استاندار کرمان خواستار تشکیل قرارگاه مدیریت مشارکتی آب شد / ضرورت تدوین راهبرد ۲۰ ساله

استاندار کرمان بر لزوم تدوین راهبرد ۲۰ ساله در حوزه اصلاح الگوی کشت و تعیین جایگاه استان در تأمین محصولات استراتژیک و سایر محصولات تأکید کرد.

کد خبر: ۱۲۹۳۲۲۴

شنبه - ۱۸ مرداد ۱۴۰۴ / August 09, 2025

به گزارش گروه استان‌های خبرگزاری دانشجو به نقل از روابط عمومی استانداری کرمان، محمدعلی طالبی، استاندار کرمان در نشست کارگروه استانی سازگاری با کم‌آبی، بر ضرورت تشکیل کارگروه‌ها و اتاق‌های فکر تخصصی تأکید کرد. وی افزود: لازم است افراد علاقه‌مند به توسعه کرمان و فعالان حوزه کشاورزی و آب، با بررسی دقیق داده‌ها و آمارها، امکان‌سنجی تأمین آب مورد نیاز استان را انجام دهند.

طالبی با اشاره به ظرفیت بهبود مدیریت منابع آب گفت: می‌توان با برنامه‌ریزی منسجم میان شرکت آب و فاضلاب و دولت، الگو‌های کاهش مصرف را در بسیاری از چاه‌های کشاورزی اجرا کرد؛ بدون آنکه سطح زیر کشت یا عملکرد محصول کاهش یابد. اجرای این برنامه‌ها با صرفه‌جویی در مصرف، امکان تخصیص آب به بخش شرب و صنعت را فراهم می‌کند.

وی همچنین خاطرنشان کرد: در زمینه انتقال آب از بخش کشاورزی به شرب و صنعت، محدودیت‌های قانونی وجود دارد که باید با مدیریت صحیح، زمینه‌ساز تصمیمات بهتر و کارآمدتر شود.

نیاز ۳۰۰ میلیون متر مکعبی استان کرمان به آب شرب و صنعت در افق ۱۰ ساله

استاندار کرمان، با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای استان در افق ده سال آینده گفت: بر اساس برآوردها، در بخش شرب سالانه به ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون متر مکعب آب نیاز داریم و در بخش صنعت نیز با توجه به طرح‌های پیش‌بینی شده، حدود ۱۵۰ میلیون متر مکعب دیگر مورد نیاز است. به این ترتیب، مجموع نیاز سالانه استان در این دو بخش به حدود ۳۰۰ میلیون متر مکعب خواهد رسید.

وی افزود: در حال حاضر، کل مصرف بخش کشاورزی استان حدود ۶ میلیارد متر مکعب در سال است. این بدان معناست که کسری آب شرب و صنعت تنها معادل ۵ درصد مصرف فعلی کشاورزی است.

استاندار کرمان با مقایسه وضعیت استان با یزد تصریح کرد: در استان یزد، مصرف آب بخش کشاورزی حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون متر مکعب و کسری آب حدود ۲۰۰ میلیون متر مکعب بود که معادل یک‌سوم آب مصرفی کشاورزی محسوب می‌شد و امکان تأمین آن از این بخش وجود نداشت. اما در کرمان، آیا نمی‌توانیم این ۵ درصد را از طریق اصلاح الگو‌های مصرف کشاورزی تأمین کرده و از هزینه‌های سنگین انتقال آب جلوگیری کنیم؟

هزینه انتقال آب معادل مصرف ۴۰۰ چاه کشاورزی است

استاندار کرمان، با بیان اینکه از مدافعان طرح‌های انتقال آب است، گفت: باید یک چالش فکری در استان ایجاد شود تا بهترین تصمیم در این زمینه اتخاذ گردد.

وی با اشاره به هزینه‌های سنگین این پروژه توضیح داد: انتقال و شیرین‌سازی سالانه ۳۰۰ میلیون متر مکعب آب، حدود ۴ میلیارد دلار معادل ۳۲۰ هزار میلیارد تومان به ارزش امروز هزینه دارد. اگر از همین حالا تمام اعتبارات تملک سالیانه را به این طرح اختصاص دهیم، اجرای آن ۳۵ سال طول خواهد کشید و بر اساس تخصیص سالیانه عمرانی، این مدت به حدود ۵۰ سال افزایش می‌یابد. البته امکان تعریف مشارکت بخش خصوصی نیز وجود دارد.

طالبی افزود: این میزان آب معادل مصرف متوسط ۴۰۰ حلقه چاه کشاورزی در استان است. یعنی برای جایگزینی آب یک چاه کشاورزی باید حدود ۸۰۰ میلیارد تومان هزینه کرد تا معادل آن وارد استان شود.

استاندار کرمان با تأکید بر اهمیت نگاه کارشناسی به موضوع گفت: این اعداد و ارقام نشان می‌دهد که مسئله فراتر از تأمین آب شرب و صنعت است. اگر متخصصان و صاحب‌نظران گرد هم آیند، می‌توانیم مصرف بالای آب در بخش کشاورزی استان را به شکلی بهینه مدیریت کنیم.

سهم ۱۴ درصدی کشاورزی از GDP با مصرف ۶ میلیارد مترمکعب آب منطقی نیست

طالبی با تأکید بر لزوم بازنگری در بهره‌وری آب در بخش کشاورزی گفت: با وجود مصرف سالانه ۶ میلیارد متر مکعب آب، سهم بخش کشاورزی از تولید ناخالص داخلی استان تنها ۱۴ تا ۱۵ درصد است. این میزان آب در برخی نقاط دنیا معادل تأمین غذای ۲۰۰ میلیون نفر است و می‌تواند پایه‌ای برای ایجاد صنایع فرآوری، غذایی و اقتصاد مبتنی بر کشاورزی در استان باشد.

وی با انتقاد از محدود بودن فرآوری خرما به بسته‌بندی ساده افزود: هزاران کارخانه و واحد تولیدی می‌تواند در استان بر پایه محصولات خرما، پسته، کنجد و مرکبات شکل بگیرد و ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند.

استاندار کرمان همچنین با اشاره به نبود زیرساخت کافی برای فرآوری برخی محصولات گفت: برای فرآوری محصول گوجه، گاهی هزار کیلومتر از جنوب استان تا برخی مناطق دیگر حمل می‌شود، زیرا واحد‌های فرآوری کافی در استان وجود ندارد. این موضوعات باید در کارگروه‌های تخصصی مورد بحث قرار گیرد تا از دل این اندیشه‌ورزی‌ها، بهترین تصمیم‌ها برای آب و منابع استان استخراج شود.

استاندار کرمان، با اشاره به ضرورت ایجاد ساختار‌های هماهنگ در مدیریت منابع آبی گفت: یکی از طرح‌هایی که می‌تواند نقش مؤثری در بهبود وضعیت آب استان ایفا کند و منتظر آغاز آن هستم، تشکیل قرارگاه مدیریت مشارکتی آب است که می‌تواند بخشی از مسائل و چالش‌های این حوزه را پوشش دهد.

وی افزود: اعضای این قرارگاه، به‌ویژه تعاون روستایی‌ها که دبیر این قرارگاه خواهند بود، باید با جدیت وقت بگذارند. شخصاً مسئولیت این قرارگاه را بر عهده می‌گیرم، زیرا نسبت به این موضوع علاقه‌مند و پیگیر هستم.

طالبی با تأکید بر لزوم همسویی برنامه‌های آبی و کشاورزی استان گفت: باید الگویی از مشارکت را با هدف ارتقای اقتصاد کشاورزی و اجرای الگو‌های بهینه مصرف آب در استان دنبال کنیم.

ضرورت ایجاد تعادل میان سطح زیرکشت، نوع محصولات و میزان مصرف آب در استان

وی اصلاح الگوی کشت را از مهم‌ترین اقدامات در این حوزه دانست و افزود: ضروری است میان سطح زیرکشت، نوع محصولات و میزان مصرف آب در استان تعادل ایجاد شود.

طالبی با تاکید بر اینکه تعادل در کشت و پیشبرد الگوی بهینه، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای آینده کشاورزی استان است خاطرنشان کرد: کلید تأمین آب، سوخت، نهاده‌ها و بسیاری از حمایت‌ها در دست ماست و تنها نیاز به یک مدیریت هماهنگ بین دستگاه‌های مختلف وجود دارد.

استاندار کرمان با تاکید بر اینکه باید از تکرار مشکلات گذشته جلوگیری کنیم؛ اظهار داشت: این هدف دست‌یافتنی است و با استمرار تلاش‌ها، شرایط استان به تدریج بهبود خواهد یافت.

طالبی در تشریح اهمیت الگوی کشت گفت: کشت قراردادی باید به‌صورت جدی در استان پیگیری شود، اما فراتر از آن، نیازمند یک کار بنیادی در حوزه اصلاح الگوی کشت هستیم؛ موضوعی که نه تنها در استان بلکه در سطح ملی باید مورد توجه قرار گیرد. باید جایگاه استان در تأمین غذا، چه در محصولات استراتژیک و چه در سایر محصولات، به‌طور دقیق مشخص شود.

وی بر ضرورت تدوین راهبرد‌های اصلاح الگوی کشت استان تدوین تاکید کرد و گفت: باید برنامه‌ای جامع برای ۲۰ سال آینده تهیه گردد تا در آن مشخص شود که اکنون در چه جایگاهی هستیم، چه محصولات جدیدی باید در استان کشت شود و کدام محصولات باید از چرخه کشت حذف شوند. این مسائل باید با جدیت پیگیری و به‌عنوان اولویتی مهم در برنامه‌ریزی‌ها لحاظ شود.