قدیمی‌ترین دنباله دار جهان رصد شد

ستاره شناسان معتقدند یک جسم فضایی جدید که به تازگی کشف شده احتمالا کهن‌ترین دنباله دار رصد شده به حساب می‌آید که قدمت آن احتمالا از منظومه شمسی نیز بیشتر است.

کد خبر: ۱۲۸۳۴۹۵

شنبه - ۲۱ تير ۱۴۰۴ / July 12, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به نقل از اسپیس، ۳ I/ATLAS که به تازگی کشف شده یکی از قدیمی‌ترین اجسام آسمانی دنباله داری است که انسان رصد کرده است. این شی آسمانی ستاره شناسان را هیجان زده کرده، زیرا سومین شی فضایی است که از خارج وارد منظومه شمسی شده است. دو شی دیگر ۱ I/'Oumuamua و ۲ I/Borisov بودند که به ترتیب در سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۱۹ میلادی شناسایی شدند.

در هر حال تحقیقی جدید نشان داده ۳ I/ATLAS احتمالا غنی از یخ است و جالب‌تر از چیزی است که در وهله اول تصور می‌شد. این شی دنباله دار احتمالا حدود سه میلیارد سال کهن‌تر از منظومه شمسی ۴.۵ میلیارد ساله است و بنابراین از هر شی دنباله داری که تاکنون رصد شده، قدیمی‌تر است.

متیو هاپکینز ستاره شناس دانشگاه آکسفورد و یکی از اعضای تیمی است که معتقدند ۳ I/ATLAS که در یکم جولای ۲۰۲۵ میلادی به وسیله تلسکوپ ATLAS suurvay کشف شده، حدود هفت میلیارد سال عمر دارد.

او در بیانیه‌ای در این باره می‌نویسد: تمام دنباله دار‌های غیر بین ستاره‌ای (non interstellar) مانند دنباله دار هالی، همزمان با تشکیل منظومه شمسی به وجود آمده‌اند بنابراین آنها تا ۴.۵ میلیارد سال عمر دارند. اما مسافران بین ستاره‌ای احتمال دارد قدیمی‌تر باشند و روش آماری ما نشان می‌دهد بین دنباله دار‌های شناسایی شده، ۳ I/ATLAS احتمالا قدیمی‌ترین نمونه‌ای است که تاکنون رصد کرده‌ایم.

کلید قدمت۳ I/ATLAS این واقعیت است که برخلاف اجسام بین ستاره‌ای پیشین، منشا این جسم آسمانی از منطقه‌ای کاملا متمایز از کهکشان راه شیری است. هاپکینز و همکارانش با توجه به مسیر تند و شیب دار این جسم آسمانی در کهکشان راه شیری این فرضیه را ارائه کرده‌اند که احتمالا منشا آن صفحه ضخیمی از ستارگان کهکشان راه شیری است.

این صفحه ضخیم یک نوار از قدیمی‌ترین ستارگان کهکشان است که صفحه‌ای نازک را دربر گرفته‌اند. صفحه نازک که حاوی ستارگان نسبتان جوان، خورشید و منظومه شمسی است، دیرتر تشکیل شده‌اند.