عضو هيئت علمي موسسه آموزشي امام خميني (ره):

جرأت فقيه شاخصه‌اي مهم براي عملي شدن نظريه ولايت فقيه است

عضو هيئت علمي موسسه آموزشي - پژوهشي امام خميني (ره) در خصوص مسئله ولايت فقيه و تشكيل حكومت اسلامي گفت: تاريخ نشان داده تشكيل حكومت اسلامي در گرو جرات فقيه، استعداد مردم و سلطنتي دراوج انحطاط است.

کد خبر: ۱۲۸۱۰۳

چهارشنبه - ۰۴ خرداد ۱۳۹۰ / May 25, 2011

گروه انديشه «خبرگزاري دانشجو»؛ برخي سوالات پيرامون مسئله ولايت فقيه به پيشينه تاريخي آن باز مي گردد اين در حالي است كه انقلاب اسلامي عملا اولين تجربه شيعيان در تشكيل حكومت ديني به رهبري فقها است، از اين رو سوالاتي پيرامون تفاوت عملكرد فقهاي شيعه در تشكيل و يا عدم تشكيل حكومت مطرح شده تا نوظهور بودن اين نظريه را اثبات كند. در اين مصاحبه تلاش شده تا با پرداختن به اين سوالات به پاسخي روشن در اين رابطه دست يابيم. مصاحبه پيش رو بخشي از گفت و گوي تفصيلي با حجت الاسلام ابوذر مظاهري، عضو هيئت علمي موسسه آموزشي - پژوهشي امام خميني (ره)است.

سوال: بنابر نظريه ولايت فقيه، ولي فقيه نايب عام  امام زمان است حال اين سوال مطرح است كه اگر نايب عام امام زمان(عج) وظيفه تشكيل حكومت دارد، با توجه به ارتباط خاص نواب اربعه با حضرت در زمان غيبت صغري آيا ايشان مستحق تر به تشكيل حكومت نبودند و اين در حالي است كه چنين نكردند؟

حجت الاسلام مظاهري: اصلاً اين سوال اختصاص به دوره غيبت صغري ندارد، اين سوال را پيش از اين هم مي توان مطرح كرد، در زمان ائمه اطهار و اينكه چرا ائمه اطهار به فكر تشكيل حكومت نيفتادند، دقيقاً به همان دليل كه در آنجا نمي توانستند حكومت تشكيل دهند، خوب امام زمان(عج الله) هم نمي توانستند حكومت تشكيل دهند.

لذا نواب اربعه امام زمان(عج الله) كاملاً فعاليت مخفي داشتند و شناخته شده نبودند و فقط شيعيان خاص، آنها را مي شناختند. نواب در مناطق غيرشيعي ساكن بودند لذا فضايي براي تشكيل حكومت نبود، اين سوال در هر زمان قابل طرح است در غيبت كبري هم فقط دوره‌اي خاصي توانستيم حكومت تشكيل دهيم كه آن هم انقلاب اسلامي بود.

سوال:  يعني شما معتقديد هيچ يك از علما و فقهاي شيعه قبل از انقلاب اسلامي ، شرايط تشكيل حكومت نداشتند؟

حجت الاسلام مظاهري: بله، شرايط از زواياي مختلف قابل بررسي است حكومت يك شرط آن است كه مردم توان هزينه كردن براي انقلاب را داشته باشند يك انقلاب در علوم اجتماعي كاملاً قابل تعريف است و هميشه شرايط براي يك انقلاب وجود ندارد و انقلاب كردن فضاي خاص خود، مردم خود و استعداد خاص خود را مي خواهد.

مردم بايد بتوانند خون بدهند، يار انقلاب باشند، بايد بتوانند آن خشونت و درگيري‌هايي كه در يك محيط انقلابي شكل مي گيرد، تحمل كنند. اين يك طرف قضيه. يعني مستعد باشند، اما مسئله دوم، فرض كنيد در يك دوره زمان فقيه، فقيه باشد اما جرات انقلاب را ندارد. جرات و جسارت خدادادي است، فقيهي كه جرات و جسارت انقلاب را ندارد هر چقدر هم كه عالم باشد و بداند كه بايد بر عليه ظلم داد بزند ولي توانايي انقلاب را ندارد در خودش نمي بيند انقلاب كند.

سوال:  به نظر شما در زمان ميرزاي شيرازي اين زمينه از نظر مردمي مساعد نبود  و يا جرات و جسارت در ميرزاي شيرازي براي تشكيل حكومت وجود نداشت؟

حجت الاسلام مظاهري: اتفاقاً در همان دوره سيدجمال همين ايراد را به ميرزاي شيرازي  وارد مي كند. سيد جمال به ميرزايي شيرازي پيشنهاد مي كند و مي گويد شما كه قدرت و توان داريد كه يك قرارداد را به اين شكل ملغي كنيد و دولت را مطيع نماييد چرا كار اساسي نمي كنيد؟ كلاً ناصرالدين شاه را كنار بزنيد و حكومت خود را تشكيل دهيد.

جالب است از ميرزاي شيرازي نقل شده كه مي گويد با كدام توان با كدام پشتوانه؟ و جالب اينكه سيد جمال مي گويد ما پشتوانه عثماني را داريم، يعني ببينيد كه سيد جمال چه تصوري دارد!

ميرزاي شيرازي هر چه هست جلوي استعمار شدن كشور شيعه مي ايستد، يعني حفظ مي كند ناصرالدين شاه را، چرا؟زيرا در آن موقعيت با حفظ ناصرالدين شاه مي توان يك كشور شيعه را در مقابل عثماني، استعمار انگليس و روسيه نگه دارد.

توانايي انقلاب را در خود احساس نمي كردند به طور مثال يكي از مورخان معاصر دقيقاً به ميرزاي شيرازي ايراد مي گيرد و مي گويد كه شما كه حكم لغو تحريم تنباكو را داديد، ديگر قراردادها را نيز لغو مي كرديد دقيقاً اين در تحليل تاريخي مطرح مي شود كه مردم آن زمان تحمل تحريم تنباكو را نداشتند، يعني مردم بعد از مدتي فشار مي آوردند كه كي تنباكو را حلال مي كنيد.

انقلاب استعداد مي خواهد، وقتي بيش از حد چوب را خم كنيد مي شكند و ممكن است بگوييد مردم در آن زمان استعداد انقلاب را نداشتند و الان در موقعيت انقلاب اسلامي مي گويند مردم استعداد انقلاب را داشتند و اين تحليل تاريخي است كه ما را به اين نتيجه مي رساند./انتهاي پيام/