حفظ و تقویت هویت ملی محوری‌ترین سیاست در حوزه ایرانیان خارج از کشور است

به تازگی کلیات لایحه حمایت از ایرانیان خارج از کشور در مجلس شورای اسلامی تصویب شد. مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی درباره این لایحه توضیحات مهمی ارائه کرده است.

کد خبر: ۱۲۸۸۹۲۶

يکشنبه - ۰۵ مرداد ۱۴۰۴ / July 27, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، به تازگی کلیات لایحه حمایت از ایرانیان خارج از کشور در مجلس شورای اسلامی تصویب شد. مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی درباره این لایحه توضیحات مهمی ارائه کرده است.

مرتضی صبوری مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با تاکید بر اینکه هویت ملی و حفظ و صیانت و تقویت آن محوری‌ترین سیاست در حوزه ایرانیان خارج از کشور است، ابراز کرد: موفقیت سایر سیاست‌ها و برنامه‌ها وابسته به میزان توفیق ما در حراست از هویت ملی است، زیرا نخستین چالشی که ایرانیان بعد مهاجرت با آن مواجه می‌شوند تفاوت و تعارض فرهنگی، اجتماعی جامعه پذیرنده با جامعه ایران است که به میزان این تفاوت چالش سطح بندی می‌شود.

صبوری افزود: در این میان، کودکان و نوجوانان، چون هنوز هویت ملی شان قوام کامل را پیدا نکرده است بیشتر دچار آسیب می‌شوند و به همین خاطر خانواده‌های ایرانی که مهاجرت می‌کنند دغدغه جدی نسبت به هویت ایرانی فرزندان خود دارند و تلاش دارند به انحای مختلف این هویت ایرانی را در فرزندان خود حفظ و تقویت کنند و طبیعتا از دولت و مجموعه‌های مسئول داخل کشور نیز انتظار دارند در صیانت از هویت ایرانی فرزندان به کمک خانواده‌ها بیایند.

مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در این باره، توضیح داد: این عارضه وقتی شدیدتر و عمیق‌تر می‌شود که کودک ایرانی در خارج بدنیا بیاید و در آنجا، رشد و نمو کند و طبیعتا، چون محیط داخل کشور را درک نکرده و در آن زندگی نکرده است با چالش‌های جدی هویتی و فرهنگی از جمله با مشکل فهم و تکلم به زبان فارسی مواجه می‌شود.

وی با بیان اینکه در صیانت و تقویت هویت ملی ایرانیان که هویت دینی و مذهبی هم در درون آن تعریف می‌شود مجموعه فعالیت‌ها و برنامه‌ها با مشارکت خود هموطنان ایرانی خارج از کشور توسط سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و نمایندگی‌های فرهنگی آن دنبال می‌شود، گفت: در این مسیر البته از پشتیبانی و حمایت دستگاه‌های دیگر نظیر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزارت امور خارجه، آموزش و پرورش، بنیاد سعدی و بنیاد ایران شناسی هم بهره برده می‌شود و دوره‌های مختلف آموزش زبان فارسی و آشنایی با فرهنگ و سنن ایرانی، دوره‌های مهارت آموزی و مشاوره خانواده ایرانی، برگزاری رویداد‌ها و برنامه‌های فرهنگی و دینی در فضای حقیقی و مجازی مانند نشست گفت‌و‌گو‌های فرهنگی با فعالین و فرهیختگان ایرانی خارج از کشور، گرامیداشت مناسبت‌های ملی و دینی مانند نوروز و یلدا و ماه مبارک رمضان و ماه محرم و برپایی نمایشگاه‌های مختلف هنری مرتبط با فرهنگ ایرانی نظیر نمایشگاه صنایع دستی و گردشگری، آشپزی ایرانی، گلدوزی و فرش بافی، نقاشی و عکاسی از ایران، مسابقات دانش آموزی و نیز اجرای پروژه‌هایی مانند جائزه روایتگری از ایران، جائزه برای ایده‌های برتر در حوزه ایران، تکریم مفاخر ایرانی خارج از کشور و نیز اقداماتی در حمایت از تشکیل و فعالیت سمن‌های ایرانی خارج از کشور و بسیاری از فعالیت‌های دیگر همه در راستای حفظ پیوند و همبستگی هموطنان ایرانی خارج از کشور با سرزمین مادری و صیانت از هویت ایرانی آنان در دست انجام است که بخش قابل توجهی از این فعالیت‌ها نیز توسط خود هموطنان دنبال می‌شود و ما نقش حمایتی داریم.

صبوری، از ویژگی و صفات ممیزه مهاجرین ایرانی با مهاجرین بسیاری از کشور‌ها را وجه تحصیلات و فرهیختگی تعداد قابل توجهی از ایرانیان خارج از کشور دانست و ادامه داد: متخصصین و چهره‌های شاخص علمی و اجتماعی ایرانی نقش مهمی در توسعه علمی و اجتماعی کشور‌ها خاصه در اروپا دارند و حتی برخی ایرانیان مهاجر در ساختار سیاسی بعضی کشور‌ها نیز جایگاه مهمی دارند. اصولا در طول تاریخ، مهاجرین ایرانی نقش مهمی در حوزه فرهنگ و تمدن و توسعه کشور‌ها داشته‌اند و نمونه‌های فراوانی از شخصیت‌های مهاجر ایرانی در کشور‌های مختلف در قرون گذشته داریم که به واسطه خدمات ارزنده خود، هنوز هم مورد احترام و تکریم مردمان و مسئولان آن کشور‌ها هستند.

مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی همچنین ابراز کرد: حال این ظرفیت با ارزش علمی که اتفاقا بسیاری از آنان علاقمند به خدمت برای وطن مادری خود هستند، چنانچه در یک تعامل سازنده و تسهیل شده جذب کشور شوند اتفاقات بسیار مبارکی در حوزه‌های مختلف توسعه و پیشرفت کشور رخ می‌دهد. بهره‌مندی از دانش و تجربه و سرمایه‌های این هموطنان عزیز خود یکی از فرصت‌های ارزشمند مهاجرت است و مقوله مهاجرت که بزعم عده‌ای فرصت سوزی و هدر رفت سرمایه‌های ارزشمند انسانی تلقی می‌شود در حالت مدیریت صحیح و هدفمند و هوشمندانه پدیده مهاجرت و تعامل و همکاری مهاجرین عزیز با سرزمین مادری فرصت‌های ارزشمندی را برای کشور و خود مهاجران فراهم می‌آورد.

وی در ادامه، بیان کرد: خوشبختانه این مهم در سال‌های اخیر بیشتر مورد عنایت ارکان کشور واقع شده و قوانین مهمی در این راستا تصویب شده که از جمله آنها مواد قانونی برنامه هفتم پیشرفت کشور و آئین نامه‌های اجرایی آن است و همچنین، مصوبه سند راهبردی فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور که در اواخر سال گذشته به تصویب مراجع مربوطه رسیده و اینک در دستور کار اجرایی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و سائر بخش‌های ذیربط کشور است و در این قوانین و مصوبات تدابیر و تسهیلات بسیار خوبی برای جذب فرهیختگان ایرانی مقیم خارج دیده شده است. البته پیگیری مطلوب و حُسن اجرای این قوانین خود از مهمترین مسائل است.

صبوری با تاکید بر اینکه در جذب نخبگان ایرانی مهاجر تلاش بر رعایت منافع و مصالح آنان است، گفت: توقع اینکه حتما باید این هموطنان به کشور خود برگردند وجود ندارد هر چند که بازگشت آنان بسیار مبارک و مغتنم است ولی یک امر اختیاری است و خود عزیزان تصمیم می‌گیرند که برای خدمت به کشور خود به ایران بیایند یا در همان کشور مقیم خدمات خود را به میهن خویش ارائه کنند و در این چارچوب، سازوکار‌های خوبی تدارک دیده شده است و تاکنون نیز اتفاقات بسیار مبارکی خاصه در اجرای پروژه‌های دانشگاهی و صنعتی با مشارکت فعال نخبگان ایرانی رخ داده است.

مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی درباره اهمیت ظرفیت فرهنگی ایرانیان خارج از کشور توضیح داد: ظرفیت فرهنگی ایرانیان مقیم خارج موضوعی است که بلاشک برای سیاست خارجی کشور و دیپلماسی فرهنگی و عمومی آن بسیار باارزش است و این هموطنان که تلاش دارند با حفظ هویت ملی خویش، پیوند خود را با سرزمین مادری حفظ کنند پل ارتباط فرهنگی جامعه ایران با سایر جوامع هستند، خصوصا چهره‌های شاخص و فرهیخته ایرانی مهاجر به علت جایگاه علمی و فرهنگی خود به نوعی سفیران فرهنگی کشور نیز محسوب می‌شوند و سطح تعاملی آنان با جامعه مقیم معرف و مروج فرهنگ و شکوه ایران است.

وی ادامه داد: اصولا در حوزه دیپلماسی فرهنگی کشور، هموطنان عزیز ایرانی مقیم خارج به علت شناخت عمیقی که از جامعه میزبان دارند که ماحصل زندگی طولانی مدت در آن کشور‌ها و تعامل با افراد آن جوامع است بهتر از هرکس دیگری می‌توانند معرف و مروج فرهنگ و بزرگی ایران و همبستگی ملی باشند و تصویر واقعی و مثبت از ایران در خارج از کشور ترسیم و متقابل ما را نیز در شناخت فرهنگ آن جامعه کمک کنند و البته بدیهی است با توجه به این جایگاه اگر خدای ناکرده برخی هموطنان مقیم خارج نیز به هردلیلی هویت ملی خویش را فراموش و خلاف فرهنگ و ارزش‌های ملی خویش عمل کنند می‌توانند خسارت به فرهنگ و هویت باارزش ایرانی بزنند و در نتیجه این مسئله مورد سوء استفاده رسانه‌ها و دولت‌های معاند در توطئه ایران هراسی قرار گیرد.

وی با اشاره به اینکه خوشبختانه قاطبه ایرانیان چه در داخل کشور و چه در خارج کشور به عنوان یک خانواده بزرگ و باعظمت، در یک امر مهم اشتراک نظر دارند، ادامه داد: اختلاف سلیقه و نظر و انتقاد و حتی مخالفت نسبت به برخی سیاست‌ها و عملکردها، این امر را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد و آن حفظ و حراست و دفاع از ایران عزیز با همه ویژگی‌ها و خصوصیات و ارزش‌های آن است موضوعی که در همین تجاوز سبعانه اخیر رژیم جنایتکار اسرائیل و امریکا به ایران عزیز شاهد بودیم که ملت ایران در داخل و خارج کشور در دفاع از حریم مقدس ایران و محکومیت تجاوز صهیونی و امریکایی ید واحده بودند و همبستگی و وفاق ملی ایرانی را به نحو باشکوهی به جهانیان نشان دادند و توطئه و خدعه دشمنان را باطل ساختند.

صبوری افزود: این همبستگی و غیرت ملی باید پاس داشته شود و تقویت گردد و از جمله راهکار‌های مهم در این باب، سیاستگذاری و برنامه ریزی بهتر جهت نقش آفرینی گسترده‌تر هموطنان ایرانی مهاجر در دیپلماسی فرهنگی و عمران و آبادانی کشور است.

مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی همچنین درباره تصویب کلیات لایحه حمایت از ایرانیان خارج از کشور بیان کرد: در سال‌های اخیر و با حسن اهتمام بخش‌های مختلف کشور قواعد و قوانین بسیار خوبی برای حمایت از هموطنان ایرانی خارج از کشور از اقشار مختلف پایه گذاری شده است و از جمله آنها همین قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور است که کلیات آن اخیرا در مجلس شورای اسلامی به تصویب رسیده است و مفاد این قانون با رویکردی فرهنگی و اجتماعی تلاش دارد ضمن رفع دغدغه‌های فرهنگی و سیاسی و حتی امنیتی برخی از ایرانیان مهاجر، تسهیلات و فرصت‌های باارزشی را برای حفظ و تقویت پیوند عزیزان هموطن مهاجر با سرزمین مادری و خدمتگذاری و مشارکت فعال آنان در امور مختلف کشور فراهم آورد.

وی در این باره توضیح داد: این قانون با تصویب و تدوین آئین نامه‌های اجرایی آن گام مهم دیگری در جهت تسهیل تعامل سازنده ایرانیان مهاجر خواهد بود. از جمله مواد مهم این لایحه، تقویت جایگاه قانونی شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور بعنوان مرجع عالی مدیریت امور مختلف و متنوع ایرانیان خارج از کشور است که به ریاست رئیس جمهوری و مشارکت و عضویت وزرا و روسای سازمان‌های ذی مدخل فعالیت می‌کند و مطمئنا با اجرایی شدن این قانون و تقویت جایگاه و ساختار شورای عالی، ما و هموطنان ایرانی مقیم خارج از کشور بیشتر شاهد اتخاذ تدابیر و تصمیمات مهم و موثر در گسترش تعامل سازنده هموطنان مهاجر خواهیم بود.

صبوری با تاکید بر اینکه اتفاقات بسیار مهمی در همکاری و هماهنگی دستگاه‌ها برای خدمت رسانی همه جانبه به هموطنان مهاجر رخ داده و خواهد داد، ابراز کرد: امید بسیار داریم که با بازسازی اعتماد‌ها و باور‌ها و سعه صدر و رفع برخی مسائل و مشکلات که از گذشته در مسیر تعامل و درک متقابل هموطنان مقیم خارج و داخل کشور وجود داشته است می‌توانیم به عنوان یک خانواده بزرگ و گسترده ایرانی و با کمک یکدیگر بر مشکلات و نارسایی‌ها فائق آمده و سرزمین مادری خویش را بیش از پیش پاس بداریم و برای عظمت و شکوه و پیشرفت هرچه بیشتر آن تلاش کنیم.

مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی افزود: در این مسیر با احترام به انتخاب و نظر یکدیگر، پیوند و همبستگی ملی مان را نیز ارتقا می‌بخشیم و اجازه نخواهیم داد بیگانان با خیال خام خویش بین هموطنان جدایی و تفرقه ایجاد کنند. در این راستا سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به عنوان متولی دیپلماسی فرهنگی کشور و اداره کل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور از ایده‌ها و نظرات ارزشمند همه هموطنان عزیز در داخل و خارج از کشور برای گسترش سطح همکاری‌ها و تعاملات فرهنگی و اجتماعی برای تقویت دیپلماسی فرهنگی کشور استقبال می‌کند و قدردان ایشان است.