یادداشت|

بازی باخت باخت تعرفه‌های اینترنت

لحظه‌ای دنیای بدون اینترنت را تصور کنید. دنیای سراسر هرج‌ومرج بدون اینترنت را با چه مقدار پول می‌توان درست کرد؟ میلیارد یا تریلیارد؟ شاید هم غیرقابل‌شمارش! اما این اینترنت را چقدر می‌خرید؟ ارزان یا گران؟

کد خبر: ۱۲۴۴۶۷۷

سه‌شنبه - ۱۲ فروردين ۱۴۰۴ / April 01, 2025

گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو-نیلوفر زارع: برق‌ها رفته. ساعت ۹ شب این و سرمای هوا به اوج رسیده. از شر سرما به گوشی خود پناه می‌برم تا سرخود را گرم کنم. اما خب؟ آنتن نیست!

آنتن و کیفیت اینترنتی که با یک قطعی ساده برق از بین می‌برد چقدر می‌ارزد؟ مفت!

اینترنتی که فراگیری آن را می‌توان از ماشین هم بیشتر دانست چه سهمی در هزینه‌های ما دارد و آیا اساساً کالای گرانی است یا ارزان؟

قوت غالب کم‌ارزش

اینترنت و هزینه‌های مرتبط با ارتباطات یکی از ناچیزترین اجزا در سبد مصرفی خانوار به‌حساب می‌آید. طبق آمار بانک مرکزی در سال ۱۴۰۲ هر خانوار شهری، مبلغ ۲۸.۴ میلیون تومان را صرف هزینه‌های خود کرده است. بیشترین این هزینه‌ها (مسکن، آب، برق، گاز و سایر سوخت‌هاست) که ۳۴.۷ درصد از کل را شامل شده و هزینه‌های دخانیات، تحصیل، تفریح و امور فرهنگی و ارتباطات (اینترنت) به ترتیب با ۰.۴، ۰.۸، ۱.۳ و ۱.۵ کم‌ترین این هزینه‌ها را شامل می‌شود. این مسئله در حالی است که با بررسی تطبیقی آمار‌های ITU (اتحادیه بین‌المللی مخابرات) اینترنت سیار ۱.۶۹ درصد و اینترنت ثابت ۱.۵ درصد از PPP (برابری قدرت خرید) را به‌حساب می‌آید. این درصد‌ها در حالتی است که ایران با اختلاف ارزان‌ترین اینترنت در جهان! را داراست. اینترنتی که اثرگذاری بالای آن غیرقابل‌انکار و قطع آن موجب اختلال در زندگی‌ها می‌شود، آیا همین‌قدر می‌ارزد؟

چه بودیم و چه شدیم؟

نگاهی به گذشته مقداری موضوع را روشن‌تر می‌کند. بهای ۲ گیگابایت اینترنت با سرعت ۲ مگابایت بر ثانیه در سال ۹۱ شرکت مخابرات ۱۷.۵۰۰ بوده که همین بسته با همان مختصات در سال ۱۴۰۳ (۱۲ سال بعد) چیزی حدود ۵ هزار تومان می‌شود. (۷۱.۴ درصد کاهش) یا مثلاً شرکت آسیاتک در سال ۱۳۸۸ اینترنت ماهانه ۲ گیگابایت را ۱۳ هزار تومان و همان بسته در سال ۱۴۰۳ (۱۵ سال بعد) چیزی حدود ۱۳ هزار تومان فروخته می‌شود. (بدون تغییر) لازم به ذکر است از سال ۹۶ تا به امروز (۱۴۰۳) سیب‌زمینی ۱.۵۰۰ درصد رشد قیمتی داشته. به بیانی دیگر اینترنت اندازه سیب‌زمینی ارزش ندارد.

این ثبات عجیب قیمت بسته‌های اینترنت در حالی است در ۵ سال اخیر به طور میانگین تورم بالای ۴۰ درصد در کشور جاری بوده و کاهش بسته‌های اینترنت و ثبات آن با منطق تورمی حاکم بر کشور قابل‌جمع نیست. این مسئله در حالی است که نرخ اینترنت در ایران بر مبنای USD (نرخ دلار آمریکا) و PPP (برابری قدرت خرید) در جهان هم نتایج عجیبی را نشان می‌دهد و ایران را دارای ارزان‌ترین اینترنت معرفی می‌کند.

اتحادیه بین‌المللی مخابرات (ITU) طبق آخرین آمار میانگین قیمت بسته‌های اینترنت در کشور‌های مختلف را ۱۹ دلار محاسبه کرده درحالی‌که در ایران این قیمت ۰.۵۶ دلار (۵۶ سنت) است. این اختلاف زیاد کجا خود را نشان می‌دهد؟

دوباره ابتدای متن را بخوانید! عدم توسعه زیرساخت‌ها

آنچه ارزانی اینترنت به بار می‌آورد

ارزان‌بودن اینترنت جدای از راحتی مخاطب در تهیه آن، آثار سوء فراوانی را به همراه می‌آورد. از جمله این آثار می‌توان به کاهش کیفیت اینترنت اشاره کرد. کم‌شدن کیفیت ایستگاه‌های نسل ۴ و ۵، فرسودگی و ازکارافتادن تقویت‌کننده‌ها که خود را در قطعی برق به‌وضوح نشان داد و بی‌ثباتی و ناپایدار اینترنت اشاره کرد. همه این مسائل، گزاره‌ای را اثبات می‌کند که طی این سال‌ها، ارزان نگه‌داشتن اینترنت موجب به‌روزنشدن زیرساخت‌ها به فراخور افزایش مخاطب (۱۳۹ میلیون حساب ایرانی از ۹۰ میلیون جمعیت) و فشار بیش از حد به کاربر‌ها شده است.

در مورد قاچاق سوخت شاید زیاد شنیده باشید. علت آن را عدم نظارت و قیمت پایین سوخت و حامل‌های انرژی می‌دانند. حال به این سؤال فکر کنید:

غیر منطقی بودن قیمت اینترنت چه اتفاقی را رقم می‌زند؟