نامه بسیج دانشجویی دانشگاه‌های کشور، در پی تلاش دولت جهت انحلال سازمان ملی هوش مصنوعی

فناوری هوش مصنوعی را نمی‌توان به سادگی مثل یک معاونت دست چندم اداره کرد؛ مخصوصاً وقتی دنیا وزارتخانه و شهر هوش مصنوعی می‌سازد و ما مشغول زمین‌زدن نهاد‌های کلیدی هستیم!

کد خبر: ۱۲۶۴۰۴۶

دوشنبه - ۲۹ ارديبهشت ۱۴۰۴ / May 19, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، بسیج دانشجویی‌های دانشگاه‌های کشور، نسبت به خبر انحلال مرکز ملی هوش مصنوعی توسط دولت واکنش نشان دادند و در پی آن نامه‌ای به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارسال کردند.

متن نامه به شرح زیر است:

هوالعظیم

در مسئله‌ی هوش مصنوعی بهره بردار بودن امتیاز نیست؛ این فناوری لایه‌های عمیقی دارد که باید بر آن لایه‌ها مسلط شد؛ آن لایه‌ها دست دیگران است. اگر شما نتوانید لایه‌های عمیق و متنوع این فناوری هوش مصنوعی را تأمین کنید، فردا اینها یک ایستگاهی مثل آژانس اتمی درست میکنند برای هوش مصنوعی -که الان دارند مقدماتش را فراهم میکنند که اگر چنانچه به آن ایستگاه رسیدید باید اجازه بگیرید که در فلان بخش از هوش مصنوعی استفاده کنید در فلان بخش دیگر حق ندارید استفاده کنید این جوری است؛ زرنگ‌های دنیا فرصت طلب‌ها و قدرت طلب‌های دنیا دنبال این چیز‌ها هستند. در زمان دولت سیزدهم سازمانی به نام سازمان ملی هوش مصنوعی زیر نظر رئیس جمهور تشکیل شد. اگر این سازمان همچنان با نظارت مستقیم رئیس جمهور به فعالیت خود ادامه دهد امیدواری زیادی برای دستیابی به اهداف متصور در این حوزه وجود خواهد داشت.

(حضرت آیت الله خامنه‌ای اولین جلسه با هیئت دولت چهاردهم)، ۱۴۰۳/۰۶/۰۶

با سلام و احترام

جناب آقای حجت الاسلام والمسلمین دکتر عبدالحسین خسروپناه؛ دبیر محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی

پس از تصویب قابل تقدیر سند ملی هوش مصنوعی توسط شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شورای ملی راهبری هوش مصنوعی و تاسیس سازمان ملی هوش مصنوعی امید فراوانی بود که با اراده جدی حاکمیت و سرمایه گذاری در این فناوری کلیدی به عنوان انقلاب صنعتی پنجم کشور به سمت توسعه و ورود به رقابت کشور‌های پیشرو سوق پیدا کند. موضوعی که تاکید رهبر معظم انقلاب در جلسه ابتدایی شروع کار دولت چهاردهم موید آن است.

تصویب تشکیل ستاد توسعه فناوری و کاربردی هوش مصنوعی در جلسه هیئت دولت به عنوان نهاد جایگزین شورای ملی راهبری هوش مصنوعی و در پی آن تلاش برای انحلال سازمان ملی هوش مصنوعی به عنوان کلیدی‌ترین نهاد در این حوزه مایه تاسف است تقلیل و تضعیف حکمرانی هوش مصنوعی توسط نهاد‌های موازی سازمان ملی هوش مصنوعی کاملا مشهود بوده و گویی جریانی بر مبنای منافع اش در تلاش است نهاد سیاست گذار را در عمل انجام شده قرار دهد. با توجه به کلیدی بودن فناوری هوش مصنوعی و پیش بینی سرمایه گذاری‌های کلان توسط حاکمیت بدیهی است که نهاد‌های ذیربط علاقه‌مند به راهبری این فناوری، کلیدی پرهزینه و پر نعمت باشند.

با التفات به وجود سند ملی هوش مصنوعی به عنوان سند و قانون صریح شورای عالی انقلاب فرهنگی و طرح ملی هوش مصنوعی مصوب مجلس شورای اسلامی این سوال در ذهن مخاطب به وجود می‌آید که جایگاه قانون در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران چرا در این حد تقلیل یافته و نادیده گرفته میشود؟

جناب آقای خسرو پناه و اعضای محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی، افکار عمومی عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی را به عنوان تصویب کننده سند ملی هوش مصنوعی زیر نظر دارند اگر قرار باشد هر معاونت و وزارتخانه‌ای از اجرای قانون امتناع ورزد و حکمرانی قانون را در نظام مقدس جمهوری اسلامی تضعیف کند صلاحیت نهاد سیاست گذار زیر سوال میرود گویی کم توجهی و تخطی آشکار از قوانین مصوب این شورا برای ارگان‌های مسئول هیچ هزینه‌ای ندارد. دعوا‌های سیاسی و زد و بند‌ها در زمینه حکمرانی هوش مصنوعی در کشور به وضعیتی رسیده که تنها نهاد سیاست گذار است که میتواند از شانیت قانون دفاع کند، اما این نهاد حتی از گرفتن موضعی جدی برای اعاده حیثیت سندی که توسط خودش به تصویب رسیده نیز دریغ میکند. مگر نه این است که شورای عالی انقلاب فرهنگی موظف به نظارت بر اجرای مصوباتش است؟ سکوت و عدم موضع گیری قاطع آن چه توجیهی میتواند داشته باشد؟

شکست نگاه راهبردی فناوری هوش مصنوعی در برابر جبهه کاربردگرا و تقلیل این فناوری به رده فناوری‌هایی مانند نانو و بایو نهایت کوته نگری و فهم سطحی از این فناوری انقلابی تحول آفرین توانبخش و بر هم زننده معادلات است.

هوش مصنوعی با سایر فناوری‌ها متفاوت است و میزان اثرگذاری آن در ابعاد مختلف زندگی بشر در مقیاس سایر انقلاب‌های صنعتی مانند کشاورزی صنعت برق ارتباطات و فناوری اطلاعات خواهد بود که در حال حاضر هر کدام از آنها تبدیل به وزارتخانه شده‌اند بنابر این حوزه گسترده‌ای مانند هوش مصنوعی که نیازمند تمرکز و ثبات است نمیتواند ذیل یک معاونت چند وجهی تعریف شود، زیرا که نهاد مسئول هوش مصنوعی در کشور باید اختیارات کامل داشته باشد و یک فرد متخصص و آشنا در راس آن قرار گیرد تا برای پیشبرد توسعه هوش مصنوعی تلاش ویژه صورت پذیرد همانند اتفاقی که درباره سازمان ملی انرژی اتمی به وقوع پیوست و با حضور افراد متخصص در راس این سازمان و بها دادن به دانش بومی و توانمندی داخلی پیشرفت و توسعه قابل توجهی در این زمینه شکل گرفت البته که نوع و جزئیات حمایت از توسعه هوش مصنوعی با انرژی اتمی متفاوت است، اما چه بسا اهمیت و فوریت هوش مصنوعی بیش از انرژی اتمی باشد.

با این حال تاسیس یک سازمان کارآمد دارای اختیارات که قائل به حمایت از توسعه لایه‌های عمیق هوش مصنوعی با میدان دادن به نخبگان دانشگاه و صنعت و فارغ از رویکرد جناحی باشد مطالبه بدنه‌ی علمی کارشناسی و دانشگاهی این حوزه است. چطور میشود همزمان هم اراده‌ی نخبگان و دانشمندان عرصه متن صریح قانون و تأکید علنی رهبری آن هم در جلسه مهم ابتدایی دولت چهاردهم کم اهمیت انگاشته شود و تصمیمی بدون هیچ پشتوانه تخصصی و کارشناسی اتخاذ و اجرایی شود

جناب آقای خسروپناه این تصمیم علاوه بر بی اعتنایی به ساحت قانون در نظام اسلامی که پیشتر اشاره شد، عملا به معنای گذر از فرمایشات مقام معظم رهبری در مورد به نتیجه رساندن کار نیمه تمام تاسیس سازمان ملی هوش مصنوعی در جلسه ابتدایی دولت چهاردهم و رسیدن به لایه‌های عمیق و متنوع این فناوری راهبردی است.

تلاش‌ها برای انحلال سازمان ملی هوش مصنوعی و تقلیل آن به ستادی تحت نظر معاونت علمی ریاست جمهوری در حالی که کشور‌های دیگر در حال تاسیس وزارتخانه و شهر هوش مصنوعی هستند ناصواب و برخلاف مصلحت کشور بوده و به معنای قربانی کردن سازوکار اساسی رشد این فناوری به نفع جاه طلبی زیانبار برخی ارگان‌ها است. این تصمیم عدم دستیابی به لایه‌های عمیق هوش مصنوعی بی اعتنایی به مسئله اساسی انقلاب صنعتی پنجم و بازگشت به شیوه شکست خورده مدیریت در این حوزه را در پی خواهد داشت. دولت با حذف سازمان فرصتی حیاتی را در طوفان بازی‌های سیاسی دفن خواهد کرد.

از جنابعالی و اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان نماینده ملت بزرگ ایران انتظار میرود با در نظر گرفتن موارد واضح و مبرهنی که در نامه ذکر شد، با تصمیم گیری بر اساس مصلحت مردم از شان نخبگان و کارشناسان دفاع کرده و با صیانت از قانون نظام مقدس جمهوری اسلامی در راستای الزام دستگاه‌ها به ابطال مصوبات خلاف سند ملی هوش مصنوعی اقدام کرده و در برابر تعارض منافع ذی نفعان و نگاه‌های جاه طلبانه ایشان ایستاده و با جدیت از مصوبه قبلی شورا جهت اعتلای مسئله هوش مصنوعی دفاع نمایید.

رونوشت به:

سازمان بازرسی کل کشور

ریاست جمهوری اسلامی ایران

مجلس شورای اسلامی

معاونت علمی و فناوری و اقتصاد دانش بنیان

وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات

سازمان ملی هوش مصنوعی

کارگروه تخصصی هوش مصنوعی بسیج دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران

بسیج دانشجویی دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر دانشگاه تهران

بسیج دانشجویی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه شریف کارگروه حکمرانی فناوری

بسیج دانشجویی دانشگاه امیرکبیر

بسیج دانشجویی دانشکده فنی و حرفه‌ای شریعتی

بسیج دانشجویی دانشگاه فردوسی مشهد

بسیج دانشجویی دانشگاه علم و صنعت

بسیج دانشجویی دانشگاه خواجه نصیر