چرا آمریکا، قدرت دوره مذاکرات برجام را ندارد؟

آمریکا در مذاکرات با ایران از مواضع گذشته خود عقب‌نشینی کرده است. کاهش قدرت هژمونی ایالات متحده و ظهور قدرت‌های نوظهور جهانی، توان چانه‌زنی ایران را افزایش داده و شرایط جدیدی را در مذاکرات به وجود آورده است.

کد خبر: ۱۲۵۱۷۳۲

چهارشنبه - ۰۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ / April 23, 2025

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ با شروع مذاکرات ایران و آمریکا، تغییرات ملموسی در مواضع واشنگتن مشاهده می‌شود که به نرمش این کشور در برابر ایران اشاره دارد. در حالی که دونالد ترامپ پیش از این خواسته‌هایی چون محدود کردن حمایت ایران از محور مقاومت و کنترل تسلیحات موشکی ایران را مطرح کرده بود، اکنون تنها بر عدم دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای تأکید دارد. این تغییر در سیاست آمریکا به دلیل کاهش تدریجی قدرت هژمونی آن در سطح جهانی است.

کاهش قدرت هژمونی آمریکا در جهان

پس از فروپاشی شوروی، آمریکا به‌عنوان قدرت مسلط جهانی شناخته می‌شد، اما با ظهور قدرت‌های نوظهور نظیر چین، هند و برزیل که همزمان از توان نظامی و اقتصادی بالایی برخوردارند، تسلط گذشته آمریکا به چالش کشیده شده است. در دوران مذاکرات برجام، آمریکا قدرت زیادی در جهان داشت، اروپا متحد این کشور بود و چین به دلیل شکنندگی اقتصادی‌اش از تقابل با واشنگتن خودداری می‌کرد. همچنین روسیه تقابل جدی با آمریکا نداشت.

چالش‌های جهانی در دوران جدید

بسیاری از تحلیلگران با شروع جنگ اوکراین در 2019 معتقد بودند روسیه در برابر آمریکا و اروپا شکست خواهد خورد. پیشروی روسیه در اوکراین و ناتوانی اوکراین علی رغم حمایت های گسترده آمریکا در برابر حملات روسیه، تبدیل با چالش جدی برای قدرت مسلط ایالات متحده شد.
عملیات هفتم اکتبر آغاز چالش دیگری برای قدرت آمریکا بود. گذشت بیش از یکسال از جنگ در غزه و ناکامی رژیم صهیونیستی با حمایت گسترده آمریکا در مقابل گروه کوچک حماس، تبدیل به چالشی برای آمریکا گردید که هنوز ادامه دارد.
همزمان با دولت بایدن که آمریکا بر جنگ اوکراین تمرکز پیدا کرده بود، چین توانست قدرت خود را افزایش دهد. همزمان چین با افزایش اعضای گروه بریکس تلاش کرد خود را برای مقابله با آمریکا بیش از پیش آماده کند.

دولت دوم ترامپ

زمانی که دونالد ترامپ قدرت را مجددا بدست گرفت، آمریکا با چالش های متعددی در جهان مواجه بود که مواردی از آن ذکر شد.
تلاش ترامپ برای صلح با روسیه موجب بی اعتمادی اروپایی ها به آمریکا شد. تهدید ترامپ مبنی بر کاهش حمایت آمریکا از ناتو، نا امیدی اروپایی‌ها از پشتیبانی آمریکا را افزایش داد.
اعمال تعرفه ترامپ بر جهان که قرار بود مرهمی بر تراز تجاری منفی 1000 میلیارد دلاری آمریکا باشد، واگرایی کشور ها از آمریکا را افزایش داد.

تعدیل خواسته‌های آمریکا در مذاکرات

آمریکا در شرایطی به مذاکره با ایران ادامه می‌دهد که دیگر قدرت چانه‌زنی سابق را ندارد. قدرت‌های جدید جهانی امکان اعمال فشار بر آمریکا را افزایش داده‌اند و این شرایط باعث شده که آمریکا مجبور به تعدیل خواسته‌های خود در مذاکرات با ایران شود. اکنون ایران با گزینه‌های متعددی روبه‌روست و توانایی بیشتری برای مذاکره و اعمال فشار به آمریکا دارد.

در این شرایط، اگر ایالات متحده نتواند خواسته‌های ایران را برآورده کند، ایران می‌تواند مذاکرات را متوقف کرده و به همکاری با سایر قدرت‌های جهانی که روز به روز بر نفوذ خود در برابر آمریکا می‌افزایند، روی آورد.