چه جریمه‌هایی برای شکار گراز در ایران تعیین شده است؟

برای جلوگیری از کشتار گونه‌های حیات وحش کشور از گراز گرفته تا سایر حیوانات، جریمه‌های نقدی در نظر گرفته شده که به نظر می‌رسد بازدارندگی چندانی ندارد.

کد خبر: ۱۲۶۱۶۴۱

سه‌شنبه - ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ / May 13, 2025

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری دانشجو، بر اساس بند (چ) قانون شکار و صید مصوب ۱۶ خرداد ۱۳۴۶ (با اصلاحات مصوب ۱۳۵۳.۱۰.۳۰ و ۱۳۷۵.۹.۲۵) تعیین بهای جانوران وحشی به لحاظ مطالبه ضرر و زیان از وظایف و اختیارات شورای عالی حفاظت محیط زیست است و بر اساس ماده ۱۸ همین قانون در مورد جرائم یادشده، سازمان محیط زیست از نظر مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم، به عنوان شاکی خصوصی شناخته می‌شود. [۴]البته این قانون در سال ۱۳۷۵ اصلاح شد [۵]که ماده ۸ این قانون اصلاح شده اینگونه بود: «دفع آن دسته از جانوران وحشی که به مزارع و باغ‌ها آسیب می‌رسانند» که این کار هم با پروانه شکار امکان‌پذیر است. پس گراز هم می‌توانست در این دسته قرار بگیرد. البته در ماده ۱۰ همین قانون آمده بود که شکار و صید جانوران وحشی عادی بدون پروانه به جزای نقدی از یکصد هزار تا یک میلیون ریال یا حبس از یک تا ۶ ماه جریمه دارد و حتی شکار و صید بیش از میزان مندرج در پروانه و یا خلاف مقررات و خارج از محل‌های مندرج در پروانه نیز شامل چنین جریمه‌هایی می‌شود. [۶]در ادامه و در ۲۹ دی‌ماه ۱۳۹۳، تعیین بهای جانوران وحشی از لحاظ مطالبه ضرر و زیان در جلسه شورای عالی محیط زیست مطرح شد و کلیات آن به تصویب رسید، اما جزئیات جرائم پس از چندین نوبت بازبینی و تغییر در موارد مورد اختلاف، در نهایت در خرداد ۱۳۹۴ به تائید اعضای شورای عالی محیط زیست رسید که در این فهرست، بهای گراز هشت میلیون ریال تعیین شد. البته بهای هر عدد نوزاد آن که به هنگام شکار در رحم مادر باشد، معادل بهای پستاندار مربوطه تعیین شد.

همچنین به منظور افزایش میزان بازدارندگی مجازات‌های پیش‌بینی شده و روزآمد کردن و اثر بخش کردن این جرایم، پیشنهاد‌های اصلاحی برای تغییر این مجازات‌های نقدی در سازمان حفاظت محیط زیست تهیه و به منظور تصویب نهایی به هیات دولت ارسال شد که پس از بررسی، پیشنهاد‌های سازمان حفاظت محیط زیست در جلسه ۱۶ اردیبهشت‌ماه ۱۳۹۶ هیات دولت تصویب شد.

با وجود قوانین و جریمه‌هایی که برای شکار غیرمجاز گراز در نظر گرفته شده است، هنوز این شکار به شکل بی‌رویه انجام می‌شود و جریمه‌ها نتوانسته‌اند بازدارندگی داشته باشندبراساس این مصوبه، جرایم نقدی ماده ۱۰ قانون شکار و صید که مربوط به شکار و صید جانوران وحشی عادی بدون پروانه شکار و صید بیش از میزان مندرج در پروانه و یا خلاف مقررات و خارج از محل‌های مندرج در پروانه حمل، عرضه، فروش و صدور جانوران وحشی زنده یا کشته و اجزای آنها بدون کسب پروانه، از مبلغ صد هزار ریال تا یک میلیون ریال به مبلغ سه میلیون ریال تا پانزده میلیون ریال افزایش یافت.

با وجود این قوانین و جریمه‌هایی که برای شکار غیرمجاز گراز در نظر گرفته شده است، هنوز این شکار به شکل بی‌رویه انجام می‌شود و جریمه‌ها نتوانسته‌اند بازدارندگی داشته باشند. به همین دلیل عده‌ای به بهانه جلوگیری از تخریب باغات و مزارع و عده‌ای دیگر برای تفریح و حتی برخی برای فروش گوشت گراز، دست به شکار این حیوان وحشی می‌زنند.