کشف بزرگ محققان هاروارد: لیتیوم شاید کلید درمان آلزایمر باشد

لیتیوم برای بیش از نیم قرن به‌عنوان دارویی قدرتمند برای درمان اختلال دوقطبی و افسردگی شناخته می‌شد. اما اکنون پژوهش ۹ ساله محققان دانشکده پزشکی هاروارد این عنصر را در جایگاه کاملاً جدیدی قرار داده است.

کد خبر: ۱۲۹۳۸۹۶

دوشنبه - ۲۰ مرداد ۱۴۰۴ / August 11, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، لیتیوم برای بیش از نیم قرن به‌عنوان دارویی قدرتمند برای درمان اختلال دوقطبی و افسردگی شناخته می‌شد. اما اکنون پژوهش ۹ ساله محققان دانشکده پزشکی هاروارد این عنصر را در جایگاه کاملاً جدیدی قرار داده است. مطالعه آنها نشان می‌دهد که لیتیوم به مقادیر بسیار ناچیز به‌طور طبیعی در بدن ما وجود دارد و سلول‌ها برای عملکرد طبیعی خود به آن نیاز دارند، درست مانند ویتامین C یا آهن. تا پیش‌ازاین نقش فیزیولوژیک و طبیعی این عنصر در بدن نادیده گرفته شده بود.

محققان با استفاده از فناوری‌های جدید، سطح ۲۷ عنصر فلزی را در بافت مغز بیماران فوت‌شده اندازه‌گیری کردند. آنها دریافتند درحالی‌که سطح اکثر فلزات تغییری نشان نمی‌داد،  سطح لیتیوم در مغز افراد مبتلا به آلزایمر یا اختلال شناختی خفیف به‌طور قابل‌توجهی پایین‌تر از افراد سالم بود. محققان می‌گویند: «صادقانه بگوییم، در ابتدا ما به این نتیجه شک داشتیم، زیرا غیرمنتظره بود.»

محققان برای اینکه بفهمند آیا کاهش لیتیوم «علت» بیماری است یا «معلول» آن، آزمایش‌های دقیقی را روی موش‌ها انجام دادند.  وقتی محققان رژیم غذایی موش‌های سالم را از لیتیوم خالی کردند، مغز آنها به سرعت دچار التهاب و تغییراتی شبیه به پیری زودرس شد. همچنین در موش‌هایی که به‌صورت ژنتیکی مستعد آلزایمر بودند، رژیم غذایی کم‌لیتیوم باعث تسریع تجمع پروتئین‌های عامل آلزایمر (آمیلوئید و تاو) شد. در مقابل، حفظ سطح طبیعی لیتیوم در موش‌های مستعد آلزایمر، از مغز آنها در برابر این تغییرات مخرب محافظت کرد.