یادداشت:

فتح خرمشهر نماد مقاومت، استقامت و پیروزی بی‌بدیل ملت ایران

فتح خرمشهر یکی از بزرگ‌ترین و ماندگارترین حماسه‌های دوران دفاع مقدس رویدادی است که نه تنها به عنوان یک عملیات نظامی بلکه به عنوان نقطه عطفی تاریخی در حافظه جمعی ملت ایران جای گرفته است.

کد خبر: ۱۲۶۵۸۲۵

شنبه - ۰۳ خرداد ۱۴۰۴ / May 24, 2025

به گزارش خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو،خرمشهر در استان خوزستان و در مجاورت مرزهای جنوبی کشور شهری با اهمیت استراتژیک و اقتصادی فراوان است.

وجود بندرگاه‌های بزرگ، مسیرهای ترانزیتی حیاتی و مجاورت با رودخانه کارون، اهمیت این شهر را برای اقتصاد و امنیت ملی دوچندان کرده است. به همین دلیل سقوط خرمشهر در آغاز جنگ تحمیلی برای دشمن نقطه عطفی به شمار می‌رفت و قصد داشتند با تصرف این شهر بر روحیه مقاومت مردم ایران فشار وارد کنند.

با آغاز جنگ تحمیلی دشمن بعثی با تجهیزات و نیرویی فراوان به سمت خرمشهر هجوم آورد و پس از مقاومت جانانه رزمندگان و مردم این شهر را به اشغال خود درآورد. اما آزادسازی خرمشهر که در عملیات بیت‌المقدس انجام شد نه تنها بازپس‌گیری یک شهر بلکه بازگشت عزت و اقتدار به ملت ایران بود.

این عملیات پس از ماه‌ها برنامه‌ریزی دقیق و بهره‌گیری از همه توانمندی‌های نظامی کشور به اجرا درآمد و با روحیه‌ای انقلابی و جهادی، درخشان‌ترین برگ تاریخ جنگ را رقم زد.

فتح خرمشهر دستاوردی بزرگ و مهم برای ایران در عرصه‌های مختلف به همراه داشت. از نظر نظامی، این پیروزی نشان داد که با اراده و همت، حتی در برابر دشمنی که از حمایت‌های گسترده خارجی برخوردار است، می‌توان پیروز شد. این موضوع موجب افزایش روحیه رزمندگان و تقویت پشتوانه مردمی گردید. از بعد سیاسی نیز فتح خرمشهر موجب شد تا جامعه جهانی به ماهیت تجاوزکارانه دشمن بعثی پی ببرد و حمایت‌های سیاسی و اخلاقی از ایران افزایش یابد.

از سوی دیگرپیامدهای اقتصادی آزادسازی خرمشهر نیز قابل توجه بود. بازگشت این بندر استراتژیک به دست ایران امکان ادامه تجارت و بهره‌برداری از ظرفیت‌های اقتصادی این منطقه را فراهم کرد که پیش از آن تحت کنترل دشمن قرار داشت. همچنین این موفقیت امید و انگیزه مضاعفی برای توسعه زیرساخت‌ها و آبادانی مناطق جنگ‌زده فراهم نمود.

در ابعاد فرهنگی و اجتماعی فتح خرمشهر به یک الگوی بی‌بدیل مقاومت تبدیل شد

رشادت‌های رزمندگان و ایثار خانواده‌های شهدا به نمادی از ایمان، ایستادگی و همبستگی ملی بدل شد که نسل‌های آینده باید از آن الهام بگیرند. هر ساله مراسم گرامیداشت این روز بزرگ در سراسر کشور برگزار می‌شود تا یاد و خاطره شهدای این حماسه زنده نگه داشته شود و فرهنگ ایثار و مقاومت در جامعه تعمیق یابد.

از نظر بین‌المللی، فتح خرمشهر پیامی واضح و قدرتمند به تمام دشمنان و نیروهای متجاوز داشت؛ اینکه ملت ایران هیچگاه در برابر زورگویی و تجاوز تسلیم نخواهد شد و دفاع از خاک و آبروی کشور خود را سرلوحه سیاست‌ها و اقدامات خود قرار داده است. این موفقیت تاریخی باعث شد که جبهه مقاومت در منطقه تقویت شود و الگویی برای کشورهای دیگری باشد که با تهدیدات و تجاوز مواجه‌اند.

در ۳ خرداد ماه  سالروز فتح خرمشهر مسئولان و نهادهای فرهنگی نظامی و آموزشی با برگزاری یادواره‌ها، همایش‌ها و برنامه‌های مختلف فرهنگی تلاش می‌کنند تا پیامدهای این پیروزی را برای عموم مردم تبیین کرده و نسل جوان را با ارزش‌های دفاع مقدس آشنا کنند. همچنین این مناسبت فرصتی است تا بر لزوم حفظ آمادگی دفاعی، تقویت همبستگی ملی و مراقبت از دستاوردهای انقلاب تأکید شود.

فتح خرمشهر علاوه بر اهمیت نظامی و استراتژیک، یادآور درس‌های بزرگی برای کشور در زمینه مدیریت بحران، اتحاد ملی و تکیه بر توان داخلی است. در شرایطی که دشمن تمام توان خود را به کار گرفته بود اراده مردم و نیروهای مسلح ایران توانست معادلات جنگ را تغییر دهد و فصل جدیدی از تاریخ کشور را رقم بزند.

بدون شک این حماسه ملی، یکی از ستون‌های اصلی هویت جمعی ایرانیان است که با تکیه بر آن می‌توان آینده‌ای روشن و مقتدر برای کشور متصور بود.

یاد و خاطره شهدای گرانقدر و همه رزمندگان این عملیات بزرگ همچنان در دل‌ها زنده و الهام‌بخش است و پاسداری از این میراث گرانبها وظیفه همه اقشار جامعه به ویژه مسئولان و نسل جوان به شمار می‌آید.

نقش برجسته استان البرز در عملیات بیت‌المقدس و فتح خرمشهر

مدیرکل بنیاد شهید البرز با بیان خاطراتی از دوران دفاع مقدس، به نقش کلیدی رزمندگان استان البرز در عملیات بیت‌المقدس و فتح خرمشهر اشاره کرد و گفت این پیروزی بزرگ به واسطه اخلاص شهدا و فرماندهان و امدادهای غیبی الهی حاصل شد.

امیرحسین دانش کهن مدیرکل بنیاد شهید و امور ایثارگران استان البرز در گفت‌وگو با خبرنگار گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، به نقش پررنگ استان البرز در انقلاب و دفاع مقدس پرداخت و گفت: در عملیات بیت‌المقدس که به آزادسازی خرمشهر منجر شد، حدود هزار و ۶۰۰ نفر از مردم استان البرز حضور داشتند که از این تعداد ۱۷۴ نفر به درجه رفیع شهادت نائل شدند.

وی ادامه داد:  با توجه به اینکه برخی رزمندگان چندین بار به جبهه اعزام و جانباز شدند آمار دقیق جانبازان قابل ارائه نیست اما معمولاً تعداد جانبازان دو برابر شهدا بوده است.

وی با اشاره به شکل‌گیری ساختار سپاه از نیمه دوم سال ۶۰ و تأسیس تیپ‌های کربلا، عاشورا و المهدی، افزود: تیپ المهدی که فرماندهی آن بر عهده حاج علی فضلی بود، چند گردان زیرمجموعه داشت که از جمله آنها گردان شهید گروسی، اولین نفر اذان‌گو در عملیات بیت‌المقدس، و گردان منتظر قائم به فرماندهی شهید سرپسند بودند. اولین گردان وارد خرمشهر گردان شهید مهدی شهر پسند بود که در همان عملیات دامادش نیز به شهادت رسید.

دانش کهن نقش استان البرز در این عملیات بزرگ را بسیار موثر دانست و عنوان کرد: این پیروزی بزرگ نه تنها تأثیر روانی عظیمی بر دشمن داشت بلکه روند جنگ را نیز تحت تأثیر قرار داد. برخی معتقدند بعد از عملیات بیت‌المقدس، عراق آمادگی مذاکره داشت اما بررسی‌های ما نشان می‌دهد هیچ نامه رسمی یا درخواست آتش‌بس از سوی صدام به ایران یا سازمان ملل ارسال نشده بود.

وی با اشاره به شرایط سخت پس از سقوط خرمشهر، گفت: روزهای تلخی بود، خرمشهر شهری بزرگ بندری بود که به خونین‌شهر معروف شد و دشمن ادعا داشت که ایران هرگز نمی‌تواند آن را بازپس گیرد. اما از نظر ما، خاک ایران حتی از طلا هم ارزشمندتر است و برای حفظ آن خون‌های زیادی داده شده است.

مدیرکل بنیاد شهید البرز خاطرنشان کرد: با تمام محاسبات دنیایی، بازپس‌گیری خرمشهر تقریباً غیرممکن بود، اما جمله حضرت امام مبنی بر اینکه «خرمشهر را خدا آزاد کرد» نشان‌دهنده امدادهای غیبی و اخلاص شهدا و فرماندهان است که باعث شد این پیروزی عظیم رقم بخورد.

وی در پایان به نقش شهیدان باقری و سعید شیرازی به عنوان طراحان اصلی عملیات بیت‌المقدس اشاره کرد و گفت: این پیروزی حاصل همدلی، ایمان و جانفشانی‌های بی‌نظیر رزمندگان ایران اسلامی بود که نام آن در تاریخ کشورمان ماندگار شده است.