تولید کود بیولوژیک برای رشد گیاه در شرایط خشکسالی

پژوهشگران یک شرکت دانش‌بنیان با هدف کاهش مصرف آب، با تولید یک نوع کود بیولوژیک برای رشد گیاه در شرایط خشکسالی توانسته‌ است در مصرف آب صرفه‌جویی کند.

کد خبر: ۱۲۹۳۴۷۴

يکشنبه - ۱۹ مرداد ۱۴۰۴ / August 10, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، خشکسالی بی‌سابقه ضرورت صرفه‌جویی در بخش کشاورزی که بیش از ۸۹ درصد مصرف آب کشور را به خود اختصاص می‌دهد، نمایان می‌کند و بحران آب در کشور نه افسانه است و نه سیاه‌نمایی.

خشکسالی‌های پنج سال اخیر و کاهش بارش‌ها به‌ویژه در سال آبی جاری که در ۶۰ سال اخیر بی‌سابقه بوده، به شدت منابع آبی کشور را تحت تاثیر قرار داده است در چنین شرایطی، یکی از راهکار‌های موثر برای حفظ رشد گیاهان در شرایط تنش آبی، تولید کود‌هایی است که بتواند این گیاهان را مقاوم به خشکسالی کند.

در این راستا، پژوهشگران یک شرکت دانش‌بنیان با تولید «کود بیولوژیک مقاوم‌کننده گیاه به تنش‌های شوری و خشکی» گام موثری را در کاهش مصرف آب و حفظ تولیدات کشاورزی در شرایط خشکسالی کشور برداشته‌اند.

مدیرعامل این شرکت دانش‌بنیان به تولید کود بیولوژیک محرک رشد در این شرکت دانش‌بنیان که موجب ارتقای تولید و عملکرد گیاهان در شرایط سخت محیطی می‌شود، اشاره کرد و گفت: ایده کار روی این محصول پس از دوران تحصیل در دوره دکتری مطرح شد.

مریم صفدریان ادامه داد: در این دوران، روی ایده شناسایی و عملکرد باکتری‌های محیطی که از خاک‌های سراسر کشور جداسازی شده بودند، کار می‌کردم. در ادامه آزمایشات تکمیلی‌ام روی باکتری‌ها و مطالعات و ثبت اختراع تکنولوژی «کد بیولوژیک مقاوم‌کننده گیاه به تنش محیطی» ایده ساخت تولید محصولات بیوتکنولوژی شکل گرفت.

خطرات استفاده بی‌رویه از کود‌های شیمیایی

وی در مورد جزئیات روند ساخت این محصول دانش‌بنیان در شرایط سخت خشکسالی در کشور، گفت: ازآنجا که استفاده بی‌رویه از کود‌های شیمیایی باعث آلودگی و شوری آب و خاک، کاهش کیفیت محصولات کشاورزی و کمبود آب و خشکسالی می‌شود، ایده بهره‌برداری از ظرفیت میکروارگانیسم‌ها در ارتقای سامانه‌های ژنی گیاهان به عنوان یکی از رویکرد‌های موفق در ارتقای تولید و عملکرد گیاهان در شرایط سخت محیطی را مطرح کردیم.

صفدریان افزود: بدین ترتیب، شرکت زیست فرآیند نوتریکا در سال ۱۳۹۷ در شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان به ثبت رسید و در تاریخ ۱۳۹۹ موفق به دریافت گواهی دانش‌بنیان شد.

تحریک مجدد رشد گیاه در زمان خشکسالی

مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان در مورد محصول دانش‌بنیان این شرکت، گفت: این شرکت بر پایه دانش خود در حوزه تولیدات آلی و بیولوژیک با هدف تولید فرآورده‌های بیوتکنولوژی، به عنوان حاصلخیزکننده‌های طبیعی خاک و سموم بیولوژیک، تعدادی از کود‌های بیولوژیک و کمپلکس‌های فراویژه را در قالب خانواده‌های عناصر غذایی تولید می‌کند و در اختیار صنعت کشاورزی کشور قرار می‌دهد.

صفدریان ادامه داد: محصول اصلی شرکت ما «کود بیولوژیک مقاوم‌کننده گیاه به تنش‌های شوری و خشکی» است. باکتری اختصاصی موجود در فرمولاسیون این کود از طریق ترشح هورمون‌ها و آنزیم‌های ویژه و همچنین ارتقای سامانه‌های ژنی گیاهان در شرایط تنش باعث افزایش جذب عناصر غذایی و غلبه بر توقف رشد گیاه و تحریک مجدد رشد آن در چنین شرایطی می‌شود که عامل اصلی مقاومت گیاه در شرایط استرس‌زاست.

وی در مورد ثبت اختراع این محصول، گفت: فناوری فرمولاسیون این کود پس از سال‌ها پژوهش روی سویه اختصاصی شرکت که یک نوع باکتری محرک رشد ایرانی بود، به عنوان یک اختراع در اداره ثبت شرکت‌ها و مالکیت صنعتی جمهوری اسلامی ایران به ثبت رسید. این محصول نمونه مشابه داخلی و خارجی ندارد.

صفدریان در مورد اشتغال‌زایی، جذب و به‌کارگیری بانوان در این شرکت، گفت: کارمندان شرکت به صورت مستقیم ۸ نفر هستند. ضمن اینکه تمامی اعضای هیات‌مدیره و ۸۰ درصد کارمندان شرکت را بانوان تشکیل داده‌اند.

توسعه محصولات دانش‌بنیان با ابزار‌های حمایتی صندوق نوآوری

مدیرعامل شرکت دانش‌بنیان به تاثیر ارائه خدمات و تسهیلات مالی به شرکت‌های دانش‌بنیان پرداخت و گفت: صندوق نوآوری و شکوفایی در اعطای تسهیلات و خدمات به شرکت‌های دانش‌بنیان فعال بوده و در گسترش محصولات دانش‌بنیان بسیار اثرگذار بوده است. اکنون در حال تعامل با صندوق نوآوری برای دریافت تسهیلات در جهت پیشبرد فعالیت‌های آینده شرکت هستیم.

صفدریان ادامه داد: برای تولید محصول از وام نمونه‌سازی و تبصره ۱۸ بهره گرفتیم و امید است بتوانیم برای توسعه محصول و تولید صنعتی آن نیز از سایر تسهیلات صندوق نوآوری و شکوفایی استفاده کنیم.