زاگرس در آستانه نابودی بی‌بازگشت قرار دارد / لزوم نوآوری برای مدیریت هوشمند اقلیم‌محور جنگل‌ها

رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران با اشاره به شرایط بحرانی جنگل‌های زاگرس بر اثر تغییرات اقلیمی و فعالیت‌های انسانی، بر لزوم تدوین سند مدیریت پایدار جنگل‌ها و عبور از مدیریت واکنشی به سمت مدیریت پیشگیرانه و هوشمند تأکید کرد.

کد خبر: ۱۲۵۵۶۷۷

سه‌شنبه - ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ / April 29, 2025

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو،مقداد جور غلامی رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران صبح امروز درنشست تخصصی «تغییر اقلیم و پدیده‌های نوظهور» که در محل دانشکده کشاورزی برگزار شد، با تسلیت حادثه تلخ انفجار در بندر شهید رجایی بندرعباس، برای درگذشتگان رحمت الهی و برای مجروحان این سانحه بهبودی کامل از درگاه خداوند مسئلت کرد.

وی همچنین ضمن گرامیداشت ولادت حضرت معصومه (س) و روز دختر، و بزرگداشت مقام معلم، اظهار داشت: مسئولیت پنل تخصصی تغییر اقلیم و پدیده‌های نوظهور با دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران بوده و علیرغم فرصت اندک، تلاش‌های گسترده‌ای برای برگزاری شایسته این نشست صورت گرفته است.

رئیس دانشکده منابع طبیعی در بخش اصلی سخنان خود، با تأکید بر نقش جنگل‌های زاگرس به‌عنوان «ریه‌های تنفسی غرب کشور» گفت: این جنگل‌ها نه‌تنها زیستگاه گونه‌های نادر و حافظ منابع آبی هستند، بلکه نقشی بی‌بدیل در تنظیم اقلیم منطقه‌ای ایفا می‌کنند. با این حال، شرایط فعلی این گنجینه طبیعی نگران‌کننده است و در صورت بی‌توجهی، با فروپاشی زیستی و اکولوژیکی مواجه خواهیم شد.

وی افزود: افزایش دما، کاهش بارندگی، شیوع آفات مرگبار، گسترش پدیده‌های مخربی نظیر گردوغبار نمکی، فرونشست زمین و تخریب بی‌رویه منابع طبیعی، مجموعه‌ای از بحران‌ها را برای این رویشگاه منحصر به‌فرد ایجاد کرده‌اند.

جورغلامی عنوان کرد: بحران تغییر اقلیم اکنون از مرحله پیش‌بینی عبور کرده و به واقعیتی ملموس در زاگرس بدل شده است. آمارها حاکی از نابودی چندصد هزار هکتار از این جنگل‌ها طی چند دهه اخیر است و گرمایش جهانی موجب گسترش آفات و آتش‌سوزی‌های گسترده شده است.

وی با بیان اینکه «نقش انسان در تخریب این منابع انکارناپذیر است» تصریح کرد: بهره‌برداری بی‌رویه، جنگل‌زدایی، و فعالیت‌های عمرانی بدون پیوست زیست‌محیطی از جمله عواملی هستند که شرایط بحرانی کنونی را تشدید کرده‌اند.

جورغلامی با اشاره به راهکارهای مقابله با این وضعیت گفت: حفظ و احیای جنگل‌ها راهکاری کم‌هزینه و مؤثر در برابر بحران اقلیمی است. طرح‌هایی همچون «کاشت یک میلیارد درخت» می‌تواند در صورت مشارکت همه‌جانبه ذی‌نفعان، به عنوان گامی مهم در احیای زاگرس ایفای نقش کند.

رئیس دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تهران همچنین بر لزوم توسعه اقتصاد سبز از طریق بوم‌گردی، فناوری‌های نوین همچون استفاده از پهپادهای پایش و آبیاری هوشمند، ایجاد بانک ژن دیجیتال و ارتقای بهره‌وری منابع تأکید کرد.

وی افزود: راه‌حل نجات زاگرس، عبور از مدیریت سنتی و واکنشی به مدیریت نوآورانه و پیشگیرانه است. سند مدیریت پایدار جنگل‌های زاگرس باید با همکاری سازمان منابع طبیعی، سازمان محیط زیست و سایر نهادها تدوین و با تصویب در هیئت وزیران، دارای ضمانت اجرایی شود.

جورغلامی خواستار استفاده از ظرفیت تعاونی‌ها، سمن‌ها، تسهیلات بانکی تبصره ۱۸ و مسئولیت اجتماعی شرکت‌های دولتی در اجرای طرح‌های منابع طبیعی شد و افزود: باید مشارکت جوامع محلی در تمام مراحل طرح‌ها، از تدوین تا نظارت و ارزیابی، نهادینه شود.

وی تأکید کرد: این نشست می‌تواند سرآغازی برای هم‌افزایی علمی و اجرایی در مسیر حفاظت از زاگرس باشد و آینده‌ای پایدار و سبز را برای نسل‌های آینده تضمین کند.