کشف آنزیمی که فیبروز مرگبار کبد را متوقف و معکوس می‌کند

دانشمندان دارویی را کشف کرده‌اند که می‌تواند فیبروز مرگبار کبد را متوقف و معکوس کند. آنها آنزیم «HDAC ۶» را به عنوان یک هدف امیدوارکننده در درمان فیبروز کبدی خاموش، اما کشنده شناسایی کرده‌اند.

کد خبر: ۱۲۷۰۴۶۳

پنجشنبه - ۱۵ خرداد ۱۴۰۴ / June 05, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، فیبروز کبدی اغلب بدون علائم ایجاد می‌شود و هیچ درمان تایید شده‌ای ندارد، اما محققان دانشگاه ساندرلند (Sunderland) یک درمان جدید مسدود کننده آنزیم را کشف کرده‌اند که در نهایت می‌تواند به توقف یا معکوس کردن این بیماری کمک کند.

فیبروز (fibrosis) یا «فساد الیاف»، بیماری ورم بافت‌های رشته‌ای و سخت شدن بافت‌های همبند است که در نتیجه فزونی‌یافتن تشکیل الیاف در بافت همبند طی یک فرایند بهبودی‌پذیر یا بهبودی‌ناپذیر رخ می‌دهد. فیبروز ممکن است خوش‌خیم، بدخیم یا بیماری‌زا باشد.

به نقل از آی‌ای، دکتر ماریا ترزا بورلو (Maria Teresa Borrello) و تیمش دریافتند که مسدود کردن آنزیمی موسوم به «HDAC ۶» با دارو‌های جدید توسعه یافته می‌تواند زخم کبد را در افراد مبتلا به فیبروز کاهش دهد.

آنزیم «HDAC ۶» در تنظیم التهاب و استرس سلولی نقش دارد و تحقیقات نشان می‌دهد که به فعال شدن سلول‌های ستاره‌ای کبدی که مسئول تولید کلاژن (محرک اصلی تشکیل بافت هستند)، کمک می‌کند.

مسدود کردن آسیب در منبع

دکتر بورلو که مدرس شیمی دارویی در دانشگاه ساندرلند است، گفت که تیمش دو داروی جدید را توسعه داده است که به طور خاص برای جلوگیری از فعالیت «HDAC ۶» طراحی شده‌اند.

وی در بیانیه‌ای گفت: تاکنون نتایج آزمایشگاهی دلگرم‌کننده‌ای را دیده‌ایم که نشان می‌دهد مهارکننده‌های یا مسدودکننده‌های «HDAC ۶»، التهاب و پاسخ‌های استرس سلولی را که هر دو از عوامل کلیدی فیبروز هستند، کاهش می‌دهند.

وی افزود: این یافته‌ها از این ایده حمایت می‌کنند که «HDAC ۶» یک هدف دارویی امیدوارکننده برای درمان فیبروز کبدی است. ما همچنین شروع به درک بیشتر در مورد نحوه عملکرد این ترکیبات در سطح مولکولی کرده‌ایم که برای طراحی درمان‌های بهتر و ایمن‌تر ضروری است.

محققان امیدوارند یافته‌های آنها مبنای درمان‌های جدیدی باشد که می‌تواند به طور قابل توجهی زندگی افراد مبتلا به این بیماری و سایر بیماری‌های مرتبط با التهاب از جمله اختلالات پوستی را بهبود بخشد.

دکتر بورلو می‌گوید: این تحقیق گامی رو به جلو در یافتن یک درمان برای «فیبروز کبدی» است. مهارکننده‌های «HDAC ۶» ما رویکرد هدفمندتری را ارائه می‌دهند و با تمرکز بر یک علت اصلی فیبروز، ممکن است بتوانیم بیماری را قبل از رسیدن به مراحل غیر قابل برگشت متوقف کنیم.

با متوقف کردن یا معکوس کردن این روند می‌توانیم نیاز به پیوند کبد را کاهش دهیم و نتایج درازمدت سلامتی را بهبود ببخشیم.

از آزمایشگاه تا کبد

محققان بر این باورند که هدف قرار دادن علت اصلی فیبروز می‌تواند نقطه عطفی در درمان بیماری کبد باشد.

با پیشرفت تلاش‌ها برای مقابله با شرایط مزمن، چنین درمان‌های دقیقی می‌تواند نحوه مدیریت بیماری‌های غیر قابل درمان را تغییر دهند.

موسسه خیریه سلامت کبد بریتانیا (British Liver Trust) از یافته‌های این تحقیق استقبال کرده است.

پاملا هیلی (Pamela Healy) مدیر اجرایی این موسسه می‌گوید: بیماری کبد اغلب بدون علائم ایجاد می‌شود و بیشتر افراد فقط زمانی متوجه می‌شوند که برای درمان مؤثر دیر شده است. در حالی که این تحقیق جدید هنوز در مراحل اولیه خود است، نویدبخش توسعه درمانی است که می‌تواند زندگی هزاران آسیب دیده از بیماری کبدی را بهبود بخشد و در نهایت نجات دهد.

بیماری کبد مسئول تقریباً چهار درصد از مرگ‌های زودرس در سطح جهان است که «فیبروز کبدی» یکی از جدی‌ترین و اغلب ناشناخته‌ترین اشکال آن است.

تنها در بریتانیا، حدود ۲ میلیون نفر به این بیماری مبتلا هستند. این وضعیت زمانی ایجاد می‌شود که آسیب طولانی‌مدت به کبد که معمولاً به دلیل مصرف الکل، چاقی یا عفونت‌های مزمن ایجاد می‌شود، باعث تشکیل بافت اِسکار شود.

از آنجایی که جای زخم در طول زمان بدتر می‌شود، می‌تواند منجر به عوارض تهدید کننده زندگی مانند نارسایی کبد یا سرطان شود.

از آنجایی که علائم آن اغلب فقط در مراحل پیشرفته ظاهر می‌شوند، بسیاری از مردم از ابتلا به این بیماری بی‌خبرند و در حال حاضر نیز هیچ درمان تایید شده‌ای برای متوقف کردن یا معکوس کردن این روند وجود ندارد.

این مطالعه در مجله The Febs منتشر شده است.