آنکتاد:

تجارت جهانی پلاستیک از ۱.۱ تریلیون دلار فراتر رفت

نتایج گزارش آنکتاد (UNCTAD) نشان داد، تجارت جهانی پلاستیک در سال ۲۰۲۳، از ۱.۱ تریلیون دلار فراتر رفت که پنج درصد از تجارت جهانی کالا‌ها را تشکیل می‌دهد، اما ۷۵ درصد از این پلاستیک‌ها به زباله تبدیل می‌شوند و بخش عمده‌ای از آن به اقیانوس‌ها و اکوسیستم‌ها نشت می‌کند.

کد خبر: ۱۲۹۰۶۶۷

جمعه - ۱۰ مرداد ۱۴۰۴ / August 01, 2025

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، آنکتاد در بیانیه‌ای اعلام کرد: این عدم تعادل رو به رشد، سلامت عمومی، سیستم‌های غذایی، اکوسیستم‌ها و توسعه بلندمدت را به ویژه در کشور‌های جزیره‌ای کوچک و ساحلی تهدید می‌کند. بر اساس این گزارش، تولید جهانی پلاستیک در سال ۲۰۲۳، به ۴۳۶ میلیون تن رسید.

در این بیانیه اشاره شد که میانگین تعرفه‌های کشور‌های دوستدار محیط زیست (MFN) بر محصولات پلاستیکی و لاستیکی در سه دهه گذشته، از ۳۴ درصد، به ۷.۲ درصد کاهش یافته است و پلاستیک‌های مبتنی بر سوخت‌های فسیلی به طور مصنوعی ارزان شده است و برعکس، جایگزین‌های طبیعی مانند کاغذ، بامبو، الیاف طبیعی و جلبک دریایی با میانگین تعرفه‌های معادل ۱۴.۴ درصد مواجه هستند.

این تفاوت‌ها در نحوه برخورد با مواد، سرمایه‌گذاران را برای سرمایه‌گذاری در محصولات جایگزین دلسرد می‌کند و مانع نوآوری در کشور‌های در حال توسعه می‌شود که هدفشان صادرات جایگزین‌های ایمن‌تر و پایدارتر برای پلاستیک‌های مبتنی بر سوخت فسیلی است.

اگرچه پلاستیک‌ها به طور مستقیم با بحران سه‌گانه سیاره‌ای، شامل آلودگی، از بین رفتن تنوع زیستی و تغییرات اقلیمی، مرتبط هستند، اما طبق گفته این آژانس سازمان ملل، هیچ معاهده بین‌المللی جامعی بر ترکیب، طراحی، تولید، تجارت و دفع آنها نظارت نمی‌کند. با توجه به اینکه ۹۸ درصد پلاستیک‌ها از سوخت‌های فسیلی مشتق می‌شوند، پیش بینی می‌شود انتشار گاز‌های گلخانه‌ای و آسیب‌های زیست‌محیطی بدون اقدام چندجانبه هماهنگ، افزایش یابد. تلاش‌ها برای رسیدگی به این مسائل از اواخر دهه ۱۹۸۰ پراکنده و تدریجی بوده است.

بسیاری از کشور‌ها جریان پلاستیک‌های خطرناک را از طریق اقدامات غیرتعرفه‌ای (NTM)، مانند استاندارد‌های محصول، مقررات برچسب‌گذاری و ممنوعیت‌ها، محدود می‌کنند. با این وجود، آنکتاد می‌گوید که ناهماهنگی بین این استانداردها، تجارت محصولات ایمن‌تر و پایدارتر را به تاخیر می‌اندازد و هزینه‌های انطباق را افزایش می‌دهد.

شرکت‌های کوچک و صادرکنندگان کم‌درآمد اغلب در رعایت مقررات متناقض یا همپوشانی که ظرفیت آنها را برای انجام تجارت پایدار محدود می‌کند، با مشکل مواجه می‌شوند. در سال ۲۰۲۳، ارزش تجارت جهانی جایگزین‌های طبیعی غیرپلاستیکی به ۴۸۵ میلیارد دلار رسید و کشور‌های در حال توسعه رشد سالانه ۵.۶ درصدی را تجربه کردند.

با این حال، تعرفه‌های بالا، دسترسی محدود به بازار و مشوق‌های نظارتی ضعیف، مانع از افزایش این جایگزین‌های پایدار در سطح گسترده می‌شود.

خبرگزاری آناتولی گزارش کرد، آنکتاد برای کاهش جریان پلاستیک و آلودگی، اصلاحات تعرفه‌ای و اقدامات غیرتعرفه‌ای را برای تشویق جایگزین‌های پایدار، سرمایه‌گذاری در مدیریت پسماند و زیرساخت‌های چرخشی، ابزار‌های دیجیتال برای ردیابی و انطباق با گمرک و انسجام سیاست‌ها در سراسر سازمان تجارت جهانی (WTO)، کنوانسیون چارچوب سازمان ملل متحد در تغییرات اقلیمی (UNFCCC)، کنوانسیون بازل و چارچوب‌های منطقه‌ای پیشنهاد کرد.