تنها چند روز تا انفجار این ستاره باقی مانده است / چطور این رویداد را مشاهده کنیم؟

یک ستاره کم‌نور در کهکشان ممکن است در آستانه انفجاری نادر باشد. رویدادی که هر ۸۰ سال یک‌بار رخ می‌دهد، در چند روز آینده با چشم غیرمسلح قابل تماشا است.

کد خبر: ۱۲۴۲۷۷۹

سه‌شنبه - ۰۵ فروردين ۱۴۰۴ / March 25, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، دانشمندان اعلام کرده‌اند که یک ستاره کم‌نور در صورت فلکی‌ای که پس از تاریکی به‌راحتی از نیمکره شمالی دیده می‌شود، ممکن است در آستانه انفجار باشد. این سیستم ستاره‌ای دوتایی، که T Corona Borealis (TCrB) نام دارد، تقریباً هر ۸۰ سال یک‌بار به‌طور ناگهانی درخششی چشمگیر پیدا می‌کند. آخرین بار در سال ۱۹۴۶ چنین رویدادی مشاهده شد و حالا ممکن است چند روز آینده، این ستاره با چشم غیرمسلح نیز قابل مشاهده شود.

بر اساس پیش‌بینی‌های علمی، این نُوا (nova) یا "ستاره جدید" احتمالاً در پنج‌شنبه، ۲۷ مارس ۲۰۲۵ منفجر خواهد شد. در صورت وقوع، این ستاره برای چند شب با روشنایی‌ای برابر با ستاره شمالی (چهل‌وهشتمین ستاره درخشان آسمان شب) دیده خواهد شد.

T Corona Borealis در فاصله حدود ۳،۰۰۰ سال نوری از زمین، در صورت فلکی تاج شمالی (Corona Borealis) قرار دارد. این سیستم از یک کوتوله سفید (ستاره‌ای که سوخت خود را تمام کرده و در حال سرد شدن است) و یک غول سرخ (ستاره‌ای در حال انبساط که با افزایش سن، مواد خود را به بیرون پرتاب می‌کند) تشکیل شده است.

در طول زمان، کوتوله سفید مواد خارج‌شده از غول سرخ را جذب می‌کند تا زمانی که این فرایند در نهایت باعث یک انفجار هسته‌ای حرارتی می‌شود. این انفجار باعث درخششی ناگهانی و شدید می‌شود و ستاره‌ای که معمولاً بسیار کم‌نور است، برای مدتی با چشم غیرمسلح از زمین قابل مشاهده خواهد بود.

این ستاره پیش‌تر در سال‌های ۱۷۸۷، ۱۸۶۶ و ۱۹۴۶ منفجر شده است، بنابراین این رویداد در بازه‌های نسبتاً منظمی رخ می‌دهد، مشابه با دنباله‌دار هالی که هر ۷۶ سال یک‌بار به زمین نزدیک می‌شود. از روی مشاهدات قبلی، ستاره T CrB معمولاً پیش از انفجار، دچار کاهش شدید درخشندگی می‌شود. انجمن آمریکایی رصدگران ستاره‌های متغیر در مارس و آوریل ۲۰۲۳ گزارشی از این کاهش درخشندگی ارائه کرد و پیش‌بینی نمود که این ستاره احتمالاً در آوریل ۲۰۲۴ منفجر شود، اما این اتفاق نیفتاد. با این حال، ستاره‌شناسان همچنان این رویداد را زیر نظر دارند.

فرانک مارکیس، ستاره‌شناس موسسه SETI و هم‌بنیان‌گذار شرکت تلسکوپ‌های هوشمند Unistellar، در ایمیلی اعلام کرد: «از سپتامبر گذشته، مشاهدات دقیق این ستاره نشان‌دهنده تغییراتی بوده که خبر از وقوع قریب‌الوقوع این انفجار مورد انتظار می‌دهد.» با این حال، او تأکید کرده که این مطالعات همچنان نظری هستند و نمی‌توان با قطعیت درباره آن نظر داد.»

مقاله‌ای که در نشریه Research Notes of the American Astronomical Society منتشر شده، پیش‌بینی کرده که این انفجار ممکن است در ۲۷ مارس یا ۱۰ نوامبر ۲۰۲۵ یا حتی ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶ رخ دهد.

چطور این رویداد را مشاهده کنیم؟

صورت فلکی تاج شمالی، یک کمان متشکل از هفت ستاره حدود سه ساعت پس از غروب آفتاب از سمت شرق طلوع می‌کند و یک ساعت بعد، دیدن آن آسان‌تر خواهد شد. این صورت فلکی بین بووتیس (Boötes) و هرکول (Hercules) قرار دارد. با دنبال‌کردن قوس دسته ملاقه بزرگ (Big Dipper) به سمت افق، ابتدا ستاره روشن Arcturus را در سمت شرق پیدا کنید، سپس ستاره درخشان Vega را در شمال‌شرقی بیابید. صورت فلکی تاج شمالی تقریباً میان این دو قرار دارد.

یک راه دیگر برای شناسایی آن این است که نقطه‌ای در میانه مسیر میان Arcturus و خوشه کروی بزرگ M ۱۳ در صورت فلکی هرکول را جست‌و‌جو کنید.