۳ موشک ناسا برای یک آزمایش شفق قطبی پرتاب می‌شوند

ناسا قرار است ۳ موشک را از آلاسکا پرتاب کند تا یک آزمایش شفق قطبی را به نمایش بگذارد.

کد خبر: ۱۲۴۲۲۶۵

يکشنبه - ۰۳ فروردين ۱۴۰۴ / March 23, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دنشجو، سه موشک با بودجه ناسا قرار است از محدوده تحقیقاتی «پوکر فلت»(Poker Flat) در فیربنکس آلاسکا پرتاب شوند تا نشان دهند چگونه «خردطوفان‌های شفقی»(auroral substorms) بر رفتار و ترکیب اتمسفر بالایی زمین تأثیر می‌گذارند.

به نقل از ناسا، نتیجه آزمایش می‌تواند یک نظریه دیرینه را درباره تعامل شفق قطبی با ترموسفر مخدوش کند. همچنین، این آزمایش ممکن است پیش‌بینی آب‌وهوای فضایی را بهبود ببخشد زیرا جهان روزبه‌روز بیشتر به دستگاه‌های مبتنی بر ماهواره مانند واحدهای GPS در زندگی روزمره متکی می‌شود.

مؤسسه ژئوفیزیک «دانشگاه آلاسکا فیربنکس»(UAF) مالک محدوده تحقیقاتی پوکر فلت است که در ۲۰ مایلی شمال فیربنکس قرار دارد و آن را تحت یک قرارداد با مرکز پرواز والوپس ناسا در ویرجینیا اداره می‌کند.

این آزمایش موسوم به «امواج شفق قطبی ناشی از رویدادهای مغناطیسی آغاز طوفان»(AWESOME) شامل یک موشک چهار مرحله‌ای و دو موشک دو مرحله‌ای است که همگی در یک بازه زمانی تقریبا سه ساعته پرتاب خواهند شد. پنجره پرتاب موشک‌ها از ۲۴ مارس تا ششم آوریل است.

«مارک کوند»(Mark Conde) استاد دانشگاه آلاسکا فیربنکس و سرپرست این پژوهش گفت: آزمایش ما این پرسش را مطرح می‌کند که وقتی شفق گرما را در جو می‌ریزد، چه مقدار از آن گرما برای انتقال هوا به سمت بالا صرف می‌شود و چه مقدار از آن گرما نوسانات عمودی و افقی را در جو پدید می‌آورد.

تایید این که کدام فرآیند غالب است، وسعت ادغام و تغییرات مربوط به آن را در ویژگی‌های هوای رقیق آشکار می‌کند. کوند ادامه داد: بروز تغییر در ترکیب جو، پیامدهایی دارد و ما باید میزان آن پیامدها را بدانیم.

هنگامی که خردطوفان‌های شفقی، انرژی و تکانه را به ترموسفر میانی و پایینی زمین تزریق می‌کنند، ثبات را بر هم می‌زنند. این امر به شکل‌گیری یک نظریه غالب می‌انجامد مبنی بر این که گرمای خردطوفان‌ها به چرخش عمودی ترموسفر منجر می‌شود. پیش‌بینی بهتر اثرات ناشی از این تغییرات، هدف عملی ماموریت AWESOME است. کوند گفت: من معتقدم آزمایش ما به ارائه یک روش ساده‌تر و دقیق‌تر برای پیش‌بینی آب‌وهوای فضا ختم خواهد شد.

دو موشک دومرحله‌ای «ملمیوت»(Malemute) طوری برنامه‌ریزی شده‌اند که به ترتیب حدود ۱۵ دقیقه و یک ساعت پس از آغاز یک خردطوفان شفقی پرتاب شوند. یک موشک چهارمرحله‌ای «بلک برانت ۱۲»(Black Brant XII) نیز قرار است حدود پنج دقیقه پس از موشک دوم پرتاب شود.

دو موشک اول، ردیاب‌هایی را در ارتفاعات ۵۰ و ۱۱۰ مایلی رها خواهند کرد تا حرکت باد و نوسانات امواج را تشخیص دهند. موشک سوم، ردیاب‌هایی را در پنج ارتفاع از ۶۸ تا ۱۵۵ مایلی رها خواهد کرد.

بخار صورتی، آبی و سفید منتشرشده از موشک سوم احتمالا به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه قابل مشاهده خواهد بود. پرتاب‌ها احتمالا در ساعات سپیده دم انجام خواهند شد تا نور خورشید برای فعال کردن ردیاب‌های بخار منتشرشده از اولین موشک، به ارتفاعات بالا برخورد کند و دوربین‌های زمینی بتوانند از واکنش ردیاب‌ها به حرکت هوا عکس بگیرند.