بررسی آمار صادرات محصولات کشاورزی در ۵ سال اخیر/ رو به رشد با سرعت پایین

ایران به عنوان کشوری ۴ فصل پتانسیل بالایی در حوزه تنوع محصولات کشاورزی دارد که میزان صادرات آن در طول ۵ سال اخیر دستخوش تغییراتی شده است.

کد خبر: ۱۲۴۱۱۵۳

يکشنبه - ۰۳ فروردين ۱۴۰۴ / March 23, 2025

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، صادرات محصولات کشاورزی یکی از منابع مهم درآمدی ایران به شمار می‌رود که در سال‌های گذشته همواره در حال تغییر و تحولات قابل توجهی بوده است.

براساس داده‌های گمرک ایران، در سال ۱۳۹۸، کشورمان حدود ۶ میلیون و ۸۳۵ هزار تن محصول کشاورزی و غذایی صادر کرده و موفق به کسب ۵ میلیارد و ۴۳۸ میلیون دلار درآمد از این طریق شد. پسته تازه یا خشک، به عنوان یکی از محبوب‌ترین محصولات صادراتی ایران در آن سال شناخته شد.

اما در سال ۱۳۹۹، آمار‌ها نشان داد که صادرات این محصولات افزایش چشمگیری داشته است. صادرات کشاورزی ایران در این سال با رشد ۲۵ درصدی در وزن و ۷.۴ درصدی در ارزش همراه بود. در سال ۱۳۹۹، صادرات محصولات کشاورزی ایران به ۸.۵ میلیون تن رسید و از نظر ارزش به ۵.۸ میلیارد دلار افزایش یافت.

در سال ۱۴۰۰، روند صادرات دچار کاهش جزئی شد. میزان صادرات از لحاظ وزن به ۸.۲ میلیون تن رسید که ۳.۵ درصد کاهش را نشان می‌دهد، و ارزش صادرات نیز با کاهش ۱۵.۵ درصدی به ۴.۹ میلیارد دلار رسید. در همین سال، عراق ۵۳ هزار تن گوجه‌فرنگی تازه یا سرد کرده به ارزش ۲۶ میلیون و ۹۲۸ هزار دلار از ایران وارد کرد.

با این حال، روند کاهش صادرات در سال ۱۴۰۱ همچنان ادامه داشت. در این سال، میزان صادرات به ۷.۵ میلیون تن رسید و ارزش آن نیز به ۴.۷ میلیارد دلار کاهش یافت. صادرات گوجه‌فرنگی به عراق در این سال نسبت به سال ۱۴۰۰ با کاهش چشمگیر ۲۰ هزار تن از نظر وزن و نزدیک به ۱۵ میلیون دلار از نظر ارزش مواجه شد.

اما سال ۱۴۰۲ شاهد تغییراتی مثبت در روند صادرات بود. صادرات محصولات کشاورزی ایران در این سال رشد قابل توجهی داشت؛ به طوری که میزان صادرات از نظر وزن ۱۶ درصد و از نظر ارزش ۲۸ درصد افزایش یافت. در سال ۱۴۰۲، صادرات به ۸.۷ میلیون تن رسید و ارزش آن به ۶ میلیارد دلار رسید. یکی از نکات برجسته این سال، صادرات ۱۳۹ هزار تن سیب تازه به هند به ارزش ۷۸ میلیون و ۷۱۶ هزار دلار بود.

بررسی آمار صادرات ۸ ماهه سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد که صادرات محصولات کشاورزی ایران همچنان ادامه دارد. در این مدت، ۶ میلیون تن از این محصولات صادر شده است که ارزشی معادل ۴.۴ میلیارد دلار داشته است. در این میان، صادرات پسته خندان به چین به تنهایی ۷.۹ هزار تن به ارزش ۶۵ میلیون دلار را شامل می‌شود.

نکته قابل توجه دیگر، توزیع مقصد صادراتی محصولات کشاورزی ایران است. آمار‌ها نشان می‌دهند که بیش از ۵۰ درصد از صادرات کشاورزی ایران به پنج کشور خاص ارسال می‌شود. عراق به عنوان بزرگترین مقصد صادراتی، با سهمی ۳۰ درصدی در صدر قرار دارد. سایر مقاصد مهم صادراتی عبارتند از امارات متحده عربی، پاکستان، روسیه و چین.

بر این اساس با به کار گیری همه ظرفیت کشور در حوزه کشاورزی و مدیریت بهینه جهادکشاورزی در حوزه صادرات، ایران می‌تواند عملکرد بهتر و روبه رشدی از خود در عرصه  صادارت محصولات کشاورزی نشان دهد.