بزرگترین نشانه حیات در مریخ پیدا شد

بزرگترین ترکیبات آلی که تاکنون در مریخ یافت شده است، امید به کشف حیات باستانی در سیاره سرخ را افزایش می‌دهد.

کد خبر: ۱۲۴۲۷۸۱

سه‌شنبه - ۰۵ فروردين ۱۴۰۴ / March 25, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، مریخ‌نورد «کنجکاوی» (Curiosity) موفق به کشف بزرگترین ترکیبات آلی شده که تاکنون در مریخ یافت شده است. این کشف در خلیج یلونایف (Yellowknife) انجام شد که بستر سابق دریاچه‌ای است که زمانی همه شرایط مناسب برای ظهور حیات را داشته است.

به نقل از ایسنا، در یک کشف جدید، محققان بزرگترین ترکیبات آلی را که تا به حال در مریخ دیده شده است، یافته‌اند که سرنخ‌های جدیدی در مورد اینکه آیا زمانی در سیاره سرخ حیات وجود داشته است یا خیر، ارائه می‌دهد.

بزرگترین ترکیبات آلی که تا به حال در مریخ یافت شده است، درون یک نمونه سنگ ۳.۷ میلیارد ساله مدفون شده است که توسط مریخ‌نورد «کنجکاوی» ناسا کشف شده است. آزمایش‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که این سنگ حاوی آلکان‌های با زنجیره بلند و مولکول‌های آلی است که گمان می‌رود بقایای اسید‌های چرب هستند.

در حالی که این ترکیبات می‌توانند از طریق واکنش‌های شیمیایی غیر بیولوژیکی تشکیل شوند، آنها همچنین بلوک‌های ساختمانی ضروری غشای سلولی در همه موجودات زنده روی زمین هستند. با این حال، محققان یافتن یک نشانه زیستی را که به عنوان «ویژگی، عنصر، مولکول، ماده یا ویژگی» تعریف می‌شود و به عنوان شواهدی از زندگی گذشته یا حال عمل می‌کند، گزارش نکرده‌اند.

البته یکی از کارشناسان خاطرنشان کرد که این ماده بهترین شانس را برای شناسایی نشانه‌های حیات باستانی در مریخ نشان می‌دهد. دکتر کارولین فرایسینت (Caroline Freissinet)، شیمیدان تحلیلی می‌گوید: این مولکول‌ها می‌توانند توسط شیمی یا زیست‌شناسی ساخته شده باشند.

وی افزود: اگر ما اسید‌های چرب با زنجیره بلند در مریخ داشته باشیم، این اسید‌های چرب ممکن است از تخریب غشای سلول‌های موجود در ۳.۷ میلیارد سال پیش باشد. البته این تنها یک فرضیه است.

بزرگترین ترکیبات آلی یافت شده

فرایسینت و همکارانش در این مطالعه جدید، روش جدیدی را برای تجزیه و تحلیل بخش بزرگتری از نمونه گل‌سنگ توسعه دادند. در نتیجه، مریخ‌نورد «کنجکاوی» مولکول‌های آلی بزرگ‌تری از جمله دِکان، آندِکان و دودِکان را شناسایی کرد.

دانشمندان در طول تحقیقات خود، نمونه‌ای به نام کامبرلند (Cumberland) را تجزیه و تحلیل کردند که احتمالاً حاوی اسید‌های کربوکسیلیک یا اسید‌های چرب است که طی فرآیند گرمایش به آلکان تبدیل می‌شوند.

دانشمندان می‌گویند اگرچه فرآیند‌های غیرزیستی می‌توانند این اسید‌ها را تشکیل دهند، اما آنها محصولات جهانی بیوشیمی، زمینی و شاید مریخی در نظر گرفته می‌شوند.

دانشمندان در تجزیه و تحلیلی عمیق‌تر کشف کردند که مواد آلی مریخ، درست مانند موجودات روی زمین، با افزودن دو اتم کربن، اسید‌های چرب درست می‌کنند و یکی که در وسط قرار دارد با ۱۲ کربن فراوانتر از دو تای دیگر است.

فرایسینت می‌گوید: ما همین روند را در مریخ داریم، اما روندی که از سه مولکول گرفته شده است، یک روند واقعی نیست. با این حال، بسیار جذاب است.

سرنخ‌هایی از حیات در مریخ

یافته‌های اخیر این امید را تقویت می‌کند که نشانه‌های ارگانیک حیات می‌توانند برای میلیارد‌ها سال در سنگ مریخ باقی بمانند و شانس تشخیص حیات باستانی را افزایش دهند.

این کاوشگر مریخی نمونه سنگ دیگری را با خود حمل می‌کند که ممکن است مواد آلی بزرگتری را نشان دهد که به طور بالقوه شواهدی از اسید‌های چرب زوج را تقویت می‌کند.

ماجراجویی مریخ‌نورد «کنجکاوی» در سال ۲۰۱۱ آغاز شد و مأموریتی را برای کاوش در گذشته مریخ آغاز کرد. «کنجکاوی» در طول این سال‌ها، بیش از ۳۲ کیلومتر در دهانه گیل (Gale) سفر کرده و سرنخ‌هایی درباره محیط باستانی سیاره سرخ کشف کرده است.

کاوشگر ناسا پس از شش سال از آغاز ماموریت خود، مواد آلی را در گل‌سنگ باستانی کشف کرد که البته فقط شامل مولکول‌های زنجیره کربنی کوتاه است. این کاوشگر از اکتبر ۲۰۲۳ در حال کاوش در منطقه غنی از سولفات در مریخ است. «کنجکاوی» برای بیش از هفت سال، همچنان از کوه شارپ (Sharp) بالا می‌رود و سازند‌های لایه‌ای آن را تجزیه و تحلیل می‌کند.