نقد و تحليلي بر آثار سينمايي هاليوود (دوره جديد) - 3

جزيره شاتر؛ تلاقي مهيب رويا و واقعيت در دنياي معاصر

فيلم «جزيره شاتر» را مي‌توان تلاقي مهيب رويا و واقعيت در دنياي معاصر دانست كه علاوه بر بازپردازش افكار كافكايي و فرويدي، نيم نگاهي هم به انگاره‌هاي مذهبي و بويژه سرگشتگي انسان بحران‌زده غرب امروز دارد.

کد خبر: ۱۲۵۰۷۶

دوشنبه - ۱۹ ارديبهشت ۱۳۹۰ / May 09, 2011

گروه فرهنگي «خبرگزاري دانشجو»؛ فيلم «جزيره شاتر» ساخته اخير كارگردان صاحب نام سينماي جهان مارتين اسكورسيزي كه بر اساس رماني از دنيس لي هين ساخته شده، اثري است كه بسيار مورد توجه منتقدان سينمايي قرار گرفت.

«جزيره شاتر» در واقع تجربه روانكاوانه اي است از مفاهيم انساني با اشاراتي به زندگي معاصر انسان غربي.

مارتين اسكورسيزي را با آثار متنوع كارنامه برجسته اش از راننده تاكسي گرفته تا فيلم رفتگان مي شناسيم.

اما تجربه جديد «جزيره شاتر» را مي توان در عين حال كه ادامه اي دانست بر نوع فيلمسازي تكنيكي و عظيم يك كارگردان خلاق سينما، با اين حال توليدي ارزيابي كرد محصور توجه و تمركز او به مفاهيم روانكاوانه، بويژه انگاره هاي كافكا و فرويد با نيم نگاهي به موضوع تاريخ سينماي كلاسيك كه بي ترديد در محوريت فيلم هاي كارگردان بي نظير و صاحب نام تاريخ سينما يعني آلفرد هيچكاك مي چرخد.

در داستان «جزيره شاتر» با موقعيتي پيچيده، هم به لحاظ مضمون و هم سوژه و هم به جهت مفاهيم و معاني مستتر در لايه هاي تو در توي فيلم روبرو مي شويم.

ماجرا از اين قرار است كه در ميانه دهه 1950 مارشال ايالتي «تدي دنيلز» به همراه دستيار جديد خود عازم جزيره اي مي شود كه بيمارستاني مخصوص بيماران رواني در آنجا قرار دارد؛ يكي از بيماران خطرناك اين بيمارستان به طرز عجيبي گمشده و تدي دنيلز به همياري دستيارش بايد در آن جزيره هول انگيز و وحشت آور به جستجوي اين بيمار بسيار خطرناك فراري بپردازند كه اين ماجرا آغازي مي شود بر اتفاقات پيچيده اي كه براي تدي دنيلز، مارشال ايالتي به وقوع مي پيوندد.

در فيلم «جزيره شاتر» با چند نكته مضموني و ساختاري روبرو هستيم كه بي ترديد مهمترين آنها به لحاظ محتوايي و پرداخت روايي در فيلم، موضوع روانكاوي رفتار انسان مبتلا به روان رنجوري است و اينكه بحث ترديد نسبت به همه واقعيت ها و تداخل رويا و حقيقت براي انسان بحران زده امروزي به چه نحوه رخ مي دهد.

در واقع فيلم «جزيره شاتر» تلاشي سينماورزانه براي تصويربخشي به اين تصورات روانكاوانه است كه همان طور كه اشاره كرديم برگرفته از انديشه هاي شخصيت هايي همچون فرويد و كافكا است.

در عين حال سراسر فيلم شاهدي بر برخي انگاره ها و مضامين و اشارت هاي مذهبي است؛ همچون حيرت، سرخوردگي و سرگشتگي انسان و نيز حس درد و رنج ناشي از گناه، گناهي كه در شخصيت اصلي فيلم آبشخورهاي متنوعي دارد و از دست داشتن در قتل عام سربازان جنگي و كشتار داخائو تا مرگ همسر او را در بر مي گيرد.

اما از جهت ساختاري فيلم مشتمل بر دقت هاي تكنيكي و ميزانسن هاي ارزشمند سينمايي و ساختار منسجم بصري است كه البته پيش از اين در فيلم هاي ديگر مارتين اسكروسيزي به روشني و جديت شاهد آن بوده ايم.

اشاره به تاريخ سينما و سينماي كلاسيك نيز با سكانس هاي فيلم كه يادآور دو اثر جاودانه آلفرد هيچكاك يعني رواني و سرگيجه است، در فيلم خودنمايي مي كند.

فيلم «جزيره شاتر» را مي توان تلاقي مهيب رويا و واقعيت در دنياي معاصر دانست كه علاوه بر بازپردازش افكار كافكايي و فرويدي، نيم نگاهي هم به انگاره هاي مذهبي و بويژه سرگشتگي انسان بحران زده غرب امروز دارد./انتهاي پيام/