یادداشت|

بازخوانی امام خمینی (ره) از دریچه‌ای تازه

احسان عابدی نویسنده و منتقد ادبی در یادداشتی اختصاصی برای SNNTV به بررسی کتاب "روح الله" اثر هادی حکیمیان که توسط رهبر انقلاب تقریظ شده، پرداخته است.

کد خبر: ۱۲۷۰۰۵۹

چهارشنبه - ۱۴ خرداد ۱۴۰۴ / June 04, 2025

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو، احسان عابدی؛ کتاب «روح‌الله» نوشته هادی حکیمیان، یکی از خاص‌ترین و متفاوت‌ترین روایت‌هایی است که تاکنون درباره شخصیت امام خمینی (ره) منتشر شده است. این کتاب که توسط نشر شهرستان ادب منتشر شده، نگاهی دقیق، عمیق و مستند به زندگی و سیره امام خمینی دارد و توانسته است با روایتی بدیع و تحلیل‌محور، وجهی تازه از امام را برای مخاطب روشن سازد. نوشتن درباره شخصیتی به عظمت امام خمینی، آن هم در قالبی تحلیلی و روایی، کار آسانی نیست. حساسیت‌های فراوان، ملاحظات تاریخی، و خطر افتادن در ورطه اغراق یا ساده‌انگاری، هر نویسنده‌ای را از چنین پروژه‌ای بر حذر می‌دارد. اما هادی حکیمیان، نویسنده جوان یزدی، نه‌تنها جسارت پرداختن به این موضوع را داشته، بلکه اثری قابل‌دفاع و درخشان نیز خلق کرده است.

تمایز امام در متن تاریخ

ویژگی برجسته کتاب «روح‌الله»، تلاش نویسنده برای نشان‌دادن تفاوت و تمایز شخصیت امام خمینی با دیگران است. در این کتاب، سعی شده تا آن چیزی که از سید روح‌الله موسوی خمینی، امام خمینی ساخت، به‌دقت مورد بررسی قرار گیرد. تفاوت‌هایی که در بطن آن، اندیشه، سلوک، منش و کنش سیاسی - اجتماعی امام نهفته است. این تفاوت‌ها با روحانیت سنتی، با جریان‌های غالب بر حوزه علمیه پیش از انقلاب، با علمای بزرگ معاصر امام، با محمدرضا پهلوی، با جریانات مختلف سیاسی مخالف شاه و حتی با بسیاری از همراهان نهضت اسلامی بررسی شده‌اند و این بررسی‌ها، شاکله اصلی کتاب را شکل می‌دهند.

نگاهی نو، دور از کلیشه

در شرایطی که بسیاری از روایت‌های مربوط به امام، به سطحی‌نگری و تقدس‌گرایی محدود شده‌اند، کتاب «روح‌الله» موفق شده تا با حفظ احترام و شأن امام، نگاهی تحلیلی و درعین‌حال عمیق به شخصیت و افکار او داشته باشد. این نگاه، به خواننده کمک می‌کند تا امام خمینی را نه به‌عنوان یک اسطوره دور از دسترس، بلکه به‌عنوان یک انسان بزرگ با ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد، درک کند. انسانی که باتکیه‌بر ایمان، خرد، شجاعت و صلابت، توانست انقلابی به عظمت انقلاب اسلامی ایران را رقم بزند.

روایت مستند از یک رهبر

هادی حکیمیان در نگارش این کتاب، از منابع مختلف، اسناد تاریخی، خاطرات نزدیکان امام و تحلیل‌های دقیق بهره گرفته است تا بتواند تصویری جامع و مستند از سیر تحول فکری و عملی امام ارائه دهد. تمرکز او بر نقاط عطف زندگی امام، همچون دوران تبعید، مبارزه با رژیم شاه، تعامل با نیرو‌های سیاسی داخل و خارج کشور، و نهایتاً هدایت انقلاب، موجب شده تا خواننده با روندی منسجم و هدفمند رو‌به‌رو شود. این انسجام در روایت، به فهم بهتر پیچیدگی‌های شخصیت امام کمک می‌کند.

جایگاه امام در میان علمای زمانه

یکی از نکات ارزشمند کتاب، بازخوانی جایگاه امام خمینی در میان سایر علمای دینی و سیاسی آن دوران است. تفاوت‌های امام با دیگران، نه صرفاً در بیانات و مواضع، بلکه در نوع نگاهش به اسلام، سیاست، مردم و حکومت مشهود است. امام نه‌تنها سیاست را از دین جدا نمی‌دانست، بلکه به دنبال احیای نقش مردم در حاکمیت اسلامی نیز بود. او در زمانه‌ای که سیاست‌ورزی برای بسیاری از علما مذموم بود، از دل حوزه برخاست و پرچم‌دار نهضتی شد که نظم جهانی را دستخوش تغییر کرد.

ضرورت شناخت امام برای نسل امروز

درک این تفاوت‌ها برای نسل امروز از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که شناخت انقلاب اسلامی، بدون شناخت بنیان‌گذار آن ممکن نیست. انقلاب ایران تنها یک تحول سیاسی نبود؛ بلکه دگرگونی‌ای عمیق در نظام فکری، فرهنگی و اجتماعی ایران و حتی جهان بود؛ بنابراین، مطالعه دقیق شخصیت امام، به فهم عمیق‌تر از ماهیت انقلاب کمک می‌کند. به‌ویژه در شرایطی که باگذشت چند دهه از پیروزی انقلاب، هنوز برخی ابعاد شخصیت امام ناشناخته مانده و این خلأ، زمینه‌ساز تحریفاتی در روایت‌ها شده است.

امامی از دل مردم، برای مردم

در کتاب «روح‌الله»، به‌جای روایت‌های کلیشه‌ای و شعارزده، با امامی رو‌به‌رو هستیم که انسانی چندوجهی، دقیق‌النظر، و درعین‌حال ساده‌زیست و مردمی است. شخصیتی که در هر مرحله از زندگی‌اش، بینش و بصیرت خاصی را از خود نشان داده و همین ویژگی‌ها، او را به رهبری بی‌بدیل برای نهضت اسلامی بدل ساخته است. حکیمیان در این اثر، تلاش کرده تا با تمرکز بر همین ویژگی‌ها، تصویری زنده و ملموس از امام ترسیم کند. به‌طوری که خواننده، نه‌تنها با اندیشه‌های امام، بلکه با سبک زندگی، اخلاق فردی و تصمیم‌گیری‌های حساس او نیز آشنا می‌شود.

اثری برای عموم و اهل تحقیق

کتاب «روح‌الله» در عین آن‌که برای مخاطب عام قابل‌فهم و مطالعه است، برای پژوهشگران، دانشجویان، طلاب و علاقه‌مندان به تاریخ معاصر ایران نیز منبعی ارزشمند به‌حساب می‌آید. نثر روان و منسجم، استفاده از منابع معتبر، ساختار دقیق و روایی جذاب، از جمله ویژگی‌هایی است که این کتاب را از دیگر آثار مشابه متمایز می‌کند.

در پایان می‌توان گفت که «روح‌الله» نه فقط کتابی درباره یک شخصیت تاریخی، بلکه اثری درباره یک جریان فکری، سیاسی و دینی تأثیرگذار در تاریخ معاصر است. مطالعه این کتاب، دریچه‌ای نو به درک بهتر از امام خمینی و تحولات عظیمی است که در قرن بیستم، از دل ایران برخاست و جهان را به تأمل واداشت. بی‌تردید، در کتاب قطور تاریخ، انسان‌های بزرگ و تاریخ‌ساز فراوان نیستند، و امام خمینی یکی از برجسته‌ترین آنان است که معادلات جهانی را دگرگون کرد. کتاب «روح‌الله» تلاشی است شایسته برای شناخت عمیق‌تر این مرد بزرگ تاریخ و انقلاب.

انتشار یادداشت‌ها به معنای تأیید تمامی محتوای آن توسط «خبرگزاری دانشجو» نیست و صرفاً منعکس کننده نظرات گروه‌ها و فعالین فرهنگی است