مهریه را هم داده‌اند، هم گرفته‌اند

مهریه در کشور‌های اسلامی به گونه‌های مختلف اجرا می‌شود. مثلا در افغانستان، مبلغی میان دو خانواده داماد و عروس و پیش از ازدواج مبادله می‌شود که به آن شیربها می‌گویند که زن سهمی از این رقم ندارد. در عربستان، مهریه معمولا به صورت نقدی پرداخت می‌شود. در امارات عربی متحده، مبلغ محدودیت قانونی ندارد. در مصر مهریه در دو بخش پرداخت فوری و پرداخت در آینده تعیین می‌شود.

کد خبر: ۱۲۴۶۴۸۳

دوشنبه - ۱۸ فروردين ۱۴۰۴ / April 07, 2025

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، مهریه مالی است که قابلیت تملک داشته باشد و در عقد نکاح، مرد تعهد می‌کند که به زوجه بپردازد.

مهریه در شیعه: مهر به سه نوع مهرالمسمی،  مهرالمثل و مهرالمتعه تقسیم می‌شود.

سوگند به آن که مرا به راستى، پیامبر و رسول فرستاد، هیچ زنى نیست که مهریه اش را بر شوهرش سنگین سازد، مگر آن که خداوند، زنجیرهایى گران از آتش دوزخ بر او مى نهد. پیامبر اکرم (ص)

مهریه در اهل سنت: مهریه ازدواج هاى پیامبر صلى الله علیه و آله را به عنوان سنّتِ نهاده شده ایشان در زمینه ازدواج، ذکر کرده‌اند. خوش بختانه این گزارش‌ها، در شیعه و اهل سنّت، مقدارِ ثابت و معیّنى را براى مهریّه ذکر کرده‌اند و بر این اساس  اساس، مهر السنّه حدود هزار و پانصد گرم نقره خالص مى شود که بین اهل سنت تقریبا ثابت و رعایت میشود.

مهریه‌های عجیب و غریب عین بقیه کارهامون.

مرور اخبار مربوط به دادگاه‌های خانواده ثابت می‌کند که نبود نظارت‌های دقیق و فقدان قوانینی قدرتمند موجب تعیین مهریه‌های عجیب و غریب می‌شود.

چند نمونه

بال مگس، پوست پیاز، دست و پا یا قلب مرد؛ خرید ۵۰۰ هزار شاخه گل ارکیده، ۱۰ هزار لیتر بنزین، ۵ هزار مرجان دریایی، یک جفت قو، ۱۰ راس آهوی وحشی، ۲۴ ساعت استفاده از آب قنات روستا و... است که همه از تخلفات آشکار و ضعف قوانین حکایت دارد.

حرف این روز‌ها؛ کاهش سقف مهریه

مجلس در تعطیلات نوروز تصمیم گرفت تا قانون مهریه زنان را اصلاح کند و سقف آن را که پیش‌تر به ۱۱۰ سکه تقلیل داده بود، به ۱۴ سکه کاهش دهد. این تغییر به دلیل افزایش قیمت طلا و سکه است.

گفته می‌شود که این تغییر به دلیل افزایش قیمت طلا و سکه است. در واقع به نظر می‌رسد دولت و مجلس که نتوانسته‌اند خب البته که نتوانستند که، افزایش قیمت سکه و طلا را کنترل کنند.

حالا هم ترجیح می‌دهند راه آسان‌تر را انتخاب کنند.

مهریه، چه حکمی برای زنان دارد

از مهریه به عنوان پشتوانه زنان نام برده می‌شود که بدون آن عقد نکاح جاری نمی‌شود. به طور خاص پس از انقلاب و با نوسانات تورمی و کاهش ارزش ریال، تعیین سکه که پا‌به‌پای تورم پیش می‌رود، مرسوم شد. زنان در مواردی از مهریه به عنوان ابزار فشار برای دریافت برخی از حقوقی استفاده می‌کنند که قانون در اختیار مردان قرار داده است. مانند حق سفر، تحصیل، کار و یا حضانت فرزندان و حتی طلاق.

امیر رهبر میگوید: ظرف سال‌های اخیر، فعالان مدنی تلاش کرده‌اند که موضوع دریافت حقوق ضمن عقد را اشاعه دهند. حقوقی که می‌تواند برابر با حقوق مردان باشد، اما این تقاضا همواره مردود شده است، به خصوص بسیاری از مردان حاضر نیستند حق طلاق یا حضانت فرزندان را واگذار کنند.

مهریه سنگین و، اما و چرا ..؟

تعیین مهریه و رقم سنگین، به دلیل آن بود که در صورت وقوع طلاق، زنان بتوانند با استفاده از منافع مالی، زندگی مستقلی داشته باشند. این موضوع به خصوص در مورد زنانی که فعالیت اقتصادی و اجتماعی نداشتند، اهمیت زیادی دارد. هر چند دریافت مهریه به صورت کامل برای زنان امکان‌پذیر نبوده است. البته دادگاه‌ها معمولا حکم به تقسیط مهریه می‌دهند. پیش‌تر دادگاه‌ها پرداخت ماهانه یک تا ۵ سکه را نسبت به وضعیت مالی و حقوق ماهانه مرد تعیین می‌کردند. وضعیتی که به مرور تغییر کرد.»

تعیین میزان مهریه، از اعدادی که ریشه در مذهب دارد مانند مبنا قرار دادن تعداد سوره‌های قرآنی، تعداد یاران امام زمان تا سال تولد به شمسی و یا میلادی متفاوت است. در دوره‌هایی نیز مهریه‌ها از سال‌های تولد نیز فراتر رفت و به ۵ و ۷ هزار سکه نیز رسیده است. ناتوانی مردان در پرداخت مهریه، عموما آنان را راهی زندان می‌کند.

مهریه در دیگر کشورها

مهریه در کشور‌های اسلامی به گونه‌های مختلف اجرا می‌شود. مثلا در افغانستان، مبلغی میان دو خانواده داماد و عروس و پیش از ازدواج مبادله می‌شود که به آن شیرب‌ها می‌گویند که زن سهمی از این رقم ندارد. در عربستان، مهریه معمولا به صورت نقدی پرداخت می‌شود. در امارات عربی متحده، مبلغ محدودیت قانونی ندارد. در مصر مهریه در دو بخش پرداخت فوری و پرداخت در آینده تعیین می‌شود.

کشور‌های غیرمسلمان با وجود آن که مفاهیمی مانند مهریه ندارند، اما قوانین تقسیم اموال در صورت طلاق در آنها رعایت می‌شود. در ایران این قانون تنها در صورت موافقت مرد اجرایی می‌شود.

آیا مجلس همه کار‌ها را در مورد زنان انجام داده...؟!

بیش از یک دهه از طراحی لایحه حمایت از حقوق زنان و بلاتکلیفی آن در مجلس می‌گذرد. در این مدت مجالس مختلف حاضر نشده‌اند قوانین حمایتی زنان را تعیین تکلیف کنند، اما با تغییرات و جهش قیمت‌ها به سراغ تخفیف حقوق زنان می‌روند. کمیسیون قضایی مجلس، در تعطیلات نوروز اعلام کرد که قصد دارد سقف مهریه را یک بار دیگر دستکاری کرده و به ۱۴ سکه کاهش دهد. این تصمیم در حالی گرفته می‌شود که مجلس و دولت ناتوان از مهار تورم و ایجاد ثبات در بازار هستند و در عین حال نگران افزایش تعداد زندانیان مهریه و تحمیل بار مضاعف بر سیستم قضایی هستند. پس نمی‌توان گفت مجلس و دولت خیلی دلشان برای مردم سوخته است.

دست از تکرار این جمله بردارید

امیر رهبر میگوید: یکی از پرتکرارترین جملات هنگام تعیین مهریه «کی داده، کی گرفته است»، موضوعی که در موارد بسیاری نقض آن ثابت می‌شود. هیچ‌کدام از زوجین یا خانواده‌ها چنین پایان تلخی را نمی‌خواهند. اما در شرایطی که دولت و مجلس توانایی کنترل قیمت‌ها را ندارند، دست گذاشتن روی مهریه زنان به جای تصویب لوایحی مهم‌تر، تنها یک حاشیه امن دیگر برای مردان ایجاد می‌کند،  آن هم در حالی که زنان و مردان هر دو از وضعیت اقتصادی موجود رنج می‌برند...

مردم به خدا، جوانی برود برنمیگردد، برای فرزندانمان درست تصمیم بگیریم.

امیر رهبر، فعال رسانه