نگاهي به مباني رشته مديريت در دانشگاه‌ها؛

تربيت مديران اسلامي با مباني كاملا غربي!

140 واحد درسي در مقطع كارشناسي از مديريت استراتژيك، منابع انساني و رفتار سازماني گرفته تا بازاريابي و بازرگاني بين الملل و تنها سه واحد مديريت اسلامي، قرار است با محتوايي كاملا غربي مديراني ايراني-اسلامي براي كشور تربيت كنند!

کد خبر: ۱۲۷۰۰۱

شنبه - ۳۱ ارديبهشت ۱۳۹۰ / May 21, 2011

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ اهميت رشته مديريت و تربيت مديران برجسته براي كشور در كنار رشته‌هاي فني- مهندسي و پزشكي بر هيچ كس پوشيده نيست؛ چرا كه در بسياري از موارد تا زماني كه مديريت درستي بر مجموعه وجود نداشته باشد قطعا تلاش ها و فعاليت هاي پزشكان، مهندسان و ‌ساير اقشار جامعه مثمرثمر نخواهد بود.

تربيت مديران برجسته با تفكرات بومي و اسلامي شايد مهمترين اقدام در جهت تحقق اهداف انقلاب و نظام باشد؛ چرا كه اين مديران هستند كه ساير اقشار را به سمت و سوي مشخص جهت دهي مي كنند، اما اينكه اين امر در حال حاضر تا چه حد در كشور محقق مي شود، جاي بسي تامل دارد.

مسئله قابل توجه اينجاست، چگونه مي توان از مديراني كه در طول دوران تحصيل خود نظريات و تئوري‌هاي هگل، ماكس وبر، مازلو، كارل ماركس و ديگر دانشمندان غربي را آموزش مي بينند، انتظار اعمال مديريتي اسلامي داشت.

امروز در دانشگاه‌هاي كشور حدود 140 واحد درسي شامل دروس مختلفي از اصول و مباني مديريت، مديريت استراتژيك، مديريت رفتار سازماني و مديريت منابع انساني گرفته تا اقتصاد خرد و كلان،‌ حسابداري، بازاريابي و بازرگاني و مديريت مالي و تنها سه واحد درس مديريت اسلامي ارائه مي شود كه قرار است با مباني كاملا غربي مديران برجسته ايراني-اسلامي تربيت كنند.

95 درصد مباني رشته مديريت برگرفته از نظريات غربي است

دكتر مجيد ابهري، عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد بهشتي در اين خصوص مي گويد: در حال حاضر 95 درصد مباني رشته مديريت برگرفته از نظريات غربي است و اين منابع ترجمه شده هيچ گونه شباهتي با واقعيات جامعه ندارد.

وي با تاكيد بر اينكه بدون بهره گيري از استادان حوزه‌هاي علميه و كارشناسان ديني هيچ توفيقي در زمينه اسلامي كردن مديريت حاصل نمي شود، مي افزايد: به طور قطع علوم اسلامي و منابع وابسته به آن تمام ابعاد و فنون مديريت را در خود داشته و مي توان از اين طريق باب جديدي از مديريت را در ايران و جهان گشود.

عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد بهشتي ادامه مي دهد: برخي از استادان دانشگاهي به دليل موازين فردي هنوز ظرفيت بهره برداري از منابع غني اسلامي را ندارند و برخي ديگر نيز به دليل ترس از انگ تحجرگرايي نسبت به اين امر اقدام نمي كنند و تنها معدودي از استادان هستند كه با بهره گيري از نظريات علما، فقها و منابع اسلامي به طرح مسائل و مباحث مديريت اسلامي مي پردازند.

در اين بين، مسئله ديگر، غير از اسلامي نبودن مباني رشته مديريت اين است كه آيا اين منابع غربي منابع روز است يا تئوري هاي قديمي غربي هاست كه مورد استفاده قرار مي گيرد؛ چه بسا مسائلي كه امروز حتي در كشورهاي غربي نيز ديگر هيچ كاربردي ندارد، ولي در دانشگاه هاي ما و توسط برخي از استادان همچنان بكار گرفته مي شود.

لزوم تشكيل مركزي منسجم براي بكارگيري استادان برجسته مديريت اسلامي

امير حسين زاده، عضو پژوهشگاه حوزه و دانشگاه در اين خصوص مي گويد: مسئله مهم اين است كه مباني كه امروز توسط برخي از استادان تدريس مي شود در حقيقت مباني قديمي غرب بوده و مباني روز نيز بكار گرفته نمي شود.

وي مي افزايد: علت اين امر اين است كه دانش مديريت در سلسله طبقه بندي دانش ها در مراتب پايين تر قرار دارد و دانشي استفاده كننده است؛ لذا همواره مدتي طول مي كشد تا مباني روزآمد دانش هاي مادر به مديريت راه يابد.

حسين زاده با تاكيد بر اينكه در حوزه مباني مديريت، توليد دانش بومي و اسلامي كمتر مورد توجه قرار گرفته است، تصريح مي كند: امروز مباني دانشگاهي كاملا غربي بوده و تربيت بهترين مديران با اين مباني نيز نمي تواند تاثيرگذاري لازم را در جامعه اسلامي ما داشته باشد.

عضو پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با اشاره به اينكه بر اساس مباني مديريت غربي، يكي از اصول اساسي كسب سود حداكثري است، بيان مي دارد: هدف كسب سود به هر قيمت در مباني اسلامي و ديني ما جايگاهي ندارد؛ البته امروز كشورهاي غربي نيز به دليل مشكلات به وجود آمده، در اين زمينه اخلاق را مورد توجه قرار داده اند.

وي با اشاره به تئوري سلسله نيازهاي مازلو (به عنوان نمونه) در درس رفتار سازماني رشته مديريت مي گويد: تحليل مازلو از نيازهاي انسان در اين تئوري مبتني بر آموزه هاي اسلامي نيست؛ بر همين اساس ارائه اين تئوري در درس رفتار سازماني رشته مديريت بر اساس اهداف اسلامي نخواهد بود و در نظام جمهوري اسلامي كاربردي ندارد.

ضعف استاد؛ نقطه ضعف رشته مديريت

حسين زاده با اشاره به ضعف استادان و محتواي علوم انساني در كشور بيان مي دارد: ضعف اصلي استادان در اين زمينه به دليل كم توجهي به روش صحيح كار در رشته هاي بين رشته اي و آشنايي اندك آنها با مباني اسلامي است.

عضو پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با تاكيد بر اينكه ضعف استاد، محتواي دروس و مشاوران حوزه مديريت از مهمترين نقاط ضعف اين رشته است، مي افزايد: بايد مباني اسلامي را در كنار تئوري هاي غربي روز به صورت جدي مورد توجه قرار دهيم.

وي در خصوص راهكارهاي برون رفت از اين مشكل مي گويد: امكان تحول يك شبه در علم وجود ندارد و همان گونه كه غربي ها ابتدا علوم ما را ياد گرفتند و بعد با حاشيه زدن بر كتب ما كم كم انديشه هاي خود را جايگزين كردند، ما نيز بايد ابتدا علوم آنها را صحيح ياد گرفته و سپس با نقد بومي اسلامي محتواي آن را كم كم تغيير داده و مطابق آموزه هاي ديني و فرهنگي خود كنيم.

حسين زاده در ادامه مي افزايد: امروزه استادان در اقصا نقاط كشور از توان علمي يكديگر بي خبرند، بنابراين بايد با تشكيل مركزي منسجم، استادان برجسته مديريت اسلامي را كنار هم گرد آوريم تا با تجميع توان ملي، يك دانشكده نمونه مديريت اسلامي كه در محتوا، قالب و غيره اسلامي باشد، ساخت و سپس اين نمونه را تكثير و گسترش داد.

عضو پژوهشگاه حوزه و دانشگاه اضافه مي كند: بايد با ايجاد اين مركز به صورت متمركز، شبكه آموزشي مديريت اسلامي را با حضور استادان برجسته اين حوزه برقرار كنيم.

وي تاكيد مي‌كند: براي جايگزين كردن مباني غربي بايد مباني اسلامي قوي ارائه شود؛ چرا كه در غير اين صورت نمي توان ادعاي استفاده نكردن از مباني غربي را داشت.

حسين زاده با اشاره به نقش كليدي استادان حوزه در فرايند اسلامي سازي علوم انساني اظهار مي دارد: استادان حوزه به دليل داشتن آگاهي از علوم اسلامي بايد يك بال جريان اسلامي سازي را تامين كنند.

عضو پژوهشگاه حوزه و دانشگاه با تاكيد بر لزوم فعاليت استادان حوزه براي توليد دانش مادر خاطرنشان مي كند: اين افراد همچنين بايد در جهت اسلامي كردن فرهنگ حاكم بر دانشگاه تلاش كنند، بنابراين تنها نبايد اسلامي كردن را در متون درسي دنبال كرد.

نقش كليدي استادان حوزه و دانشگاه و تلفيق دانش استادان دانشگاهي در علم روز و آگاهي استادان حوزوي از مباني اسلامي و همكاري مشترك آنها از مهمترين ملزومات اسلامي كردن علوم انساني، بويژه رشته مديريت است كه بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد.

اينكه استادان دانشگاه تحقق اين امر را وظيفه حوزويان بدانند و استادان حوزه، اسلامي كردن علوم را تكليفي براي استادان دانشگاهي قلمداد كنند قطعا اين امر تا هزاران سال ديگر نيز تنها در حد شعار باقي خواهد ماند.

شاه آبادي، رئيس مركز تحقيقات كوثر با بيان اينكه فضاي عمومي دانشگاه ها هنوز براي اسلامي كردن مباحث علوم انساني درگير نشده اند، مي گويد: به طور كلي استادان و دانشجويان امروز هيچ ورودي به اين مسئله نكرده اند.

اين فارغ التحصيل رشته مديريت تاكيد مي كند: براي اسلامي كردن علوم انساني و رشته مديريت بايد اقدامات بزرگاني چون امام خميني(ره)، مقام معظم رهبري و فرماندهان برزگ كشور به صورت برنامه هاي عملياتي در دانشگاه ها ارائه شود.

شاه آبادي با تاكيد بر اينكه نظريه پردازي در علوم انساني، بويژه رشته مديريت هنوز در استادان نهادينه نشده است، اضافه مي كند: امروز بيشتر استادان در دانشگاه ها كساني هستند كه مباني و نظريه هاي غربي را فراگرفته و همان مباني را به دانشجويان تدريس مي كنند.

رئيس مركز تحقيقات كوثر تاكيد مي كند: براي شكستن اين دور تسلسل بايد از سيكل متداول آموختن و درس دادن خارج شد و ورود به فضاي نقد و شكستن انحصارهاي روشي و موضوعات و مقالات مطرح شود./انتهاي پيام/