در سلول درمانی به رتبه ۸ دنیا رسیدیم؛ خودکفایی در انسولین تا ۲ سال آتی

دبیر ستاد زیست فناوری گفت: تا سال گذشته فقط یک محصول سلول‌درمانی در بازار داشتیم و در رتبه دوازدهم دنیا بودیم، اما امسال با تولید پنج محصول در این حوزه، به رتبه هشتم رسیده‌ایم.

کد خبر: ۱۲۹۳۵۰۹

يکشنبه - ۱۹ مرداد ۱۴۰۴ / August 10, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، نشست خبری دستاورد‌های حوزه سلامت و تجهیزات پزشکی با حضور دکتر سرکار، رئیس مرکز توسعه راهبردی معاونت علمی، دکتر قانعی، دبیر ستاد زیست‌فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی و دکتر لموکی، معاون حقوقی و امور مجلس برگزار شد.

دکتر مصطفی قانعی دبیر ستاد زیست‌فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی امروز در این نشست خبری دستاورد‌های حوزه سلامت و تجهیزات پزشکی گفت: ما با هدف حذف وابستگی‌های ارزی و تقویت اقتصاد ملی، تولید داخلی انسولین و پلاسما را در دستور کار قرار داده‌ایم. این دو محصول جزو اقلامی هستند که بیشترین ارزبری را در حوزه سلامت به خود اختصاص می‌دهند.

وی ادامه داد: برای واردات پلاسما، سالانه بیش از ۳۰۰ میلیون دلار ارز از کشور خارج می‌شود. انسولین نیز رقم قابل‌توجهی از منابع مالی ما را به خود اختصاص داده است. با تکمیل زیرساخت‌ها و خطوط تولید داخلی، پیش‌بینی می‌کنیم که طی دو سال آینده دیگر نیازی به واردات این محصولات نداشته باشیم.

قانعی با تأکید بر اهمیت توسعه فناوری‌های بومی اظهار داشت: در شرایطی که فشار‌های بین‌المللی به‌ویژه در حوزه سلامت و دارو ادامه دارد، ما باید با تکیه بر توان داخلی، مسیر خودکفایی را با جدیت دنبال کنیم. این مسئله فقط به صرفه‌جویی ارزی ختم نمی‌شود؛ بلکه یارانه‌هایی که پیش از این به تولیدکننده خارجی می‌رسید، به داخل کشور بازمی‌گردد و وارد چرخه اقتصاد ملی می‌شود.

در حوزه دارو‌های زیست فناورانه در منطقه بی رقیبیم

دبیر ستاد زیست‌فناوری همچنین از جایگاه ایران در حوزه دارو‌های زیست‌فناورانه سخن گفت و افزود: اکنون در سطح منطقه بی‌رقیب هستیم و در آسیا رتبه پنجم را داریم. حتی در سخت‌ترین شرایط تحریمی، هیچ‌یک از دارو‌های زیستی دچار کمبود نشدند که این نشانه روشنی از توان داخلی کشور است.

وی درباره امنیت غذایی نیز گفت: یکی از چالش‌های جدی کشور در حوزه گوشت سفید، وابستگی به واردات جوجه یک‌روزه است. ما اصلاح نژاد مرغ آرین ایرانی را آغاز کرده‌ایم تا با بهبود ضریب تبدیل غذایی، این وابستگی را به‌طور کامل از بین ببریم.

قانعی همچنین با اشاره به فعالیت‌های فناورانه در حوزه شیلات گفت: با توجه به تغییرات اقلیمی، استفاده از فناوری‌های نو برای افزایش بهره‌وری در این بخش در حال اجراست.

به رتبه هشتم سلول بنیادی رسیدیم

وی پیشرفت در حوزه سلول‌های بنیادی را نیز یکی از نقاط قوت کشور دانست و افزود: تا سال گذشته فقط یک محصول سلول‌درمانی در بازار داشتیم و رتبه دوازدهم دنیا را داشتیم؛ اما امسال با تولید پنج محصول، به رتبه هشتم رسیده‌ایم. تلاش می‌کنیم در آینده‌ای نزدیک جزو پنج کشور نخست دنیا در این حوزه باشیم، تا هیچ بیماری مجبور به سفر درمانی به خارج از کشور نباشد.

قانعی با اشاره به چالش‌های توسعه فناوری در کشور گفت: با گذشت حدود شش سال از انعقاد برخی قرارداد‌های مهم در این حوزه، هنوز مسئولیت مشخص و مستقلی برای اجرای عملیاتی آنها تعیین نشده است. این در حالی‌ست که در یکی دو دهه اخیر، توسعه فناوری در کشور به‌صورت جزیره‌ای و ناهماهنگ دنبال شده و این مسئله باعث شده مزیت رقابتی ما نسبت به رقبای خارجی تضعیف شود.

دبیر ستاد زیست فناوری، سلامت و فناوری‌های پزشکی افزود: امروز شاهد هستیم که برخی حوزه‌های خاص به‌صورت محدود رشد کرده‌اند، در حالی که توسعه فناوری باید فراگیر باشد. هدف‌گذاری اسناد بالادستی، رساندن سهم فناوری به ۷ درصد از تولید ناخالص داخلی است. اگر فناوری‌های زیستی را نیز در این محاسبه لحاظ کنیم، به‌دلیل پیچیدگی‌ها و موانع موجود، رسیدن به این هدف چندان ساده نخواهد بود.

قانعی تصریح کرد: طبق قانون، از مجموع رشد اقتصادی ۸ درصدی پیش‌بینی‌شده برای کشور، حدود ۱.۶ درصد آن باید از محل فناوری تأمین شود. این عدد برگرفته از الگو‌های کشور‌های پیشرفته است، کشور‌هایی که توانسته‌اند با اتکا به فناوری، در بخش‌هایی نظیر معدن، پزشکی و صنعت، به رشد واقعی دست پیدا کنند.

وی ادامه داد: برای تحقق این اهداف، باید نگاه جامع به فناوری داشت. وجود مراکز تحقیق و توسعه، قوانین تسهیل‌گر، حمایت‌های مؤثر، حذف رانت‌ها، محدودسازی واردات غیرضروری و تمرکز بر توسعه فناوری‌های راهبردی، بخشی از الزامات تحقق این مسیر است. اگر تنها از یک زاویه به توسعه فناوری نگاه شود، این هدف‌ها صرفاً در حد شعار باقی خواهند ماند.

قانعی تأکید کرد: خروجی قابل قبول در توسعه فناوری زمانی حاصل می‌شود که همه عناصر آن به‌درستی دیده و تقویت شوند. اگر زیرساخت‌ها، قوانین نرم، سرمایه‌گذاری هدفمند و انسجام در اجرا وجود نداشته باشد، نباید انتظار داشت که فناوری بتواند موتور پیشران اقتصاد کشور شود.