سند تسهیم درآمد محتوا گامی مهم برای رقابت با پلتفرم‌های خارجی

مدیرعامل بانک صدا اجرای سند تسهیم درآمد محتوا را گامی مهم برای تقویت زیرساخت‌های بومی، حمایت از گویندگان و رقابت با پلتفرم‌های خارجی دانست.

کد خبر: ۱۲۹۵۴۳۴

يکشنبه - ۲۶ مرداد ۱۴۰۴ / August 17, 2025

به گزارش گروه فرهنگی خبرگزاری دانشجو، اجرای سند تسهیم درآمد بر محتوا که خرداد ماه سال جاری در هیئت دولت تصویب و از سوی رئیس جمهور ابلاغ شده بود، هفته گذشته با مشکلاتی مواجه شد، برخی از پلت‌فرم‌های دیجیتال و سینمای خانگی در نامه‌ای به رئیس جمهور در مخالفت با این سند، خواستار توقف در اجرای آن شدند، پس از آن فعالان حوزه نشر دیجیتال در بیانیه‌ای ضمن استقبال از تصویب «سند سیاست‌ها و الزامات تعرفه‌گذاری ترافیک شبکه و تسهیم درآمد محتوا» توسط شورای‌عالی فضای مجازی، حمایت خود را اجرای از این سند به‌عنوان گامی مؤثر در راستای توسعه زیست‌بوم محتوای دیجیتال بومی اعلام کردند.

سند تسهیم درآمد محتوا که حدود دو سال پیش در یکی از جلسات شورای‌عالی فضای مجازی تدوین شده بود، با تغییرات مختلف بالاخره خرداد امسال تصویب و ابلاغ شد. تأکید این سند در واقع ذی‌نفع این سند، در درجه اول مردم هستند و بنا بر آن، تولیدکنندگان محتوا از قبیل کاربران فعال در سکو‌ها و شبکه‌های اجتماعی، تولیدکنندگان محتوا‌های تخصصی و حرفه‌ای و همچنین رسانه‌های اجتماعی کوچک و محلی در درآمد حاصل از فروش ترافیک سهیم خواهند شد.

با مطرح شدن بحث اجرای این سند، موافقت‌ها و مخالفت‌هایی در بخش‌هایی از جامعه تولیدکنندگان محتوا ایجاد شد. مخالفان مانند انجمن «وی او دی» بر این باورند که تصویب این سند خلاف قانون اساسی کشور و توجه به بخش خصوصی است و با ارسال نامه‌ای به رئیس جمهور خواستار توقف اجرای سند شدند. از سوی دیگر، موافقان این سند مانند انجمن‌های نشر دیجیتال و انجمن صنفی مدیران رسانه نیز در حمایت از اجرای سند به رئیس‌جمهور نامه نوشتند و پیشنهاداتی را در راستای تقویت این سند ارائه دادند.

در ادامه واکنش‌ها، مسعود محقق، مدیرعامل پلتفرم «بانک صدا» با اشاره به ظرفیت بالای اقتصاد صوت در کشور، اجرای سند «تسهیم درآمد محتوا» را نقطه عطفی در حمایت از محتوای بومی دانست و در گفت‌و‌گو با تسنیم، تأکید کرد: این سند در صورت اجرای شفاف و عادلانه، می‌تواند موجب جهش در بازار محتوای دیجیتال شود.

بانک صدا از جمله پلتفرم‌های تخصصی سفارش‌گیری و مدیریت پروژه‌های صدا و دوبله در ایران است. محقق با اشاره به جایگاه این پلتفرم در زنجیره ارزش محتوا افزود: ما در حوزه تولید، پردازش و ارائه محتوای صوتی فعالیت می‌کنیم و خدمات خود را به ناشران دیجیتال، استارتاپ‌ها، اپلیکیشن‌های محتوایی، نهاد‌های فرهنگی، صداوسیما و پلتفرم‌های کتاب صوتی ارائه می‌دهیم. در حال حاضر، حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد بازار خدمات صوتی سازمانی و دیجیتال کشور را در اختیار داریم و با بیش از ۵۰۰ گوینده فعال و ارزیابی‌شده همکاری می‌کنیم.

به گفته مدیرعامل بانک صدا؛ نبود سازوکار قانونی مشخص، ضعف در حمایت مالی از گویندگان و رقابت نابرابر با پلتفرم‌های خارجی از چالش‌های جدی این حوزه است. او معتقد است، با گسترش مصرف محتوای صوتی و ظهور فناوری‌های هوش مصنوعی، بازار محتوای صوتی کشور پتانسیل رشد تا پنج برابر در بازه‌ای سه تا پنج ساله را دارد.

محقق با تأکید بر اهمیت اجرای سند تسهیم درآمد محتوا گفت: این سند امکان سرمایه‌گذاری مستقیم بر بستر‌های صوتی بومی را فراهم می‌کند، تعرفه‌ها را رقابتی‌تر کرده و موجب می‌شود گویندگان نیز از منافع تولید محتوا سهم ببرند. در نهایت، کاربران هم از محتوای باکیفیت، سریع، ارزان و متناسب با فرهنگ بومی بهره‌مند خواهند شد.

او برای حمایت بیشتر حاکمیت از این حوزه، بر چهار لایه تأکید کرد: تخصیص ترافیک ترجیحی در لایه زیرساخت، تدوین نظام حقوقی و مجوزدهی، حمایت مالی از پروژه‌های صوتی بومی و برندینگ و اعتمادسازی برای کاربران داخلی.

محقق تصریح کرد: برای جلوگیری از انحصار در تخصیص منابع این سند، باید سامانه‌ای شفاف طراحی و نظام رتبه‌بندی حرفه‌ای برای پلتفرم‌ها تدوین شود. همچنین، گزارش‌دهی مالی شفاف و استفاده از کمیته‌های تخصصی غیردولتی برای ارزیابی صلاحیت‌ها ضروری است.

او از ایده‌هایی، چون توسعه پلتفرم بانک صدا بر پایه هوش مصنوعی، راه‌اندازی آکادمی گویندگی، ایجاد مارکت‌پلیس صوتی و گسترش بازار صادراتی محتوای فارسی به عنوان مسیر‌های توسعه در صورت تأمین سرمایه یاد کرد.

در پایان، محقق تأکید کرد: اگر این سند با مشارکت واقعی بخش خصوصی، بدون رانت و با نظارت عمومی اجرا شود، می‌تواند یکی از موفق‌ترین سیاست‌های حمایتی در تاریخ اقتصاد محتوای کشور باشد.