پورمحمدی: تدوین دانشنامه شهدای جنگ ۱۲ روزه آغاز شده است

رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی از آغاز تدوین دانشنامه شهدای جنگ ۱۲ روزه خبر داد و گفت: کار گردآوری اطلاعات دانشنامه شهدای حرم پنج سال طول کشید. حاصل آن شش جلد کتاب بود که سپس در قالب یک جلد خلاصه شد.

کد خبر: ۱۲۹۳۲۶۱

شنبه - ۱۸ مرداد ۱۴۰۴ / August 09, 2025

به گزارش گروه سیاسی خبرگزاری دانشجو از مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ مراسم گرامیداشت شهدای مدافع حرم با سخنرانی حجت‌الاسلام مصطفی پورمحمدی رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی، سعید اوحدی رییس بنیاد شهید و امور ایثارگران و همچنین خانواده معزز شهدای مدافع حرم روز شنبه ۱۸ مردادماه ۱۴۰۴ در حوزه هنری برگزار شد.

پورمحمدی در آغاز ضمن درود به شهدا، خانواده‌های آنان و سربازان وطن گفت: امروز پرچم عزت حسینی، شرافت، آزادگی، مبارزه با ظلم، دفاع از مظلوم، استقلال و آزادی به دست ملت ایران است. ملت ایران با مقاومت خود دنیا را به لرزه درآورد. اگر امروز غزه ایستاده و فلسطین فریاد دفاع از حق و سرزمین خود را بلند کرده، به دلیل ایستادگی ملت ایران است.

وی افزود: طبیعی است که دشمنان با ملت ما خصومت کنند؛ از روزی که جهان‌خواران و مستکبران از این سرزمین بیرون رانده شدند، کینه عمیقی از ایران در دل گرفتند.

ریشه دشمنی‌ها؛ استقلال ایران

رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به تحلیل‌های نادرست برخی مبنی بر این‌که تقابل موجود به دلیل اقدامات ایران در سایر کشورهاست، گفت: کافی است تاریخ را ورق بزنیم. آیا در روزهای نخست انقلاب، ما حرکتی علیه آن‌ها کرده بودیم؟ ما عامل حوادث فلسطین یا اشغال سرزمین‌های عربی نبودیم. اما از همان ابتدا شورش‌ها، تجزیه‌طلبی، کودتا و ترور علیه ملت ما آغاز شد و سپس جنگ هشت‌ساله بر ما تحمیل شد.

وی تأکید کرد: اساس درگیری دشمنان با ما، تصمیم انقلاب اسلامی برای استقلال و خوداتکایی بود. ما برای حفظ استقلال خود به اقتدار نیاز داشتیم و دنیای استکبار کشوری مستقل و مقتدر را تحمل نمی‌کند.

پورمحمدی ادامه داد: ملت ایران امروز بهتر از گذشته دریافته است که انقلاب اسلامی استقلال کشور را حفظ کرده و آن را از دست قدرت‌های جهانی خارج ساخته است. پیش از انقلاب، کشور عملا در اختیار دیگران بود.

روایت یک سند تاریخی از ساواک

به گفته پورمحمدی، اسناد موجود در مرکز اسناد انقلاب اسلامی نشان می‌دهند که پیش از انقلاب، تسلط بیگانگان بر اقتصاد کشور واقعی و برنامه‌ریزی‌شده بوده است: در سال ۱۳۵۶ جلسه‌ای در شیراز با حضور حدود ۳۰ تا ۴۰ نفر از رهبران یهودی ایرانی و بهایی برگزار شد. گزارش مکتوب ساواک از این نشست حاکی است که یکی از رهبران یهودی در آن جلسه می‌گوید امروز اقتصاد ایران کاملا در اختیار ماست؛ اجازه ندهیم مسلمان یعنی ۹۹ درصد جمعیت کشور این مجاری را به دست گیرند.

وی تصریح کرد: این نمونه‌ای کوتاه از وضعیتی است که انقلاب اسلامی آن را تغییر داد و همین امر کینه‌ دشمنان را تا امروز پایدار نگه داشته است.

جایگاه ویژه شهدای مدافع حرم

پورمحمدی در ادامه با اشاره به موضوع اصلی مراسم گفت: شهدای مدافع حرم در عین بهره‌مندی از جایگاه والا و مشترک با سایر شهدا، ویژگی‌های خاصی داشتند. بسیاری از این شهدا جانبازان یا آزادگان جنگ هشت‌ساله بودند که باز هم داوطلبانه راهی میدان شدند. انگیزه اصلی آن‌ها فراتر از ملاحظات مادی، با هدف پیشگیری از اقدامات دشمن بود.

وی یادآور شد: شهید حاج قاسم سلیمانی نمونه‌ای بارز از این دلدادگی بود که بارها از حسرت شهادت سخن می‌گفت. این‌گونه شهدا با حضور بی‌پروا و آگاهانه در میدان، نقش بازدارنده مهمی ایفا کردند.

شهدا در نگاه قرآن

رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به آیات قرآن کریم در خصوص «احیا بودن» شهدا تصریح کرد: شهدا هستند که شور و حرکت اجتماعی را ایجاد می‌کنند. آنان علاوه بر زندگی ابدی نزد پروردگار، رزق معنوی خود را در جامعه تزریق می‌کنند. ایستادگی اخیر ملت ایران در برابر تهاجمات برنامه‌ریزی‌شده، بخشی از آثار و برکات شهدای حرم است.

پورمحمدی افزود: به تعبیر قرآن دشمنان گرد هم می‌آیند تا شما را بترسانند، اما مؤمنان در پاسخ می‌گویند «حسبنا الله و نعم‌الوکیل» و ایمان‌شان افزون می‌شود. ملت ایران امروز همین روحیه را نشان داده است.

آمار شهدای مدافع حرم و مقایسه با تلفات جاده‌ای

پورمحمدی با اشاره به برخی انتقادات نسبت به شمار بالای شهدای حرم گفت: ما برآوردی انجام دادیم و دیدیم در طول هشت سال جنگ، حدود ۲۴۰ هزار شهید دادیم؛ یعنی به طور متوسط سالانه نزدیک به ۳۰ هزار شهید. این در حالی است که در برخی سال‌ها، آمار تلفات جاده‌ای در ایران به ۲۷ تا ۲۸ هزار نفر کشته در سال می‌رسید و چند برابر این تعداد نیز مجروحان جاده‌ای داشتیم. در سال‌های اخیر، این آمار کاهش یافته و به حدود ۱۷ تا ۱۹ هزار نفر رسیده است، که البته باز هم رقم بالایی است. با این حال، برخی همچنان جنجال به پا می‌کنند و می‌گویند جوانان و عزیزان ما در سوریه و... قربانی شدند؛ در حالی که تعداد شهدای مدافع حرم ۵۶۲ نفر بوده است. این رقم در یازده سال به دست آمده؛ یعنی به طور متوسط سالانه نزدیک به ۶۰ شهید. اما همین تعداد، آثاری عمیق و برکاتی بزرگ برجای گذاشتند.

نقش شهدای مدافع حرم در حماسه اربعین

وی آثار شهادت شهدای حرم را این‌طور تشریح کرد: اگر این شهدا نبودند، دشمن زودتر طمع می‌کرد و حمله را آغاز می‌کرد. پیش از این، گروه داعش وجود داشت که هدف اصلی‌اش بر هم زدن راهپیمایی اربعین و تخریب اعتاب مقدسه بود. حوزه فعالیت داعش تنها سوریه نبود، بلکه عراق را نیز هدف قرار داده بود. اگر داعش باقی می‌ماند، امروز وضعیت ما به این شکل نبود و امکان پذیرایی از این حجم زائر عراقی و غیرعراقی در حرم اباعبدالله(ع) وجود نداشت؛ بنابراین، این ۵۶۰ شهید جان خود را فدا کردند تا مسیر اربعین برای ما باز بماند. این چقدر می‌ارزد؟ یک نمونه‌اش این است که این شهدا مانع شدند سرزمین ما در معرض هجمه مستقیم دشمن قرار گیرد.

پورمحمدی با ذکر رقم هزار و هفتاد شهید برای جنگ دوازد روزه، ادامه داد: اگر این روند ادامه پیدا می‌کرد، تعداد شهدا چندین برابر می‌شد. اکنون بهتر درک می‌کنیم که نقش شهید در جایگاه خود چقدر تعیین‌کننده، پیش‌گیرانه و مانع تهاجم دشمن است. خداوند در قرآن می‌فرماید: «وَأَعِدُّوا لَهُم مَّا اسْتَطَعْتُم مِّن قُوَّةٍ» یعنی با تمام توان خود دشمن را بترسانید. شهدای ما حرکت کردند تا دشمن را زمین‌گیر کنند و این، یک دستاورد ارزشمند است.

رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اظهار امیدواری از این‌که با روحیه‌بخشی شهدای حرم و نیز شهدای جنگ دوازده روزه، مقاومت و همبستگی در کشور نهادینه شود، افزود: هیچ چیز با این همبستگی‌ برابری نمی‌کند. چنان‌که خداوند فرموده است: «اگر همه آسمان و زمین و هرچه در آن است را ارزانی می‌کردی، نمی‌توانستی میان مردم الفت ایجاد کنی؛ خداوند است که الفت ایجاد می‌کند.» و خدا این الفت را با خون عزیزان مردم محقق می‌سازد. خدا مسیر و ابزار می‌خواهد و این خون شهداست که آن ابزار را فراهم می‌کند.

دانشنامه شهدای مدافع حرم

پورمحمدی همچنین با اشاره به رونمایی دانشنامه شهدای مدافع حرم بیان کرد: «کار گردآوری اطلاعات این شهدا پنج سال طول کشید. حاصل آن شش جلد کتاب بود که سپس در قالب یک جلد خلاصه شد. این جلد شامل زندگی‌نامه همه ۵۶۵ شهید (شامل ۵۶۲ شهدای مدافع حرم و شهید حاج قاسم سلیمانی، شهید سیدحسن نصرالله و شهید ابومهدی المهندس) است.

وی ادامه داد: این کتاب مقدمه‌ای دارد که ریشه تاریخی موضوع مدافعان حرم را فراتر از یک یا دو دهه اخیر بررسی می‌کند.

رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی در پایان با تشکر از تلاش افرادی چون تبراییان، مرحوم دیانی، روزی‌طلب و دیگرانی که در تدوین این اثر همکاری کرده‌اند از آغاز تدوین دانشنامه شهدای مقاومت دوازده‌روزه اخیر خبر داد و با تاکید بر لزوم پاس‌داشت یاد شهدا گفت: امیدواریم نیت‌ها خالص بماند، قدم‌ها محکم باشد، رهبر معظم انقلاب در سلامت باشند و ملت ایران آگاه، مصمم و پرنشاط مسیر شهیدان را ادامه دهد.

در انتهای این مراسم دانشنامه شهدای مدافع حرم از تازه‌ترین آثار مرکز اسناد انقلاب اسلامی با حضور حجت‌الاسلام و المسلمین پورمحمدی و مهندس اوحدی رونمایی شد.