کشف دورترین و قدیمی‌ترین همزاد کهکشان راه شیری توسط «جیمز وب»

تلسکوپ فضایی «جیمز وب» دورترین و قدیمی‌ترین دوقلوی کهکشان راه شیری موسوم به ژولونگ (Zhúlóng) را که تا به حال دیده شده است، کشف کرد. چیزی که «ژولونگ» را متمایز می‌کند این است که چقدر از نظر شکل، اندازه و جرم ستاره‌ای به کهکشان راه شیری شباهت دارد.

کد خبر: ۱۲۵۰۸۶۴

جمعه - ۲۹ فروردين ۱۴۰۴ / April 18, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، اخترشناسان با استفاده از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST)، دورترین و در نتیجه قدیمی‌ترین کهکشان مارپیچی را که تاکنون دیده شده است، کشف کرده‌اند.

این دوقلو یا همزاد کهکشان راه شیری تنها یک میلیارد سال پس از مه‌بانگ به وجود آمده است و نظریه‌های ما در مورد تکامل کهکشانی به چالش می‌کشد.

به نقل از اسپیس، تاکنون اعتقاد بر این بود که کهکشان‌هایی مانند راه شیری میلیارد‌ها سال طول می‌کشد تا ویژگی‌های متمایز مانند بازو‌های مارپیچی، قرص‌های بزرگ ستاره‌ساز و برآمدگی‌های مرکزی ستارگان متراکم را تشکیل دهند.

با این حال، به جای اینکه یک لکه کهکشانی پر هرج و مرج مورد انتظار باشد، به نظر می‌رسد که این ویژگی‌های منظم در کهکشان «ژولونگ» وجود دارند، کهکشانی که آنقدر دور است که نور آن ۱۲.۸ میلیارد سال طول کشیده تا به ما برسد.

منگیوان شیائو (Mengyuan Xiao) رهبر تیم تحقیقات از دانشگاه ژنو (UNIGE) در بیانیه‌ای گفت: ما نام این کهکشان را از اساطیر چین، ژولونگ (Zhúlóng) به معنای «اژد‌های مشعل‌دار» گذاشتیم. ژولونگ در داستان‌های اساطیری چین، یک اژد‌های خورشیدی قرمز قدرتمند است که با باز و بسته کردن چشمان خود روز و شب را پدید می‌آورد و نماد نور و زمان کیهانی است.

وی افزود: چیزی که «ژولونگ» را متمایز می‌کند این است که چقدر از نظر شکل، اندازه و جرم ستاره‌ای به کهکشان راه شیری شباهت دارد.

یکی دیگر از شباهت‌های کهکشان راه شیری و این کهکشان اژد‌های کیهانی اولیه، اندازه قرص‌های ستاره‌ای آنها و توده‌های آن مناطق است. وسعت قرص «ژولونگ» در حدود ۶۰ هزار سال نوری است و جرم آن ۱۰۰ میلیارد برابر خورشید است.

قرص کهکشان راه شیری با عرض ۱۰۰ هزار سال نوری کمی گسترده‌تر است و جرم ستاره‌ای آن حدود ۴۶ میلیارد جرم خورشیدی تخمین زده می‌شود.

«ژولونگ» در تصاویر جمع‌آوری شده تلسکوپ فضایی «جیمز وب» و در طول برنامه بررسی «GO-۲۵۱۴» کشف شد. این برنامه فراکهکشانی وسیع که توسط کریستینا ویلیامز (Christina Williams) رهبری می‌شود، از یک حالت ویژه از تلسکوپ ۱۰ میلیارد دلاری «جیمز وب» به نام «موازی خالص» (pure parallel) استفاده می‌کند که به آن اجازه می‌دهد تصاویر باکیفیتی از یک جرم جمع‌آوری کند و در عین حال داده‌هایی را از اهداف دیگر جمع‌آوری کند.

ویلیامز می‌گوید: این ویژگی به «جیمز وب» اجازه می‌دهد تا مناطق بزرگی از آسمان را نقشه‌برداری کند که برای کشف کهکشان‌های عظیم، ضروری است، زیرا آنها فوق العاده نادر هستند.

وی افزود: این کشف پتانسیل برنامه‌های «موازی خالص» را برای کشف اجرام دوردست و کمیاب که مدل‌سازی شکل‌گیری کهکشان‌ها را نشان می‌دهد، برجسته می‌کند.

دانشمندان در آینده می‌توانند از «جیمز وب» و تلسکوپ «آرایه میلی‌متری بزرگ آتاکاما» (ALMA) که مجموعه‌ای از ۶۶ تلسکوپ رادیویی واقع در منطقه صحرای آتاکاما در شمال شیلی است، برای بررسی بیشتر کیفیت «ژولونگ» استفاده کنند.