روش نوین محققان دانشگاه تهران برای افزایش مقاومت زیستی چوب صنوبر با نانوکریستال سلولز

محققان دانشگاه تهران موفق شدند با استفاده از مواد محافظ سازگار با محیط زیست، مقاومت چوب را در برابر پوسیدگی قارچی و آسیب حشرات افزایش دهند.

کد خبر: ۱۲۴۲۸۰۱

سه‌شنبه - ۰۵ فروردين ۱۴۰۴ / March 25, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، در پژوهشی که در قالب رساله دکتری آذر حقیقی پُشتیری، به طور مشترک بین دانشگاه تهران و دانشگاه پارما ایتالیا، به راهنمایی دکتر مهدی جنوبی و دکتر علی‌نقی کریمی، اساتید دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران و اساتیدی از دانشگاه پارما، با همکاری دکتر علیرضا عشوری از سازمان پژوهش‌های علمی و صنعتی ایران و دکتر سیما سپهوند از دانشگاه شهید بهشتی انجام شده، نوعی نانوالیاف کریستال به عنوان عامل مقاومت چوب صنوبر در برابر قارچ و حشره معرفی شده است.

دکتر جنوبی، عضو هیأت علمی دانشکده منابع طبیعی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران در این باره گفت: «در سال‌های اخیر تحقیقات جهانی برای یافتن مواد حفاظتی جدید سازگار با محیط زیست، جهت بهبود خواص چوب و محصولات چوبی، به طور قابل توجهی افزایش یافته است. این علاقه روزافزون تا حدی به دلیل ممنوع شدن استفاده از مواد حفاظتی سمی زیان‌بار برای محیط زیست، نظیر قارچ‌کش‌ها و حشره‌کش‌ها است. نانوکریستال سلولز (CNC)، با توجه به خواص آن، گزینه‌ای مناسب و سازگار با محیط زیست برای افزایش دوام چوب در برابر تخریب زیستی است.»

استاد صنایع چوب و کاغذ دانشگاه تهران درباره فرایند انجام این تحقیق گفت: «ابتدا آلفا سلولز حاصل از لینتر پنبه با استفاده از هیدرولیز اسیدی به سوسپانسیون CNC تبدیل شد. سپس سوسپانسیون CNC با استفاده از پلی‌دی‌متیل سیلوکسان (PDMS-NH)، هیدروکسید مس (Cu (OH) ۲)، نانواکسید روی (nZnO) و نانو نقره (nAg) عامل‌دار شد. سپس این ترکیبات با استفاده از فرآیند اشباع به داخل چوب وارد شدند.»

دکتر جنوبی ویژگی نمونه‌های به‌دست‌آمده را این‌گونه توضیح داد: «تیمار چوب با CNC‌های عامل‌دار، به نتایج امیدوارکننده‌ای در افزایش دوام و مقاومت در برابر قارچ‌های پوسیدگی سفید و پوسیدگی قهوه‌ای انجامید. افزون بر آن، خواص مکانیکی چوب، به ویژه مدول الاستیسیته و سختی، به‌طور قابل توجهی بهبود یافت.»

دکتر جنوبی در پایان گفت: «یافته‌های این پژوهش، برای توسعه نسل بعدی سیستم‌های حفاظت از چوب بسیار راهگشا هستند.»

نتایج این مطالعه در نشریه Industrial Crops and Products منتشر شده و از مسیر پیوند زیر در دسترس قرار گرفته است: