اعمال شب آخر ماه مبارک رمضان با جزئیات

هر روز و شبی در ماه رمضان دارای اعمال و فرایض است، آخرین شب از این ماه نیز اعمالی دارد که می توان با انجام آن، ثواب و بهره بیشتری از این ماه پر خیر و برکت برد.

کد خبر: ۱۲۴۳۸۱۳

شنبه - ۰۹ فروردين ۱۴۰۴ / March 29, 2025

به گزارش گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری دانشجو، شب بسيار مباركى است و براى اين شب چند عمل وارد شده است:

اوّل: غسل.

دوم: زيارت امام حسين عليه السّلام.

سوم: خواندن سوره هاى «انعام» و «كهف» و «يس» و گفتن صد مرتبه:
أسْتَغْفِرُ اللهَ وَ أَتُوبُ إِلَيْهِ

چهارم: اين دعا را كه شيخ كلينى از امام صادق عليه السّلام روايت كرده بخواند:

اللَّهُمَّ هَذَا شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أَنْزَلْتَ فِيهِ الْقُرْآنَ وَ قَدْ تَصَرَّمَ وَ أَعُوذُ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ يَا رَبِّ أَنْ يَطْلُعَ الْفَجْرُ مِنْ لَيْلَتِی هَذِهِ أَوْ يَتَصَرَّمَ شَهْرُ رَمَضَانَ وَ لَكَ قِبَلِی تَبِعَةٌ أَوْ ذَنْبٌ تُرِيدُ أَنْ تُعَذِّبَنِی بِهِ يَوْمَ أَلْقَاكَ

خدايا اين است ماه رمضان، كه قرآن را در آن نازل كردى، اينک در حال گذشتن است، و من به ذات كريمانه‌ات پناه می‌آورم از اينكه سپيدۀ اين شب طلوع كند، يا ماه رمضان بگذرد، و نزد تو برايم نتيجۀ كار ناشايست يا گناهى باشد كه بخواهى مرا به سبب آن، روزى كه ملاقاتت كنم عذاب نمايى.

پنجم: بخواند:

یا مُدَبّرَ الاُموُرِ، یا باعِثَ مَن فی القُبُور، یا مُجری البُحُور، یا مُلَیَّن الحَدیدِ لِداوُد، صَل عَلی مُحَّمد وَافعَل بی کَذا وَ کَذا  (به جاى «كذا و كذا» حاجات خود را بخواهد)

ششم: ماه رمضان را با دعاهاى وداع، وداع گويد: دعاهايى كه شيخ كلينى و شيخ صدوق و شيخ مفيد و شيخ طوسى، و سيّد ابن طاووس نقل كرده‌اند و شايد بهترين آنها دعاى چهل و پنجم صحيفۀ كامله باشد.

سيّد بن طاووس از امام صادق عليه السّلام روايت كرده كه هر كس در شب آخر ماه رمضان، آن ماه شريف را وداع گفته و بگويد:

اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ صِيَامِی لِشَهْرِ رَمَضَانَ وَ أَعُوذُ بِكَ أَنْ يَطْلُعَ فَجْرُ هَذِهِ اللَّيْلَةِ إِلا وَ قَدْ غَفَرْتَ لِی

خدايا اين ماه را آخرين بار روزه‌ام در ماه رمضان قرار مده، و به تو پناه می‌آورم از اينكه سپيدۀ اين شب سر زند، مگر اينكه مرا آمرزيده باشى.

پيش از آنكه سپيده بر آيد، حق تعالى او را بيامرزد، و توبه و بازگشت نصيب وى كند.

سيّد بن طاووس و شيخ صدوق از جابر بن عبدالله انصارى روايت كرده‌اند كه در جمعۀ آخر ماه رمضان خدمت رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلّم رسيدم، چون نظر آن حضرت بر من افتاد، فرمودند: اى جابر اين آخرين جمعه از ماه رمضان است، پس آن را وداع كن و بگو:

اللَّهُمَّ لا تَجْعَلْهُ آخِرَ الْعَهْدِ مِنْ صِيَامِنَا إِيَّاهُ فَإِنْ جَعَلْتَهُ فَاجْعَلْنِی مَرْحُوما وَ لا تَجْعَلْنِی مَحْرُوما

خدايا اين ماه را آخرين بار روزه‌داری ما قرار مده، و اگر قرار دادى پس مرا  رحمت شده قرار بده و محروم از رحمت قرار مده.

زيرا كه هر كه اين دعا را در اين روز بخواند به يكى از دو خصلت نيكو ظفر مى‌يابد؛ يا به رسيدن ماه رمضان آينده يا به آمرزش خدا و رحمت بى‌انتها.

هفتم: سيّد بن طاووس و كفعمى از حضرت رسول صلّى الله عليه و آله و سلّم روايت كرده‌اند كه فرمودند: هر كه در شب آخر ماه رمضان، ده ركعت نماز و هر دو رکعت به یک سلام بخواند و در هر ركعت:
سوره «حمد» ۱ بار
سوره «توحید» ۱۰ بار
و در هر يك از ركوع و سجود ده مرتبه بگويد:

سبْحَانَ اللهِ وَ الْحَمْدُ لِلهِ وَ لا إِلَهَ إِلا اللهُ وَ اللَّهُ أَكْبَرُ

و هنگامی كه از ده ركعت فراغت يافت هزار مرتبه استغفار كند.

و پس از استغفار سر به سجده گذارد و در حال سجده بگويد:

يا حَيُّ يَا قَيُّومُ يَا ذَا الْجَلالِ وَ الْإِكْرَامِ يَا رَحْمَانَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ وَ رَحِيمَهُمَا يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ يَا إِلَهَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ اغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا وَ تَقَبَّلْ مِنَّا صَلاتَنَا وَ صِيَامَنَا وَ قِيَامَنَا

سوگند به كسی كه مرا به راستى به پيامبرى مبعوث كرد، كه جبرئيل مرا از اسرافيل خبر داد و اسرافيل از پروردگار خود، كه سر از سجده برنداشته، خدا او را بيامرزد، و ماه رمضان را از او قبول كند، و از او درگذرد.

و اين نماز در شب عيد فطر هم روايت شده است، ولى در اين روايت آمده است كه تسبيحات اربعه را در ركوع و سجود به جاى ذكر ركوع و سجود بخواند، و به جای «اغفر لنا ذنوبنا» تا آخر بگويد:

اغْفِرْ لِی ذُنُوبِی وَ تَقَبَّلْ صَوْمِی وَ صَلاتِی وَ قِيَامِی

گناهم را بیامرز، و روزه و نماز و شب زنده داری‌ام را بپذیر