در نشست هم‌اندیشی «ظرفیت‌های فقه برای دفاع از ولی امر مسلمین و جامعه اسلامی» مطرح شد؛

رهبر انقلاب مظهر مقابله با نظام سلطه است

عضو هیأت علمی مؤسسه امام خمینی (ره) می‌گوید: با توجه به تهدید‌های اخیر دشمن علیه جایگاه مرجعیت و لزوم صدور فتوا، شناخت انواع محارب و مهدورالدم به لحاظ فقهی در جنگ ترکیبی، اهمیت زیادی دارد.

کد خبر: ۱۲۸۴۶۴۳

سه‌شنبه - ۲۴ تير ۱۴۰۴ / July 15, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر قاسم شبان‌نیا در نشست هم‌اندیشی «ظرفیت‌های فقه برای دفاع از ولی امر مسلمین و جامعه اسلامی» که در دانشگاه باقرالعلوم (ع) برگزار شد، گفت: یکی از موضوعات مهم این است که در جنگ ترکیبی عنوان محارب بر چه کسانی صدق می‌کند؟

این استاد حوزه و دانشگاه افزود: ما در یک جنگ ترکیبی قرار داریم، جنگی که تنها اولویت آن مسأله نظامی نیست و همه امور فناوری و تکنولوژی و مسائل شناختی همانند مسائل نظامی دارای اهمیت است.

وی تصریح کرد: حتی در جنگ شناختی افسران جنگ نرم نقش کلیدی‌تری از فرماندهان نظامی دارند؛ پس اینکه ببیینم در جنگ ترکیبی با چه قلمرویی مواجه هستیم مهم است؛ یعنی بخشی از این جنگ؛ شناختی است.

شبان‌نیا عنوان کرد: با توجه به تهدیدات اخیر دشمن علیه جایگاه مرجعیت و لزوم صدور فتوا برای دفاع از ولی، شناخت انواع محارب و مهدور دم به لحاظ فقهی در جنگ ترکیبی، اهمیت زیادی دارد.

وی بیان کرد: در ایامی که کشور درگیر جنگ نظامی بود، جسارتی از سوی سران استکبار به ساحت رهبری و مرجعیت صورت گرفت و آنان، جان رهبری را تهدید کردند.

عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) خاطرنشان کرد: ما در شرایطی به سر می‌بریم که مهدورالدم بودن رژیم صهیونیستی و نتانیاهو و ترامپ نیازی به این مباحث ندارد، زیرا مصادیق گوناگونی برای ما وجود دارد.

وی گفت: اولین جنایت آنها، تعرض به بیت المقدس و اشغال سرزمین فلسطین است و طبق آیات ۸ و ۹ سوره ممتحنه خداوند اشاراتی به اشغالگری و کسانی که شما را از خانه‌هایتان اخراج کردند دارد که بیان حکم این امر است.

شبان‌نیا افزود: همچنین باب ظلم و ستمی که به مسلمانان و مردم فلسطین می‌کنند نیز عنوان محارب و مهدورالدم صدق می‌کند، ضمن اینکه کسانی که به این جنایت‌ها کمک می‌کنند مشمول حکم هستند و رژیم صهیونسیتی از باب ظلمی که مرتکب می‌شود محارب و مهدورالدم است.

وی بیان کرد: ترامپ نیز مظهر ظلم و دارای روحیه استکبار است؛ کسی که مستقیم حکم شهادت سردار سلیمانی را صادر کرد و آن را محقق ساخت، مشمول این نگاه فقهی می‌شود، ما می‌بینیم برخی اشکال می‌کنند که تهدید مقام رهبری اجرایی نشده و هنوز محارب نیست درحالی که نمونه جنایات را در تهدید و به شهادت رساندن برخی از شخصیت‌ها همچون سردار سلیمانی دیده‌ایم.

عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) عنوان کرد: رهبر معظم انقلاب، مظهر مقابله با نظام سلطه است و تهدید ایشان مشمول حکم خواهد شد، همچنین آمریکا علاوه بر اینکه به‌طور مستقیم حکم شهادت شهید سلیمانی را صادر و شهادت او نیز محقق می‌کند، دستور مستقیم حمله به مراکز هسته‌ای را می‌دهد و از آن نیز ابراز پشیمانی نمی‌کند.

تفاوت قصاص و دفاع

وی تصریح کرد: آمریکا و اسرائیل از بسیاری از جنایت‌هایی که روا داشته‌اند ابراز پشیمانی نمی‌کنند، اگر مساله محارب آنان را فقط مساله جنگ ایران و اسرائیل بدانیم سطح جنگ را تنزل داده‌ایم، در حالی که وجوب محاربه فقط تهدید رهبری نیست.

شبان‌نیا اظهار داشت: این جنگ و تقابل نظام سلطه و نظام ضد سلطه است که امروز شکل جدیدی از تقابل را به خود گرفته است به همین خاطر این مباحث را می‌توان فراتر از تهدید رهبر معظم انقلاب بررسی کرد؛ چرا که محارب و مهدور دم بودن آنها محدود به تهدید مقام رهبری نیست.

وی خاطرنشان کرد: یکی از شرایط فقهی برای محارب، طاغوت است و مفهوم طاغوت هیچ‌گاه برای افراد عادی به کار نمی‌رود؛ بلکه برای افرادی است که مظهر تجاوز و استکبار هستند و این شامل حال ترامپ و سران رژیم صهیونیستی که فرماندهی این جنایات را برعهده دارند می‌شود.

این استاد حوزه و دانشگاه گفت: توجه و بررسی به آیات و مباحث فقهی در مقابله با طاغوت نیز در این مسأله می‌تواند کمک کننده باشد، در این راستا باید به تفاوت قصاص و دفاع نیز توجه کرد؛ در قصاص باید عمل جنایتکارانه صورت گرفته باشد که شما جبران کنید؛ اما بحث دفاع متفاوت است وقتی دشمن را در مقابله و تهاجم می‌بینیم باید واکسینه کنیم و این امر فقط با ادوات جنگی و آمادگی نظامی نیست؛ زیرا برای دفاع در جنگ شناختی آمادگی‌های دیگری هم لازم است.

وی عنوان کرد: هنگامی که مرجعی در تقویت جبهه ضد استکبار و نظام سلطه نقش ایفا می‌کند و به خطر افتادن او موضوعیت داشته باشد این حکم موضوعیت پیدا می‌کند و تفاوتی ندارد که دفاع از رهبر یک جامعه، مرجع تقلید یا فرد عادی باشد و امروز رهبر معظم انقلاب به عنوان پرچم‌دار این عرصه هستند.

شبان‌نیا بیان کرد: ممکن است مرجعی در قبال مستکبران نظام سلطه موضعی نداشته باشد؛ اما اینجا مرجعیت و رهبری را مطرح می‌کنیم که تهدیدش محاربه است چرا که نقش مهمی در مقابله با سلطه و دفاع از اسلام دارد.

وی تأکید کرد: دیدگاه‌هایی وجود دارد که اگر بخواهیم با عنوان محاربه جلو بیاییم و عناوین به شکل‌های مختلف قابل تطبیق است و نیاز نداریم از یک باب مشخصی ورود کنیم؛ تهدید رهبر جامعه اسلامی نشان دهنده این است، آن هم توسط کسی که قبلا سابقه ترور و تهدید داشته است.

عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) خاطرنشان کرد: دشمن می‌خواهد لایه‌های آخر را نشان دهد که می‌توانیم همه را بزنیم و از جانب فقه همه این ظرفیت‌های فقهی ایجاب می‌کند که علیه آنان، اقدام کنیم.

وی افزود: فقها پیرامون شمول محارب بودن بحث‌های متفاوتی دارند. برخی بیان می‌کنند عنوان محراب خاص است و باید از مهدور دم بودم استفاده کرد برخی از فقها قائل هستند کفار به وطور کلی محارب هستند حتی اگر درگیر جنگ نباشند.