موفقیت پژوهشگران جهاد دانشگاهی تهران در دستیابی به فرمولاسیون دو ماده کاربردی در صنایع

پژوهشگران سازمان جهاد دانشگاهی تهران موفق به تولید ۲ ماده بازدارندۀ رسوب و رسوب‌زدا برای رفع مشکلات صنایع قند و شکر و برق شدند.

کد خبر: ۱۲۹۰۸۸۵

شنبه - ۱۱ مرداد ۱۴۰۴ / August 02, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، امید شجاعی، عضو هیئت علمی سازمان جهاد دانشگاهی تهران، در آستانه چهل و پنجمین سالگرد تشکیل جهاد دانشگاهی با اعلام این خبر گفت: در موارد فراوانی مواد شیمیایی مناسب برای رسوب‌زدایی از تجهیزات در دسترس نبوده و یا هزینه تأمین آنها بسیار زیاد است.

وی، با بیان این‌که حذف رسوب‌ها به روش فیزیکی یا شیمیایی همواره از دغدغه مدیران صنعت بوده و هزینه‌های زیادی را به صنعتگران تحمیل کرده است، ادامه داد: محققان سازمان جهاد دانشگاهی تهران توانستند در جهت رفع مشکل صنایع، به فرمولاسیون دو ماده شیمیایی بازدارنده رسوب و رسوب‌زدا برای صنایع تولید قند و نیروگاه‌های دیزلی برق دست یابند.

محقق گروه پژوهشی طراحی فرآیند‌های شیمیایی جهاد دانشگاهی تهران، درباره ماده بازدارندۀ رسوب صنعت قند و شکر توضیح داد: فرآیند تولید قند از شربت چغندر یا نیشکر، نیازمند عملیات تغلیظ شربت است. در فرآیند تبخیر، مقادیر فراوانی رسوب در سطوح داخلی دستگاه تبخیرکننده ایجاد می‌شود و رفع رسوب از مشکلات این صنعت است. برای پیشگیری از ایجاد رسوب بر روی سطوح دستگاه تبخیرکننده، از مواد بازدارندۀ رسوب استفاده می‌شود.

شجاعی با بیان این‌که ماده ضدرسوب علاوه‌بر پیشگیری از ایجاد رسوب، باید از مواد شیمیایی مناسب برای صنایع غذایی ساخته شود و صدمه‌ای به سطوح تجهیزات وارد نکند، ادامه داد: به درخواست یکی از کارخانجات قند کشور، ماده بازدارندۀ رسوب مناسب برای این صنعت، فرموله شد و در تست عملیاتی در این کارخانه، از نظر کارآیی، مورد تأیید قرار گرفت.

وی، درباره تولید رسوب‌زدای نیروگاه‌های دیزلی برق هم گفت: اینترکولر، از قطعات حساس موتور‌های دیزلی، است. در نیروگاه‌های برق با موتور دیزلی، رسوب گرفتن اینترکولر می‌تواند مشکلات جدی برای خنک‌سازی موتور دیزل ایجاد کند.

این عضو هیأت علمی جهاد دانشگاهی تهران، با بیان این‌که برای حذف رسوبات از داخل اینترکولر از ماده رسوب‌زدای ویژه‌ای استفاده می‌شود، خاطرنشان کرد: به درخواست یکی از نیروگاه‌های دیزلی استان البرز، ماده رسوب‌زدای مناسب برای حذف رسوب داخل اینترکولر فرموله شد و در تست عملکردی در نیروگاه، با عملکرد بسیار خوب، رسوب‌زدایی از اینترکولر را بخوبی انجام داد.

شجاعی، در ادامه و با ارائه توضیحاتی بیشتر با بیان این‌که انتقال حرارت و تبادل گرما از ملزومات اکثر عملیات صنعتی است و تجهیزات متنوعی برای عملیات انتقال حرارت در صنایع وجود دارد، افزود: رادیاتور خودرو از شناخته‌شده‌ترین تجهیزات تبادل گرماست.

وی، تصریح کرد: در تجهیزات تبادل گرمای بین سیالات، دیواره‌های حایل بین سیال گرم و سرد، وظیفه جلوگیری از اختلاط سیال گرم و سرد را بر عهده دارند. برای انتقال حرارت مناسب و با کیفیت، باید دیواره‌های حایل و سطوح انتقال حرارت تمیز باشند.

محقق گروه پژوهشی طراحی فرآیند‌های شیمیایی جهاد دانشگاهی تهران، با بیان این‌که در اغلب موارد متناسب با نوع سیال و شرایط عملیاتی، سطوح انتقال حرارت توسط مواد نامطلوب پوشیده می‌شود، تصریح کرد: به‌عبارت دیگر سطوح انتقال حرارت توسط رسوب‌هایی از جنس مواد معدنی یا آلی پوشیده شده و عملیات انتقال حرارت را با مشکل روبه‌رو می‌کنند. برای بهبود راندمان عملیات انتقال حرارت، نخست باید از تشکیل رسوب جلوگیری کرد و در مرحله بعد در صورت وجود رسوب، آنها زدوده و سطوح انتقال حرارت تمیز شوند.

شجاعی، یادآور شد که تولید این افزایه‌های شیمیایی عاملی برای تسریع زمان دسترسی کارخانجات به این مواد است و از خروج مقادیر زیادی ارز برای واردات آنها جلوگیری می‌کند.