قم در آینه سرشماری ۱۴۰۴

چهره امروز قم، در آینه آمارهای رسمی، تفاوت‌هایی عمیق با گذشته دارد؛ رشد شهرنشینی، تمرکز جمعیت در گروه‌های سنی جوان و تغییر در الگوهای خانوادگی، همگی از روندهای تازه‌ای حکایت دارند که آینده اجتماعی استان را دگرگون خواهد کرد.

کد خبر: ۱۲۶۳۴۵۲

يکشنبه - ۲۸ ارديبهشت ۱۴۰۴ / May 18, 2025

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، طبق آخرین آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار ایران، جمعیت استان قم در سال ۱۴۰۴ به ۱ میلیون و ۴۷۰ هزار نفر رسیده است. از این تعداد، ۷۴۲ هزار نفر مرد (۵۰/۵ درصد) و ۷۲۸ هزار نفر زن (۴۹/۵ درصد) هستند. استان قم ۱/۷ درصد از جمعیت کل کشور را به خود اختصاص داده و همچنان یکی از پرتراکم‌ترین استان‌ها از نظر جمعیتی محسوب می‌شود.

ساختار جمعیتی و سکونتی

بررسی ترکیب جمعیتی استان نشان می‌دهد که قم یکی از شهری‌ترین استان‌های کشور است؛ به‌طوری که ۹۶ درصد جمعیت آن در مناطق شهری و تنها ۴ درصد در نواحی روستایی ساکن هستند. این آمار گواهی است بر توسعه‌یافتگی زیرساخت‌های شهری در استان و تمرکز گسترده جمعیت در مرکز استان.

ترکیب سنی جمعیت قم

از جمعیت ۱.۴۷۰.۰۰۰ نفری استان قم، ۳۴۰ هزار نفر را کودکان زیر ۱۵ سال تشکیل می‌دهند که معادل ۲۳/۵ درصد جمعیت است. جوانان در رده سنی ۱۵ تا ۲۹ سال با ۳۰۷ هزار نفر، ۲۰/۸ درصد از جمعیت را شامل می‌شوند. میانسالان یعنی گروه سنی ۳۰ تا ۶۴ سال، با جمعیتی برابر با ۷۱۲ هزار نفر، بیشترین سهم را در ساختار سنی استان دارند (۴۸/۴ درصد). سالمندان بالای ۶۵ سال نیز ۹۳ هزار نفر بوده و ۶/۳ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهند.

میانگین سن ازدواج و فرزندآوری

بر اساس آمار‌های ثبت‌شده در سال ۱۴۰۳، میانگین سن ازدواج مردان در استان قم ۲۷/۷ سال و میانگین سن ازدواج زنان ۲۳/۵ سال اعلام شده است. همچنین مردان به طور میانگین در سن ۲۹/۸ سالگی و زنان در سن ۲۷ سالگی صاحب نخستین فرزند خود می‌شوند.

ازدواج و طلاق

در سال ۱۴۰۳، به ازای هر هزار نفر از جمعیت استان قم، ۱۷/۲ ازدواج ثبت شده که نشان از پویایی نسبی در حوزه ازدواج دارد. از سوی دیگر، نرخ طلاق نیز در این سال برابر با ۲/۶ در هزار نفر جمعیت بوده است. تعداد کل طلاق‌های ثبت‌شده در استان، سهمی ۳۱۸۴ تایی از کل طلاق‌های کشور را به خود اختصاص داده است (رتبه ۱۶ کشور). میانگین سن طلاق برای مردان ۳۸/۲ سال و برای زنان ۳۴/۵ سال گزارش شده است.

آمار‌های حیاتی و نسبت جنسی

استان قم از نظر شاخص‌های حیاتی نیز جایگاه قابل توجهی دارد. نرخ تولد در این استان ۱۳/۹ به ازای هر هزار نفر است که این استان را در رتبه ۱۸ کشور قرار می‌دهد. نرخ وفات نیز ۷/۶ در هزار نفر جمعیت است. نسبت جنسی نیز در استان قم برابر با ۱۰۲ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن است.

جمعیت به تفکیک گروه‌های سنی (هزار نفر)

در جدول جمعیت تفکیکی بر حسب سن، بیشترین جمعیت در بازه ۲۰ تا ۲۴ سال قرار دارد که بالغ بر ۱۲۲ هزار نفر است. پس از آن، گروه‌های سنی ۱۰ تا ۱۴ سال (۱۱۸ هزار نفر) و ۲۵ تا ۲۹ سال (۱۱۶ هزار نفر) در رتبه‌های بعدی قرار دارند. سالمندان ۸۵ سال به بالا تنها ۱۲ هزار نفر از جمعیت را شامل می‌شوند.

جمعیت به تفکیک شهرستان‌ها

استان قم دارای سه شهرستان است:

شهرستان قم با جمعیت ۱،۳۶۹،۰۴۰ نفر، شامل ۶۸۹،۰۷۵ مرد و ۶۷۹،۹۶۵ زن، و ۴۴۹،۹۵۵ خانوار. شهرستان جعفرآباد با جمعیت ۵۱،۰۲۰ نفر، از جمله ۲۶،۰۲۷ مرد و ۲۴،۹۹۳ زن، و ۱۵،۵۰۴ خانوار. شهرستان کهک با جمعیت ۴۹،۹۴۰ نفر، شامل ۲۶،۸۹۸ مرد و ۲۳،۰۴۲ زن، و ۱۴،۹۶۵ خانوار.

رتبه‌های آماری استان قم در کشور (بر اساس آمار سال ۱۴۰۳)

آمار جمعیت: رتبه ۳۱ کشور تولد: رتبه ۱۸ کشور (۷۱۳۶ تولد) وفات: رتبه ۱۸ کشور (۳۹۶۹ فوت) ازدواج: رتبه ۱۶ کشور (۷۸۲۳ ازدواج) طلاق: رتبه ۱۶ کشور (۳۱۸۴ طلاق)

این آمار‌ها که از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده، ابزار مهمی برای برنامه‌ریزی توسعه‌ای استان قم در زمینه‌های اجتماعی، فرهنگی، آموزشی و اقتصادی به شمار می‌رود و می‌تواند نقشه راه دقیقی برای مسئولان و سیاست‌گذاران استان باشد.