گزارش|

سلف‌های دانشگاهی در آستانه نابودی/ آیا یارانه غذای دانشجویی حذف می‌شود؟

طرح پایلوت رستوران‌های مکمل در دانشگاه‌ها با هدف بهبود کیفیت و تنوع غذا‌های دانشجویی آغاز شده است. در این طرح، دانشگاه‌ها به بخش خصوصی فضا برای ارائه خدمات غذایی می‌دهند، اما همچنان نگرانی‌هایی درباره حذف یارانه تغذیه و اثرات آن بر دانشجویان وجود دارد.

کد خبر: ۱۲۴۷۵۹۸

يکشنبه - ۲۴ فروردين ۱۴۰۴ / April 13, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، دریافت غذای باکیفیت در دانشگاه ها  یکی از مشکلاتی اساسی است که تمامی دانشجویان آن را به‌طور ملموس احساس می‌کنند. دغدغه تغذیه سالم و استاندارد در جامعه، به‌ویژه در فضا‌های دانشگاهی، بر هیچ‌کس پوشیده نیست و اهمیت این موضوع برای دانشجویان خوابگاهی مضاعف است. ارائه یک الگوی تغذیه سالم و هدفمند در دانشگاه‌ها می‌تواند به سلامت دانشجویان کمک مؤثری کند؛ الگویی که تمامی دانشگاه‌ها بتوانند سطح کمی و کیفی غذای دانشجویان خود را بر اساس آن تنظیم کنند.

تغذیه دانشجویی همیشه یکی از دغدغه‌های مهم دانشجویان بوده و جامعه دانشگاهی همیشه از کیفیت آن شکایت داشته است؛ اما این روزها، اجرای طرح پایلوت یک روش نوین تغذیه در دانشگاه‌ها است؛ شاید این روز‌ها نام طرح پایلوت روش نوین تغذیه در دانشگاه‌ها را زیاد شنیده باشید.

{$sepehr_media_2751622_600_400}

خوانش صوتی متن کامل گزارش

در ابتدا، سعید حبیبا، رئیس سازمان امور دانشجویان، به توضیح این طرح پرداختi بود و توضیح داد: در الگوی جدید، موضوع رستوران‌های مکمل را در دستورکار قرار دادیم. دانشگاه برای اجرای این طرح فضایی را در قالب رستوران در اختیار بخش خصوصی قرار می‌دهد و امور مربوط به اداره آشپزخانه و پخت و پز به این بخش واگذار می‌شود. تنوع غذایی در این نوع از رستوران‌ها که تحت عنوان رستوران‌های مکمل شناخته می‌شوند زیاد است و کیفیت غذا هم بالاست، بنابراین رضایتمندی دانشجویان هم افزایش خواهد یافت.

او در ادامه تصریح می کند: «این تجربه را در دانشگاه تبریز و در برخی دانشگاه‌های دیگر داشتیم، اما موفق‌ترین دانشگاه در اجرای این طرح، دانشگاه تبریز بوده که در حال حاضر ۶۲.۵ درصد دانشجویان در رستوران مکمل غذا می‌خورند. در این طرح همان یارانه‌ای که ما به پیمانکار آشپزخانه دانشگاه اختصاص می‌دادیم به رستوران مکمل می‌دهیم. در این فضا مطالبه‌گری قوی‌تری داریم و نظارت‌مان هم بیشتر است. ورود ما هم در حد سیاستگذاری‌های کلان بوده و هیچ دخالتی نخواهیم داشت و مسائل اجرایی برعهده بخش خصوصی قرار داده شده است.»

حبیبا با بیان اینکه در حال حاضر ۶ دانشگاه از دانشگاه‌های پایتخت و ۶ دانشگاه از سایر استان‌ها برای اجرای پایلوت طرح رستوران‌های مکمل انتخاب شده‌اند، افزود: «دانشگاه‌های اراک، سمنان و دانشگاه‌های بزرگ تهران، مثل دانشگاه تربیت مدرس، تهران، علم و صنعت از جمله دانشگاه‌های مجری طرح محسوب می‌شوند. امیدواریم این طرح را با موفقیت در مرحله پایلوت اجرا کرده و از سال تحصیلی آینده در اکثر دانشگاه‌ها این مدل را پیاده کنیم. قیمت غذا در این رستوران‌ها با همان مبنای رستوران‌های دولتی که دانشگاه‌ها اداره می‌کردند، محاسبه و اعلام می‌شود.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: همان بودجه‌ای که پیش از این به پیمانکار داده می‌شد از این پس به رستوران مکمل پرداخت می‌شود. تجربه نشان داده در این مدل رضایتمندی و ذخیره هزینه را خواهیم داشت. دانشگاه تبریز به عنوان نمونه خوب اجرای این طرح چالش بودجه‌ای برای تغذیه ندارد. اجرای طرح‌های دیگر حوزه در آینده و مراحل بعدی پیگیری خواهد شد.

حبیبا گفت:  دانشجوی ما سال‌ها به روش قبلی عادت کرده است. طرح‌های دیگر حذف نشدند، ما یک پکیج برای حوزه تغذیه داریم تا موضوعی که رؤسای دانشگاه تحت عنوان خدمات هتلینگ به آن اشاره می‌کنند و نسبت به آن گلایه‌مندند حل شود. واقعیت امر هم همین است که رؤسای دانشگاه‌ها و معاونان دانشجویی بخش عمده‌ای از زمانش را به این حوزه اختصاص دادند، اما جالب‌تر اینکه هم دانشجو، هم ما و هم پیمانکار نیز رضایت نداریم. امیدواریم با طرح رستوران‌های مکمل رضایت هر سه ضلع محقق شود.»

گفتنی است؛ با آغاز اجرای طرح پایلوت رستوران‌های مکمل در برخی از دانشگاه‌های کشور، این سوال برای جامعه دانشگاهی مطرح می‌شود که آیا این طرح به طور مؤثر مشکلات تغذیه دانشجویان را حل خواهد کرد و آیا دانشجویان قادر خواهند بود در کنار استفاده از خدمات این رستوران‌ها، غذا‌های مورد نظر خود را از خارج دانشگاه تهیه کنند؟

مزایای طرح رستوران‌های مکمل

طرح رستوران‌های مکمل که به‌طور ویژه در دانشگاه‌های تبریز و برخی دیگر از دانشگاه‌ها آغاز شده است، وعده ارائه غذای با کیفیت‌تر و متنوع‌تر را به دانشجویان می‌دهند. بر اساس گفته‌های مسئولین، این طرح به بخش خصوصی اجازه می‌دهد که به‌طور مستقل رستوران‌های داخل دانشگاه را اداره کند و همین مسئله می‌تواند منجر به بهبود کیفیت غذا و افزایش رضایت دانشجویان شود. علاوه بر این، نظارت بیشتری بر کیفیت غذا‌ها انجام خواهد شد و احتمالاً دانشجویان از تجربه‌ای مشابه با رستوران‌های خصوصی بهره‌مند خواهند شد و این طرح بر اساس یارانه‌ای که پیش از این به پیمانکاران دانشگاه اختصاص می‌یافت، به رستوران‌های مکمل پرداخت می‌شود و در نتیجه دانشجویان می‌توانند با هزینه مشابه به رستوران‌های دولتی، غذای با کیفیت‌تر دریافت کنند.

بهبود کیفیت غذای دانشگاه

امکان حذف تدریجی یارانه غذای دانشجویی

افزایش تنوع به تناسب سلیقه‌های دانشجویی

شرط نظارت بر فعالیت‌های رستوران‌های مکمل

فعالیت بخش خصوصی و برون سپاری

عدم بهره‌مندی به دلیل مشکلات مالی یا محدودیت دسترسی

با این حال، این طرح به‌دور از انتقاد نیست. یکی از اصلی‌ترین چالش‌ها این است که اجرای این طرح به‌طور کامل نمی‌تواند مشکلات تغذیه‌ای تمام دانشجویان را حل کند. اگرچه کیفیت غذا در رستوران‌های مکمل بهبود خواهد یافت، اما بسیاری از دانشجویان ممکن است همچنان با مشکلات مالی یا محدودیت‌های دسترسی به این رستوران‌ها روبه‌رو شوند و این مسئله می‌تواند منجر به نارضایتی‌هایی شود که باعث از دست رفتن هدف اصلی طرح، یعنی افزایش رضایت دانشجویان شود.

یکی از مهم‌ترین سوالات مطرح در این زمینه این است که آیا دانشجویان می‌توانند از خارج دانشگاه غذا تهیه کنند یا نمی‌توانند؟ مسئولین اجرایی طرح اعلام کرده‌اند که طرح در قالب رستوران‌های مکمل به‌طور محدود و با نظارت دقیق اجرا خواهد شد. بنابراین، تا زمانی که رستوران‌های داخل دانشگاه به‌طور کامل به بخش خصوصی واگذار شده‌اند، این احتمال وجود دارد که دانشجویان مجبور شوند از غذا‌های ارائه شده در رستوران‌های دانشگاهی استفاده کنند و امکان خرید غذا از خارج دانشگاه ممکن است به‌طور رسمی محدود شود.

نگاه به تجربه‌های جهانی

در بسیاری از دانشگاه‌های دنیا، دانشجویان این آزادی را دارند که از رستوران‌های مختلف داخل و خارج دانشگاه استفاده کنند. این آزادی انتخاب به دانشجویان این امکان را می‌دهد که غذایی متناسب با سلیقه و نیاز‌های خود انتخاب کنند. اما در طرح رستوران‌های مکمل، با توجه به نظارت شدید و واگذاری امور به بخش خصوصی، ممکن است این آزادی کاهش یابد،  به‌ویژه که در برخی از دانشگاه‌ها، فروش غذا از خارج دانشگاه تحت نظارت‌های خاص قرار گرفته و حتی در برخی موارد، از خرید غذا‌های بیرونی جلوگیری می‌شود تا نظم و مدیریت بهتری در ارائه خدمات غذایی ایجاد شود.

طرح رستوران‌های مکمل اگرچه می‌تواند به بهبود کیفیت غذای دانشجویان کمک کند، اما به نظر می‌رسد که هنوز پاسخ کامل و جامعی به نیاز‌های تغذیه‌ای و اقتصادی دانشجویان داده نمی‌شود. محدودیت در امکان خرید غذا از بیرون دانشگاه ممکن است موجب نارضایتی بخشی از دانشجویان شود که تمایل دارند گزینه‌های بیشتری برای تغذیه خود داشته باشند و برای اینکه این طرح به موفقیت واقعی دست یابد، لازم است که امکان خرید غذا از بیرون دانشگاه به‌ویژه برای دانشجویانی که از این خدمات راضی نیستند، به‌طور مشروط فراهم شود. در غیر این صورت، ادامه اجرای این طرح ممکن است به مشکلات جدیدی منجر شود و نتواند به‌طور کامل رضایت دانشجویان را جلب کند.

سلف‌های دانشگاهی؛ زیر خط استاندارد

گفتنی؛ اگر بخواهیم وضعیت سلف‌های دانشگاه‌ها را توصیف کنیم، به جرات می‌توان گفت که در اغلب موارد این فضاها تبدیل به مکان‌هایی برای «سوء تغذیه» شده‌اند. دانشجویان به‌جای تجربه یک وعده غذایی سالم و انرژی‌بخش، غالباً با غذایی روبه‌رو می‌شوند که هیچ‌گونه تناسبی با اصول تغذیه‌ای ندارد. وعده‌های غذایی که اغلب با طعم و بوی نامطلوب، کیفیت پایین و مواد اولیه بی‌کیفیت همراه هستند.

اما دردناک‌تر از همه این است که در برخی موارد، وضعیت به قدری فاجعه‌بار می‌شود که یک دانشجو باید غذای خود را در حالی بخورد که به طرز غیرقابل باوری با موجوداتی مانند «مارمولک» یا حشرات مختلف همراه است. این مسئله تنها یک اشتباه کوچک یا حادثه‌ای اتفاقی نیست؛ بلکه نشان‌دهنده بی‌توجهی و بی‌مسئولیتی است که در تهیه و توزیع غذا در این فضاها وجود دارد.

چرا باید دانشجویان غذای ناسالم و آلوده بخورند؟

این سوال بزرگ و اساسی است که چرا در دنیای مدرن، در حالی که دانشگاه‌ها باید بهترین خدمات را به دانشجویان ارائه دهند، وضعیت سلف‌ها به این وضعیت نگران‌کننده کشیده شده است؟ چرا باید غذایی که به دست دانشجویان می‌رسد، نه تنها از نظر کیفیت و تنوع قابل قبول نباشد، بلکه در برخی موارد، خطراتی برای سلامتی آنها به همراه داشته باشد؟ آیا چنین شرایطی اصلاً پذیرفتنی است.

در بسیاری از دانشگاه‌های دنیا، تغذیه دانشجویی در اولویت قرار دارد و نه تنها وعده‌های غذایی متنوع و باکیفیت در اختیار دانشجویان قرار می‌گیرد، بلکه تلاش می‌شود تا این وعده‌ها از نظر سلامتی و تغذیه‌ای نیز کاملاً استاندارد باشند. در این میان، چرا در دانشگاه‌های ما هنوز باید شاهد کیفیت‌های افتضاح غذا و حتی حضور موجوداتی غیرقابل تصور مانند مارمولک باشیم؟

چه کسی پاسخگو است؟

پاسخگویی در قبال وضعیت غذایی دانشجویان در دانشگاه‌ها امری ضروری است. مسئولین دانشگاه‌ها باید به این سوال پاسخ دهند که چرا با وجود بودجه‌هایی که برای این امر اختصاص می‌یابد، وضعیت تغذیه دانشجویی به این حد نگران‌کننده رسیده است. آیا هیچ برنامه‌ریزی یا نظارتی برای ارتقاء کیفیت غذا وجود دارد؟ چرا نظارت‌ها به حدی ضعیف هستند که حتی چنین مسائل غیرقابل قبولی به وجود می‌آید؟  مسئولین باید این واقعیت را بپذیرند که تغذیه مناسب دانشجویی، به‌ویژه در دوران تحصیل، تأثیر مستقیمی بر توانمندی‌های علمی و جسمی دانشجویان دارد. وقتی دانشجویی نتواند غذای مناسب بخورد، طبیعی است که این مسئله تأثیر منفی بر تمرکز، سلامت و توانایی‌های تحصیلی او خواهد گذاشت.

مشکلات تغذیه‌ای در دانشگاه‌ها همچنان یکی از دغدغه‌های اصلی دانشجویان است. طرح رستوران‌های مکمل به عنوان یک ابتکار جدید، هدف بهبود کیفیت غذا و افزایش رضایت دانشجویان را دنبال می‌کند. با این حال، در کنار مزایای این طرح، چالش‌هایی از جمله مشکلات مالی دانشجویان و محدودیت‌های دسترسی به غذا‌های خارج از دانشگاه هنوز بر سر راه اجرای موفق آن قرار دارد، اگرچه طرح رستوران‌های مکمل می‌تواند به بهبود وضعیت تغذیه دانشجویان کمک کند، اما به نظر می‌رسد که این طرح به‌طور کامل قادر به رفع نیاز‌های تغذیه‌ای و اقتصادی تمامی دانشجویان نخواهد بود. همچنین، مشکلات بهداشتی و کیفیت پایین غذا در سلف‌های دانشگاهی، که منجر به مشکلات جدی در سلامت دانشجویان می‌شود، همچنان باید مورد توجه قرار گیرد.

برای موفقیت بیشتر این طرح و رفع مشکلات موجود، نیاز به نظارت دقیق‌تر، ارتقاء کیفیت غذا و ارائه گزینه‌های متنوع غذایی برای دانشجویان ضروری است. همچنین، مسئولین باید با توجه به تجربیات جهانی، آزادی انتخاب بیشتری به دانشجویان بدهند تا در کنار خدمات رستوران‌های دانشگاهی، از سایر منابع تغذیه‌ای نیز بهره‌مند شوند. تنها با چنین رویکردی است که می‌توان به تحقق هدف‌های اصلی طرح رستوران‌های مکمل و بهبود وضعیت تغذیه دانشجویان دست یافت.