سرچشمه موشک‌های ایران کجاست / ماجرای خرابکاری در صنعت موشکی از سوی بیگانه

در عملیات وعده صادق 3 در ۲۲ مرحله بیش از ۲۶ هدف راهبردی در سرزمین‌های اشغالی با موشک‌ها و پهپاد‌های ایران هدف قرار گرفت؛ توانمندی ایران در حوزه موشکی باعث انهدام گسترده اهداف نظامی در اسرائیل شد.

کد خبر: ۱۲۸۴۰۱۹

يکشنبه - ۲۲ تير ۱۴۰۴ / July 13, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، سرچشمه قدرت موشکی ایران به سال‌های دفاع مقدس بازمی‌گردد؛ زمانی که رزمندگان ایرانی با دست خالی در برابر موشک‌باران دشمن ایستادند و جرقه خودکفایی موشکی با اراده مردان مؤمن و دانش بومی در دل بحران زده شد.

بامداد ۲۳ خرداد، رژیم صهیونیستی حمله‌ای گسترده انجام داد که منجر به شهادت چندین فرمانده و نیرو‌های نظامی و غیرنظامی ایران شد و تأسیسات نظامی را هدف قرار داد. سپاه پاسداران همان شب اعلام کرد عملیات «وعده صادق ۳» با رمز «یا علی بن ابی‌طالب (ع)» آغاز شده است. این عملیات در ۲۲ مرحله و به مدت ۱۲ روز ادامه یافت و بیش از ۲۶ هدف راهبردی در سرزمین‌های اشغالی با موشک‌ها و پهپاد‌های ایران هدف قرار گرفت. توانمندی ایران در حوزه موشکی باعث انهدام گسترده اهداف نظامی در اسرائیل شد، به طوری که جان مرشایمر، کارشناس و دانشمند آمریکایی علوم سیاسی، تأکید کرد که «موشک‌های بالستیک ایران بخش‌های مهم اسرائیل را زیر آتش گرفتند و اسرائیل از ما خواست تا فتیله جنگ را خاموش کنیم.»

چرا ایران به سوی استفاده از موشک رفت

قبل از انقلاب اسلامی، ایران تنها موشک هاوک را به صورت پدافندی در اختیار داشت و دانش ساخت موشک‌های پیشرفته وجود نداشت. پس از پیروزی انقلاب، تنها دو سال بعد، ارتش بعث عراق با حمایت قدرت‌های جهانی به ایران حمله کرد تا بخش‌هایی از خاک کشور را جدا کند. رژیم صدام علاوه بر هدف قرار دادن نیرو‌های نظامی، غیرنظامیان را نیز با جنگنده‌ها و موشک‌های اسکاد بی و اسکاد سی بمباران می‌کرد. ایران در مقابل این حملات عمدتاً بدون دفاع موشکی بود.

در طول جنگ، رژیم صدام علاوه بر هدف قرار دادن نیرو‌های نظامی، غیرنظامیان را نیز با استفاده از جنگنده‌ها و موشک‌های دوربرد اسکاد بی و اسکاد سی مورد حمله قرار می‌داد. در آن زمان، ایران غالباً در مقابل این حملات بی‌دفاع بود و موشک مناسبی برای دفاع نداشت. در همین شرایط، جوانان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی وارد عمل شدند تا بتوانند موشک‌های بومی را طراحی و تولید کنند. اما دانش لازم برای ساخت این موشک‌ها هنوز در ایران وجود نداشت و لازم بود تجهیزات و فناوری از کشور‌های دیگر تأمین شود. به همین دلیل، مسئولان دفاعی کشور به سراغ چند کشور دوست مانند لیبی و سوریه رفتند تا موشک‌های مورد نیاز را تهیه کنند.

سردار علی بلالی، مشاور فرمانده نیروی هوافضای سپاه، می‌گوید: «با شدت گرفتن حملات عراق و انتقال جنگ به شهر‌های بی‌دفاع، ما مجبور شدیم به سمت سلاحی برویم که بتواند بازدارندگی ایجاد کند. تعداد محدود هواپیما و پدافند هوایی قوی عراق باعث شد استفاده از موشک‌های زمین به زمین در دستور کار قرار گیرد.» رهبر انقلاب در سال ۱۳۶۳ به لیبی و سوریه سفر کرد و در نتیجه این سفرها، ایران موفق شد سامانه‌های موشکی را وارد کند و نیرو‌های خود را برای آموزش به سوریه اعزام کند.

ایران مجهز به موشک شد

ایران از طریق مذاکره با معمر قذافی، رئیس‌جمهور وقت لیبی، ۱۰ فروند موشک اسکاد بی دریافت کرد. وزیر وقت سپاه پاسداران و مسئول این مذاکرات، سردار محسن رفیق‌دوست، روایت می‌کند: «در روز‌هایی که عراق تهران را موشک‌باران می‌کرد، من و آقای صفوی به دیدار قذافی رفتیم و او ۱۰ موشک به ما داد؛ شرط داشت که یکی از این موشک‌ها به سمت عربستان شلیک شود که من پذیرفتم. سپس دو بار دیگر نیز ۱۰ موشک رایگان دریافت کردیم و قول اجرای شرط را دادم، هرچند ما با عربستان در جنگ نبودیم.» پس از مدتی، لیبی به دلیل فشار‌های بین‌المللی سکو‌های پرتاب و موشک‌ها را از کار انداخت و قطعات حساس را مخفیانه خارج کرد. در این شرایط، ایران مجبور شد موشک‌های خود را از کره شمالی خریداری کند و در نهایت به تولید داخلی روی آورد.

ماجرای اولین خرابکاری در صنعت موشکی

سردار علی بلالی با اشاره به خرابکاری متخصصان اهل لیبی در برنامه موشکی ایران به خبرنگار فارس می‌گوید که لیبیایی‌ها برای پاسخ به فشار‌های بین‌المللی و درخواست اعراب وصدام و قول شرف به آنها، که دیگر موشکی از ایران به سمت عراق شلیک نخواهد شد، سکو‌های پرتاب و موشک‌ها را از کار انداختند و تعدادی از قطعات حساس و مهم را برای اطمینان عدم شلیک، به‌طور مخفیانه از موشک و سکو جدا کرده و با خود به مکان مطمئنی در سفارتشان بردند. وی ادامه می‌دهد: در آذرماه ۶۵ آخرین موشک توسط لیبی شلیک شده بود و این سال شدیدترین حملات جنگ شهر‌ها را از سوی صدام شاهد هستیم. شهر‌های ما بمباران می‌شد و هیچ موشکی از طرف ایران شلیک نمی‌شد!

پیشکسوت عرصه موشکی افزود: خرابکاری‌های لیبیایی‌ها را در مدت ۱۷ روز به کمک مهندسان وزارت سپاه که شهید مقدم برای مهندسی معکوس بکار گرفته بود برطرف کردیم و با لطف و عنایت خدا در تاریخ ۲۱ دی‌ماه سال ۱۳۶۵ با برطرف کردن کلیه اشکالات ایجاد شده در ساعت ۶:۲۰ صبح پس از دعا وتوسل به خدا و ائمه معصومین (ع) اولین موشک بدست فرزندان ایران زمین به هدفی نظامی که مرکز نیروی هوایی عراق در بغداد بود شلیک شد. وی ادامه داد: همان مرکزی که در بمباران شهر‌های ما ترکتازی می‌کرد و به این باور رسیده بودند که از ایران هیچ موشکی به اهداف عراقی شلیک نخواهد شد. الحمدلله کار پرتاب موشک اسکاد به‌صورت مستقل به دست پاسداران انقلاب اسلامی افتاد و پای کار موشکی ماندیم و نقطه عطف موشکی در نیرو‌های مسلح را خلق کردیم.

مغز متفکر موشکی ایران کیست

شهید حسن طهرانی‌مقدم ۶ آبان ماه سال ۱۳۳۸ در یک خانواده پر جمعیت مذهبی و در محله سرچشمه تهران چشم به جهان گشود. او در دوران کودکی به همراه خانواده اش به علت شغل پدرش که خیاط بود به محله‌های شکوفه و بهارستان رفت و دوران ابتدایی و هنرستان خود را در این دو محله سپری کرد. او در سال ۱۳۵۶ دیپلم خود را گرفت و سپس در رشته برش قطعات صنعتی در مدرسه عالی تکنیکیوم نفیسی ادامه تحصیل داد. پس از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۵۸ در رشته مهندسی صنایع دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی پذیرفته شد و مدرک گرفت. در تیرماه ۱۳۵۹، در سن ۲۱ سالگی به سپاه پاسداران پیوست و به عنوان مسئول اطلاعات منطقه ۳ سپاه شمال منصوب شد و تا پایان مهر همان سال در این سمت باقی ماند. شهید طهرانی مقدم از پیشگامان تشکیل توپخانه سپاه بود که با استفاده از توپ‌های غنیمتی ارتش عراق در سال ۱۳۵۹، توپخانه سپاه را پایه‌گذاری کرد و بعد‌ها این واحد در لشکر امام حسین (ع) اصفهان فعالیت و در سال ۱۳۶۱ به یگان رسمی توپخانه سپاه تبدیل شد.