در مناظره دانشگاه شهید بهشتی مطرح شد؛

زیباکلام: جنگ نمی‌شود/ اسکندری: از مذاکره با آمریکا ذوق نباید کرد +فیلم

استاد حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران در مناظره با موضوع «توافق یا جنگ؟» گفت: بعید به نظر می‌رسد درگیری‌ رخ دهد.

کد خبر: ۱۲۵۰۵۰۷

چهارشنبه - ۲۷ فروردين ۱۴۰۴ / April 16, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، صادق زیباکلام در مناظره با صالح اسکندری  با موضوع «توافق یا جنگ؟» در دانشگاه شهید بهشتی گفت: من معتقدم که بعید به نظر می‌رسد درگیری‌ای رخ دهد. این را من مدت‌هاست گفته‌ام. گفتم بعید به نظرم می‌رسد که درگیری‌ای صورت بگیرد. و همان جملهٔ معروفم را هم گفته‌ام که اگر شرط‌بندی در جمهوری اسلامی مجاز بود، روی این شرط می‌بستم که درگیری نخواهد شد. هنوز هم همچنان معتقدم که درگیری‌ای رخ نخواهد داد.

در عین حال، معتقدم که به نوعی مذاکره با ترامپ، و به نوعی، جمهوری اسلامی دارد تاوان گذشته‌اش را پس می‌دهد؛ تاوان رفتاری که با جیمی کارتر آزادی‌خواه و طرفدار حقوق بشر داشت، رفتاری که با اوبامای متمدن و فرهیخته کرد، و رفتاری که با بایدن داشت؛ کسی که اهل قلدری و زورگویی نبود. آن رفتارها حالا کم‌کم دارد تاوانش را پس می‌دهد.

{$sepehr_media_2759372_600_400}

اسکندری نیز گفت: صراحتاً بارها اعلام شده است که جنگی در کار نیست و آمریکا به‌سمت جنگ با جمهوری اسلامی ایران نمی‌رود. حالا این مسئله دلایل مختلفی دارد؛ منتها ما در مذاکرات اخیر با آمریکایی‌ها، در هوایی کاملاً ابری در حال پرواز هستیم. در پیش‌ِ رو، چاله‌های عمیق بی‌اعتمادی وجود دارد که ناشی از بدعهدی دولت آمریکا در ۴۵ سال گذشته است؛ چیزی که هر ناظر منصفی را نسبت به این مذاکرات بدبین می‌کند. هوا نیز کاملاً ابری‌ست؛ یعنی نه می‌توان خوش‌بین بود، نه ذوق‌زده، و نه حتی کسی می‌تواند پیش‌بینی کند که چه اتفاقی خواهد افتاد.

ترامپ برخی از واقعیت‌های ژئوپلیتیک، ژئواکونومیک و استراتژیک را درک کرده، یا دست‌کم وانمود می‌کند که درک کرده است. یکی از آن واقعیت‌ها این است که قدرت از غرب به شرق در حال حرکت است. اگر بخواهیم به زبان آقای دکتر زیباکلام بگوییم، صفحات ژئوپلیتیک سیاسی مانند صفحات تکتونیکی زمین‌شناسی هستند؛ و قدرت، در حال حرکت از آمریکای ابرقدرتِ یک‌جانبه‌گرا، به‌سمت کشورهایی در شرق مانند چین، هند و روسیه است.

آخرین برآوردها دربارهٔ تولید ناخالص داخلی (GDP) چین در سال ۲۰۳۰ نشان می‌دهد که چینی‌ها به عدد ۳۵ هزار میلیارد دلار خواهند رسید، در حالی‌که آمریکایی‌ها به ۳۲ هزار میلیارد دلار و هندی‌ها به ۱۶ هزار میلیارد دلار خواهند رسید. این یعنی برای نخستین‌بار، چینی‌ها از آمریکایی‌ها جلو خواهند زد. ترامپ این موضوع را فهمیده است. جنگ تعرفه‌ای‌ای که در دنیا به‌راه انداخته و شعاری که داده ـ‌ مبنی بر اینکه می‌خواهد برگ هژمونی آمریکا را بازگرداند و امپراتوری در حال زوال را احیا کند ـ نشان می‌دهد که این واقعیت را دریافته یا حداقل تظاهر به درک آن می‌کند.

{$sepehr_media_2759373_600_400}

نکتهٔ دیگر، درک فساد سیستماتیک در ساختار ایالات متحده است. ترامپ مجبور شده بسیاری از عناصر دولت پنهان (deep state) آمریکا را که سال‌ها در ساختار بروکراتیک کشور فعالیت داشته‌اند، اخراج کند. در همین چند ماه اخیر، هزاران نفر از این افراد اخراج شده‌اند. او حتی به نهادهایی مانند صدای آمریکا (VOA) و رادیو فردا که سال‌ها برایشان هزینه شده و نقش بلندگوی تبلیغاتی ایفا می‌کردند، تاخته و گفته که حالا گروهی از چپ‌گرایان اطلاعاتی (intel) در آن‌ها نفوذ کرده‌اند و علیه منافع آمریکا فعالیت می‌کنند.

اما نکته‌ای که به‌درستی فهمیده، همان جملهٔ تاریخی حضرت امام (ره) است: «آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند.» روزی که ترامپ به قدرت رسید، فرمان اجرایی صادر کرد و گفت که تمام دستگاه‌ها و وزارتخانه‌های آمریکا موظف‌اند فروش نفت ایران را به صفر برسانند. اما چه اتفاقی افتاد؟ فقط در ماه مارس گذشته، فروش نفت ایران به یک میلیون و ۹۰۰ هزار بشکه در روز رسید ـ که بی‌سابقه است. از این میزان، یک میلیون و ۸۰۰ هزار بشکه فقط در بنادر شاندونگ چین ذخیره شده است.