حجت الاسلام کعبی:

نظام جمهوری اسلامی ایران یک نهضت حقوق بشری است

عضو مجلس خبرگان رهبری گفت: تولد نظام جمهوری اسلامی ایران به رهبری معمار کبیر انقلاب، احیای حقوق بشر با رویکرد فقه اسلامی و نگاه متعالی به انسان بوده و یک نهضت حقوق بشری است.

کد خبر: ۱۲۹۲۷۸

چهارشنبه - ۱۱ خرداد ۱۳۹۰ / June 01, 2011

به گزارش خبرنگار اندیشه «خبرگزاری دانشجو»، حجت الاسلام کعبی ديروز در همایش «رویکرد متعالی فقه اسلامی به حقوق بشر» گفت: حقوق بشر خاستگاه اصلی نهضت و رسالت انبیا، وحی و حجج الهی، قوانین و مقررات الهی، شاخص ها و معیارهای الهی است.

وی ادامه داد: حقوق واقعی بشر در بستر وحیانی متولد می شود، بنابراين ضروری است در مبانی و منابع، اهداف و وظایف و روش های حقوقی و مدل های نظام های حقوقی بر مبنای وحی باشد.

عضو خبرگان رهبری گفت: فقه اسلامی یکی از نمودهای نهضت انبیا و حرکت‌های آنهاست؛ در واقع حرکت انبیا برای احياي حقوق واقعی بشر و نجات انسان ها است.

کعبی گفت: اعلامیه جهانی حقوق بشر که در سوم دسامبر 1948(1327 ه.ش) تصویب شد، هم از لحاظ تاریخی متأخر است از حقوق بشر در اسلام و هم از لحاظ تئوریک و عملی اعلامیه ای است که می توانیم بگوییم شکست خورده و با 60 سال عقبه تئوریک، خوب پاسخ نداده است.

وی با بیان اینکه اصل تنوع فرهنگی در حقوق بشر رعایت نشده است، گفت: اين منشور از لحاظ تئوریک بر پایه کفر، ظلم، فسق، انکار و بی توجهی به دین بنا نهاده شده و همچنين با توجه به تدوین کنندگان خود اعلامیه ملاحظه می شود كه یکی از اصول بنیادی حقوق بشر، یعنی ملاحظه تنوع فرهنگی در آن رعایت نشده است.

عضو خبرگان رهبری ادامه داد: اصلا نمی‌توان یک بیانیه را بر مبنای یک فرهنگ و یک رویکرد فلسفی و اعتقادی، به جهانیان دیکته کرد؛ در بين تدوین کنندگان هم اختلاف وجود دارد که آیا این اعلامیه می تواند رویکرد جهانی ويا مبنای حقوقی داشته باشد یا فقط در حد توصیه است.

كعبي بيان كرد: در واقع این اعلامیه برای تحقق صلح و امنیت صادر شده تا بعد از دو جنگ خانمان‌سوز، مرهمی برای آلام بشر باشد.

اعلامیه حقوق بشر بر پایه ساختارهای اومانیستی پشتوانه اقتدار نظام سلطه و استکبار است

وي گفت: با توجه به تجربه چندین جنگ بزرگ و خانمان سوز در این 60 سال، مشخص می شود اعلامیه حقوق بشر بر پایه ساختارهای اومانیستی، پشتوانه اقتدار نظام سلطه و استکبار است.

عضو خبرگان رهبري گفت: حقوق بشر با پشتوانه قدرت و استکبار جا افتاده است كه به آن عرف بین‌الملل گفته مي‌شود و هر گونه هنجار حقوقی مقابل لیبرال دموکراسی را تخطئه مي‌كند.

كعبی با بيان اين نكته كه این بیانیه از نظر عملی هم شکست خورده است، گفت: موج اول كه همان صلح، امنیت و عدالت است، محقق نشده است، موج دوم آن نيز توسعه است كه با توجه به شکاف بین شمال و جنوب و بحث فقر به عنوان یکی از مشکلات ریشه‌ای بشر، هم دستاورد خوبی نداشته‌ است.

وي ادامه داد: اين بيانيه در بعد جهانی شدن و مباحث جهان‌شمول نيز در عصر حاضر شکست مضاعفی خورده است.

عضو خبرگان رهبری گفت:‌ خود حقوقدانان اذعان مي‌كنند كه آمریکا و لابی صهیونیست به حقوق بشر به عنوان یک ابزار نگاه می‌کند.

كعبي بيان كرد: تولد نظام جمهوری اسلامی ایران  به رهبری معمار کبیر انقلاب امام خمینی (ره) در واقع از یک منظر احیای حقوق بشر است با رویکرد فقه اسلامی و با نگاه متعالی به انسان، حقوق، روابط انسان و دنیای معاصر که دنیا را چگونه بسازیم و این یک نهضت حقوق بشری است.

امام خميني (ره): قانون اساسی بايد مدل و الگويي برای کشورهای اسلامی دیگر و بلکه برای جهان باشد

وي گفت: امام خميني (ره) در نامه‌ای در مورد شکل‌گیری قانون اساسی به دولت موقت خطاب به مجلس خبرگان می‌نويسند، قانون اساسی بايد مدل و الگويي برای کشورهای اسلامی دیگر و بلکه برای جهان بشود.

عضو خبرگان رهبری گفت: قانون اساسی جمهوری اسلامی ايران كه دستاورد فقه اسلامی است، به‌منظور ارائه یک مدل معاصر برای روابط انسان ها با همدیگر و تنظیم رابطه حقوقی آن‌ها مناسب است.

کعبی گفت: علاوه بر اصل 19 تا 42 قانون اساسی كه با عنوان حقوق ملت نامگذاري شده، در جای جای قانون اساسی یک رویکرد حقوق بشری بر پایه فقه وجود دارد.

وي گفت: برای شناخت عدالت و تحقق عدالت در همه زندگی فردی و اجتماعی، به سه پیش نیاز احتیاج داریم که بدون این سه نمی توان عدالت را از لحاظ تئوریک و عملی محقق ساخت؛ پیش نیاز اول داده‌های وحیاني است «لقد ارسلنا رسلنا بالبینات» كه بينات به معني وحي، حجت‌هاي الهي است.

به منظور تحقق عدالت بايد یک نگاه جهان‌شمول و جامع وجود داشته باشد كه بدون هدایت و راهنمایی انبیا حاصل نمي‌شود

عضو خبرگان رهبري ادامه داد: پیش نیاز دوم طبق ادامه آيه «انزلنا مع‌هما الکتاب و المیزان» کتاب یعنی مجموعه قوانین الهی، شریعت الهی و فقه اسلامی است و پيش نياز سوم میزان است، يعني شاخص‌ها و معیارهایی که رهبران الهی هم در تکوین و هم در تشریع ترسیم می‌کنند.

كعبي با اشاره به اينكه «بالقسط»، برپایی عدالت فردی و اجتماعی است، گفت: هيچ گاه مردم به تنهايي قادر به اجراي عدالت اجتماعي نيستند و بدون راهنمایی‌های انبیای الهی، قوانین و مقررات الهی، شاخص‌ها و معیارهای الهی و الگوهایی که رهبران الهی تبیین می‌کنند، نمی‌توانند عدالت را در عرصه‌های فردی و اجتماعی پياده كنند.

قدرت امانت است و سازنده حقوق نیست

وي با بيان اينكه قدرت امانت است و سازنده حقوق نیست، گفت: حقوق است که قدرت را می‌سازد؛ از تفاوت‌های بنیادین اسناد فعلی حقوق بشر با نگاه فقهی به حقوق بشر، مقوله قدرت و حکومت است؛ در حقوق فعلی بین‌المللی در واقع قدرت سازنده حقوق فرض مي‌شود.

عضو خبرگان رهبری با بيان اينكه اعلاميه حقوق بشر توسط کشورهای پیروز در جنگ جهانی دوم نوشته شد كه حق وتو نيز برای خود قائل هستند، ادامه داد: در صورتي ‌كه قدرت، حقوق را بسازد، ابزاری می‌شود در دست قدرت، بنابراين هیچ گاه کنترل‌کننده قدرت‌مندان نمی‌شود.

كعبي با اشاره به نگاه اسلام به مقوله قدرت عنوان كرد: در اسلام قدرت امانت است، قدرت بر پایه فقه اسلامی و شریعت الهی و قوانین و مقرراتی که خدا برایش آورده است، باید شکل بگیرد و پی‌ریزی شود؛ به اين ترتيب «ان الله یامرکم ان تادو اماناتکم الی اهلها» يك دستور فقهی است و منظور از اهل امانات صاحبان قدرت هستند.

وي گفت: در آیات زیادی ذکر شده است که ما این امانت را به آسمان ها و زمين عرضه داشتیم، امتناع کرد و انسان آن را پذیرفت که انسان بسیار ظالم و جاهل است؛ آن انسانی که نه ظلوم است نه جهول در واقع نسبت به قدرت زاهد است نسبت به قدرت علم دارد و مي‌داند با آن چگونه رفتار کند.

عضو خبرگان رهبری تصريح كرد: یکی از شاخص‌های حقوق بشری در فقه  مدل حکومت‌هاست؛ در مدل حکومتی لیبرال دموکراسی چون ظلم به بشر صورت مي‌گيرد، نمی‌تواند منظومه حقوق بشر و عدالت را تعریف و تبیین کند.

کعبی اضافه كرد: حکومت دینی و الهی که بر مبنای فقه تبیین و تدوین می شود، می تواند حقوق بشر را  جا بيندازد و آن را اجرا كند؛ امام می‌فرمودند: جمهوری اسلامی امانتی در دست ما است و فقه اسلامی در جمهوری اسلامی رشد و نمود پیدا کرده است.

مسئله ولایت فقیه یک مسئله حقوق بشری است و مدل حکومتی بدون ولایت فقیه در عصر غیبت ظلم به بشر است

وي گفت: تاریخ واقعی حقوق بشر با نهضت انبیا شروع می‌شود؛ اين حقوق در زمان پیامبر گرامی اسلام (ص) فرصت نطق و ابراز وجود پیدا کرد و بعد در زمان غیبت در جمهوری اسلامی ادامه يافت.

عضو خبرگان رهبری با اشاره به اينكه مسئله ولایت فقیه یک مسئله حقوق بشری است و مدل حکومتی بدون ولایت فقیه در عصر غیبت ظلم به بشر است، گفت: ولایت فقیه در واقع می‌تواند تعالی انسان را تضمین بکند، بنابراين در مجموعه بحث‌های ما راجع ولایت فقیه از منظر حقوق بشری نیز می‌توان به آن پرداخت و اثبات كرد.

كعبي با بيان اينكه آشنایی با همه ابعاد عدالت و مفهوم حقوق بشر بر پایه کتاب و سنت حاصل مي‌شود، گفت: عدالت از ولایت می‌گذرد و در سایه ولایت، عدالت اجرا می شود؛ ولایت لازمه اجرای عدالت است، بنابراين در عرصه غیبت، حکومت ولایت فقیه ضامن اجرای عدالت است.

وي افزود: عدالت واجب است و این عدالت را فقیه می‌تواند، بشناسد و آن را در صحنه اجتماع اجرا كند؛ شاهد آن آیه شریفه «انا جعلنا خلیفه فی الارض» است كه بدون خلافت الهی نمی‌توان عدالت اجتماعی را داشت.

علامه طباطبایی: امر به  معروف و نهی از منکر قوه اجرایی اسلام است

عضو خبرگان رهبری با اشاره به ضمانت‌های اجرایی حقوق بشر در رویکرد فقه گفت: يک ضمانت اجرايي حکومت با ولایت است و مورد ديگر فتوا و دکترین فتوا و اجتهاد است که ساخته حکومت و مردم نيست.

كعبي ادامه داد: حقوق بشر از جانب خداست، پس برای حکومت و مردم لازم الاجراست؛ حقوق بشر قرارداد اجتماعی نیست، بلكه الهی است.

وي افزود: ضمانت اجرايي سوم و چهارم، قضاوت قاضی مستقل با دستگاه قضایی مستقل است كه امر به  معروف و نهی از منکر نمونه اي از آن مي باشد و به قول آیت الله طباطبایی امر به معروف و نهی ‌از منکر قوه اجرایی اسلام است.

عضو خبرگان رهبری تصريح كرد: اعلامیه اسلامی كه علمای شیعه بر مبنای اهل بیت در قم تهیه کردند و در  قاهره نيز تصویب شد و بعد از آن اعلامیه تهران است، به نظر می‌تواند مبناي حقوق بشر قرار بگیرد؛ این اعلامیه می‌تواند هویت اسلامی را زنده كرده و هم وحدت اسلامی ایجاد كند و هم برای امت نمونه جامعه اسلامی را به ارمغان بیاورد./انتهاي پيام/