رئیس فرهنگستان علوم:

باید نگاه سنتی به علم را کنار بگذاریم/ بی‌مهری به نخبگان، مانع پیشرفت کشور است

رئیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران با ابراز نگرانی از بی‌مهری‌های موجود در برابر خلاقیت و نوآوری، بر لزوم گذار از نگاه سنتی به علم و فراهم کردن بستری مناسب برای شکوفایی استعدادهای جوانان تاکید کرد.

کد خبر: ۱۲۶۷۸۳۵

پنجشنبه - ۰۸ خرداد ۱۴۰۴ / May 29, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، محمدرضا مخبر دزفولی در جلسه‌ویژه با حضور جمعی از دانشمندان، نخبگان جوان، اساتید دانشگاه و علاقه‌مندان به توسعه علمی کشور، پیرامون ضرورت تغییر نگرش به علم و حمایت همه‌جانبه از نوآوری‌های علمی جوانان سخن گفت.

وی افزود: در کشورهای پیشرفته، از استعدادهای درخشان، پشتیبانی همه جانبه می‌شود اما متاسفانه در کشور ما، گاهی با بی‌مهری‌هایی مواجه می‌شوند که مانع از شکوفایی استعدادهایشان می‌شود.

رئیس فرهنگستان علوم با تاکید بر اینکه علم مرز و محدودیت نمی‌شناسد، گفت: برخی تصور می‌کنند هر علمی که آموخته‌اند، تنها به خودشان تعلق دارد. این نگاه سنتی و محدود به علم، مانع بزرگی در برابر پیشرفت علمی کشور است. علم، میراث مشترک بشریت است و هر کسی که توانایی و استعداد پیشبرد آن را دارد، حق استفاده و توسعه آن را دارد. نباید اجازه دهیم این نگاه سنتی و محدود، مانع از شکوفایی استعدادهای جوانان و پیشرفت علمی کشور شود.

وی با انتقاد از مقاومت در برابر نوآوری، گفت: متاسفانه در برخی موارد، شاهد مقاومت‌هایی در برابر ایده‌های نو و خلاقانه جوانان هستیم که می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد، از جمله ترس از دست دادن مقام و منزلت، عدم آشنایی با روش‌های جدید و نوآورانه، یا حتی حسادت و رقابت‌های نا سالم. باید با فرهنگ‌سازی و آموزش صحیح، این موانع را از سر راه جوانان برداریم و فضای مناسب برای خلاقیت و نوآوری آن‌ها فراهم کنیم.

مخبر دزفولی با اعلام حمایت قاطعانه فرهنگستان علوم از جوانان دانشمند و نوآور، افزود: فرهنگستان علوم خود را موظف می‌داند که از جوانان مستعد و نوآور حمایت کامل کند. ما آماده‌ایم ریسک‌ها و چالش‌های این نوآوری‌ها را بپذیریم و در این راه، حتی آبروی خود را به خطر بیندازیم، چرا که موفقیت حتی یکی از این نوآوری‌ها می‌تواند برای بشریت بسیار ارزشمند باشد.

وی با اشاره به راه‌اندازی آکادمی جوانان در فرهنگستان علوم، از تشکیل شبکه علمی دانشمندان جوان و اتصال آن به این آکادمی خبر داد و بر لزوم ایجاد شبکه بین رشته‌ای علمی تاکید کرد.

مخبر دزفولی با بیان اینکه علوم در حال ادغام و تعامل با یکدیگر هستند، گفت: نباید علوم پایه را غیر کاربردی بدانیم. با برنامه‌ریزی هدفمند و حمایت لازم، علوم پایه می‌توانند به سرعت به کاربردهای مهمی در عرصه‌های مختلف منجر شوند. امروز علوم پایه هر آنچه است، در آینده بسیار نزدیک کاربردی خواهد شد. اشتباه ما این است که فکر می‌کنیم علوم پایه کاربردی نیستند. دوران جدایی و تفکیک مطلق رشته‌های علمی به سر آمده است. امروزه شاهد همگرایی و ادغام علوم مختلف هستیم و این امر ضرورت ایجاد شبکه‌های بین رشته‌ای را دوچندان می‌کند.

رئیس فرهنگستان علوم با تاکید بر لزوم توجه به علوم میان‌رشته‌ای، افزود: برای مثال، در زمینه پزشکی، دیگر نمی‌توان مرز مشخصی بین علم پزشکی و رشته‌های مختلف مانند مهندسی، فیزیک، شیمی و زیست‌شناسی قائل شد. همکاری و تعامل بین این رشته‌ها می‌تواند به پیشرفت‌های بزرگی در زمینه تشخیص و درمان بیماری‌ها منجر شود. برای مثال، استفاده از ولتاژهای الکتریکی در درمان سرطان، نمونه‌ای از همین همکاری‌های میان‌رشته‌ای است که می‌تواند انقلاب بزرگی در درمان این بیماری ایجاد کند.

وی با اشاره به اهمیت اخلاق در علم، گفت: در کنار پیشرفت علمی، نباید از اخلاق و مسئولیت‌پذیری دانشمندان غافل شویم. علم باید در خدمت بشریت باشد و نه ابزاری برای تجاوز و ستم. ما باید از تجربه‌های تلخ گذشته، مانند استفاده از بمب اتم در جنگ جهانی دوم، درس بگیریم و اجازه ندهیم علم به ابزاری برای ویرانی و نابودی تبدیل شود.

مخبر دزفولی در پایان سخنان خود، با بیان اینکه ایران برای پیشرفت و اقتدار به علم و فناوری نیاز دارد، گفت: راه رسیدن به ایران قوی، سرمایه‌گذاری در علم و فناوری و کاربردی کردن آن در زندگی مردم است. باید از نخبگان و دانشمندان جوان حمایت کنیم و نگذاریم این سرمایه‌های ملی از دست بروند. فرهنگستان علوم آماده است تا با تمام توان از جوانان دانشمند و نوآور حمایت کند و بستر مناسب برای شکوفایی استعدادهای آن‌ها فراهم کند.