دبیر دفتر مطالعات راهبردی رونق تولید:

نمایشگاه‌های تجاری؛ کانون پویایی اقتصاد هستند

نمایشگاه‌های تجاری بین‌المللی در شرایط اقتصادی پیچیده امروز نقش حیاتی ایفا می‌کنند. این رویداد‌ها نه تنها به تقویت تخصصی‌سازی ملی کمک می‌کنند بلکه فرصت‌های ارزشمندی برای تبادل فناوری و نوآوری فراهم می‌آورند.

کد خبر: ۱۲۹۰۲۸۰

چهارشنبه - ۰۸ مرداد ۱۴۰۴ / July 30, 2025

رضا موسایی دبیر دفتر مطالعات راهبردی رونق تولید در گفت‌و‌گو با خبرگزاری دانشجو، با اشاره به شرایط اقتصادی کنونی جهان اظهار داشت: دهه گذشته با وقایعی نظیر بحران مالی ۲۰۰۸، رفراندوم برگزیت در بریتانیا و انتخاب دونالد ترامپ در ایالات متحده، نشانه‌هایی از سیاست‌های اقتصادی حمایت‌گرایانه و جنبش‌های ملی‌گرا را در سراسر جهان آشکار ساخته است. اقتصاددانان این دوره را با اصطلاح «جهانی‌سازی کُند» توصیف کرده‌اند که نشان‌دهنده کاهش سرعت جریان‌های تجاری جهانی و شکنندگی نظام اقتصادی جهانی است. این وضعیت با همه‌گیری کرونا و اختلالات زنجیره تأمین جهانی، و همچنین جنگ در اوکراین و تحریم‌های اقتصادی پس از آن، بیش از پیش پیچیده شده است.

او در ادامه تأکید کرد: در این فضای عدم اطمینان اقتصادی-سیاسی، نمایشگاه‌های تجاری بین‌المللی نقش حیاتی ایفا می‌کنند. این نمایشگاه‌ها فرصت‌هایی برای دسترسی شرکت‌ها به بازار‌های جدید، شبکه‌سازی با بازیگران کلیدی در صنعت یا زنجیره ارزش مربوطه، و بهره‌مندی از جریان‌های ارزشمند دانش خارجی در مورد فناوری‌ها و نوآوری‌های جدید فراهم می‌آورند. از این رو، آنها به گره‌های حیاتی در اقتصاد سیاسی جهانی تبدیل شده‌اند که پویایی‌های اقتصادی جهانی را هدایت کرده و تفاوت‌ها بین اقتصاد‌های سرمایه‌داری را در زمینه شیوه‌های فناورانه و نهادی آنها واسطه‌گری می‌کنند.

وی افزود: نکته کلیدی که این کتاب به آن می‌پردازد این است که برخلاف تصور رایج که نمایشگاه‌های تجاری به همگرایی فناوری‌ها و استاندارد‌ها منجر می‌شوند، یافته‌های ما نشان می‌دهد که فرایند‌های جستجوی شرکت‌ها در این محیط‌ها، اغلب به جای تضعیف، الگو‌های تخصصی‌سازی ملی را تقویت کرده و تفاوت‌های موجود را بازتولید می‌کنند. این مطالعه توضیح می‌دهد که چگونه تصمیم‌گیری‌ها در این محیط‌های «هرج و مرج سازمان‌یافته»، خطی یا کاملاً منطقی نیستند، بلکه ترکیبی پیچیده از مشکلات، راه‌حل‌ها و مشارکت‌کنندگان هستند. این به معنای آن است که شرکت‌ها اغلب بدون اهداف از پیش تعیین‌شده یا روشن جست‌و‌جو می‌کنند و راه‌حل‌ها را به شکلی تدریجی و از طریق آزمون و خطا کشف می‌کنند.

موسایی همچنین به اهمیت این پژوهش برای مطالعات اقتصادی اشاره کرد و گفت: این کتاب نشان می‌دهد که چگونه نمایشگاه‌های تجاری، که اغلب در ادبیات سیاست صنعتی نادیده گرفته شده‌اند، می‌توانند به عنوان کانون‌های اصلی پویایی اقتصادی و عوامل مهمی در تغییرات نهادی تدریجی عمل کنند.

کتاب مذکور که با عنوان «نمایشگاه‌های بین‌المللی؛ توسعه تجارت و نوآوری» ضمن تحلیل تجربه کشورها، به‌ویژه در حوزه سیاست‌گذاری نمایشگاهی، بر نقش نمایشگاه‌ها به‌عنوان ابزار دیپلماسی اقتصادی، تقویت تعاملات بین‌المللی، ارتقای ظرفیت جذب فناوری، و ایجاد سامانه رصد و تحلیل داده‌های نمایشگاهی تأکید دارد.