سوابق مرحوم احمد توکلی

مرحوم احمد توکلی از اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام بود و وی سابقه ریاست مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی و نمایندگی مجلس را در کارنامه خود داشت.

کد خبر: ۱۲۸۷۵۶۰

چهارشنبه - ۰۱ مرداد ۱۴۰۴ / July 23, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو، احمد توکلی در سال 1330 در بهشهر متولد شد. جدش از تجار اصفهان بود که در اواخر حکومت تزاری با قفقاز و روسیه مراوده تجاری داشت، و با هدف تجارت به مازندران آمده بود که انقلاب بلشویکی درگرفت و او که در پی این انقلاب شکست خورده بود در شمال ایران ساکن شد.

در سال 1348 تحصیلاتش را در رشته برق در دانشگاه پهلوی -دانشگاه شیراز فعلی- آغاز کرد، اما در سال 1350 پیش از فارغ التحصیلی به دلیل اعتصاب و فعالیت های علیه رژیم پهلوی از دانشگاه اخراج شد. در سال 1368 دوباره به دانشگاه رفت و در رشته اقتصاد به تحصیل پرداخت.

او بعد از دوران کارشناسی، در سال 1375 مدرک دکترای اقتصادش را از دانشگاه ناتینگهام انگلستان گرفت، و از پایان نامه اش با عنوان «دلایل تورم در اقتصاد ایران، 1972-1990» با حمایت مالی وزارت فرهنگ و آموزش عالی ایران دفاع کرد.

توکلی در دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی استادیار بوده است و در سال 1392 بازنشسته شده است.

احمد توکلی پسر دخترخاله ناتنی برادران لاریجانی و همسرش نیز دخترخاله آن هاست. وی هفت فرزند دارد، که دو نفر از آن ها دختر و پنج نفرشان پسر هستند. یکی از پسران او زهیر نام دارد که داماد صادق زیباکلام است. محمد توکلی نیز پسر دیگر او بود که از طراحان مشهور گرافیک ایران بود و در 34 سالگی به علت نارسایی کبدی درگذشت.

فعالیت های سیاسی

احمد توکلی از مبارزان سیاسی پیش از انقلاب است و در دانشگاه شیراز علیه رژیم پهلوی فعالیت هایی مثل اعتصاب، برهم زدن سخنرانی مسئولین دانشگاه، پخش اعلامیه علیه جشن های 2500 ساله را انجام می داده است. به همین خاطر بارها دستگیر و زندانی شده است. او در دوران تحصیل در دانشگاه شیراز با برخی از اعضای سازمان مجاهدین خلق آشنا شده است، و از طریق آقاسیدرضا دیباج با آن سازمان مرتبط بوده است. او عضو سازمان مجاهدین خلق بود و با مهندس رجبعلی طاهری (فرمانده سپاه و نماینده دور اول مجلس از کازرون) و اکبر حدادی در ارتباط بود. دیباج از دستگیرشدگان شهریور ماه سال 1350 بود که زیر شکنجه جان باخت. آنان گروهی را نیز به نام مجاهدین اسلام راه اندازی کرده بودند که از طریق آقای دیباج و سعید شاهسوند با مجاهدین خلق در ارتباط بودند.

توکلی 4 بار توسط ساواک دستگیر شد، و سومین و چهارمین بازداشت او طولانی مدت بود، دفعه سوم 8 ماه و چهارمین بار به مدت حدودا 2 سال زندانی شد. در زندان هویت واقعی سازمان مجاهدین خلق را شناخت و به همین خاطر در فعالیت های سازمانی آنان در زندان شرکت نمی کرد و از آنها جدا شد.

پس از پیروزی انقلاب اسلامی او رئیس شهربانی، رئیس کمیته انقلاب اسلامی و دادیار و دادستان انقلاب بهشهر بود. در آن زمان بهشهر به جهت اجرای دقیق حکم قصاص و قطع دست دزد شهرت داشت. در اولین دوره مجلس شورای اسلامی او نماینده مردم بهشهر و عضو هیات رئیسه بود، در سال 1359 وزیر پیشنهادی شهید رجایی به بنی صدر بود.

توکلی در کابینه مهندس موسوی وزیر کار و سخنگو بود، و بعد از استعفا از سمتش، روزنامه رسالت را بنانهاد و پس از آن بود که برای ادامه تحصیلات به انگلستان رفت، و در سال 1376 پس از بازگشت به ایران روزنامه فردا را بنیانگذاری کرد.

در سال 1380 توکلی نماینده مردم تهران بود و در مجلس هفتم، هشتم و نهم شورای اسلامی رئیس مرکز پژوهش های مجلس نیز بود.

او در دو دوره در انتخابات ریاست جمهوری نامزد شد، و هر دوبار پس از مرحوم هاشمی رفسنجانی و سیدمحمد خاتمی نفر دوم انتخابات شد.

او در انتخابات نهم ریاست جمهوری نیز از کاندیداها بود، اما به نفع محمدباقر قالیباف کناره گیری کرد.

توکلی موسس و اولین مدیرمسئول وبگاه الف است و موسس و رئیس هیئت مدیره دیده بان شفافیت و عدالت است. او همچنین رئیس هیئت امنای مجتمع فرهنگی و آموزشی پسرانه معلم است که در 17 شهریور ماه سال 1369 تاسیس شده است.

وی ساعتی پیش در سن 74 سالگی به دلیل عارضه قلبی درگذشت.