عارف: باید با شهامت در حکمرانی دانشگاه تجدیدنظر کنیم/ شیوه فعلی جذب اساتید باعث فرار می‌شود یا جذب؟ +فیلم

معاون اول رئیس‌جمهور با مرور تجربه‌های اوایل دهه ۶۰ در استان هرمزگان گفت تنها یک مدیر بومی در میان ۳۱ مدیر استانی حضور داشت و از همین‌جا بحث سهمیه‌بندی مناطق محروم آغاز شد. عارف تأکید کرد اکنون زمان بازنگری در این سازوکارهاست و باید پرسید آیا روش فعلی جذب استاد در دانشگاه‌ها باعث ماندگاری نیروهای توانمند می‌شود یا به خروج و دلسردی آنان دامن می‌زند.

کد خبر: ۱۲۹۵۹۹۱

دوشنبه - ۲۷ مرداد ۱۴۰۴ / August 18, 2025

به گزارش خبرنگار دانشگاه خبرگزاری دانشجو، محمدرضا عارف، در جلسه هم‌اندیشی با رؤسای دانشگاه‌ها، با اشاره به ضرورت تحول در نظام آموزش عالی کشور گفت: «با توجه به بیانیه گام دوم انقلاب و برنامه هفتم توسعه، ما باید با شهامت در حوزه حکمرانی دانشگاه بازنگری اساسی انجام دهیم. دانشگاه‌ها نیازمند یک تحول درون‌نظامی هستند.»

وی افزود: «چه در حوزه پژوهش، چه در امور اداری و بروکراسی‌های پیچیده، و چه در نوع نگاه به کیفیت به جای کمیت، باید تغییرات جدی ایجاد شود. مسائل و چالش‌هایی که همه شما بهتر از من می‌دانید، امروز مانع شکوفایی ظرفیت دانشگاه‌هاست.»

{$sepehr_media_2976797_600_400}

معاون اول رئیس‌جمهور تأکید کرد: «وقتی یک جوان برجسته وارد دانشگاه می‌شود، به دلیل همین مشکلات، پس از مدتی انگیزه و توان خود را از دست می‌دهد. این وضعیت قابل قبول نیست و باید برای اصلاح آن تحولی عمیق و پایدار ایجاد کنیم.»

{$sepehr_media_2976798_600_400}

عارف با اشاره به تجربه‌های اوایل دهه ۶۰ گفت: «اوایل سال ۶۰ یا ۶۱ که به استان هرمزگان رفتم، هنوز دانشگاه‌ها تعطیل بودند و کنکور برگزار نشده بود. در جلسه شورای اداری استان شرکت کردم؛ ۳۱ مدیر حضور داشتند که تنها یکی از آن‌ها بومی بود. آیا می‌توان انتظار داشت استانی با مدیران غیر بومی اداره و توسعه پیدا کند؟»

وی افزود: «از همان اوایل انقلاب، بحث سهمیه‌بندی مناطق محروم آغاز شد. اولین سهمیه‌ای که ایجاد کردیم شامل سهمیه آزاد و سهمیه محروم بود؛ به این معنا که حداقلی برای مناطق محروم در نظر گرفته می‌شد، به شرط آنکه فارغ‌التحصیلان پس از پایان تحصیل در همان مناطق ماندگار شوند. به‌تدریج سهمیه‌های دیگری نیز اضافه شد.»

{$sepehr_media_2976799_600_400}

معاون اول رئیس‌جمهور ادامه داد: «امروز باید بررسی کنیم که آیا آن روش‌ها و سازوکارها همچنان کارآمد و مفید هستند یا خیر. همان‌طور که آقای دکتر سیمایی هم اشاره کردند، باید پرسید شیوه کنونی جذب استاد در دانشگاه‌ها واقعاً موجب ماندگاری و جذب نیروهای توانمند می‌شود یا به برعکس، موجب دلسردی و خروج آن‌ها خواهد شد.»

محمدرضا عارف با اشاره به اهمیت اسناد بالادستی کشور گفت: «بیانیه گام دوم انقلاب که رویکرد پنج دهه دوم نظام را ترسیم می‌کند، از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شد و بخش عمده‌ای از محورهای آن به طور مستقیم یا غیرمستقیم متوجه دانشگاه‌هاست. واقعیت این است که بار اصلی تحقق و اجرای این سند بر دوش دانشگاهیان قرار دارد.»

وی ادامه داد: «سند چشم‌انداز نیز یکی دیگر از اسناد مهم است. در اوایل دهه ۸۰ و به‌ویژه پس از عملکرد موفق برنامه سوم توسعه، ضرورت نگاهی فراتر از برنامه‌های پنج‌ساله احساس شد. نتیجه آن، تصویب سند چشم‌انداز در سال ۱۳۸۴ توسط مقام معظم رهبری بود. طبق این سند، ایران باید در افق ۲۰ ساله، جایگاه اول منطقه شامل ۲۳ کشور جنوب‌غرب آسیا را به دست آورد؛ به‌ویژه در حوزه علم و فناوری.»

{$sepehr_media_2976800_600_400}

معاون اول رئیس‌جمهور تأکید کرد: «در این سند به‌طور مشخص بر فناوری‌های نوین و پیشرفته تأکید شده بود. چون پیش‌بینی می‌شد اگر کشور وارد عرصه نرم‌افزاری نشود و خود را برای چالش‌ها و رقابت‌های آینده آماده نکند، با تکیه صرف بر مزایای نفت نمی‌تواند مسیر توسعه را ادامه دهد. نگاه صرفاً سخت‌افزاری در اداره کشور پاسخگوی دهه‌های آینده نبود.»

عارف خاطرنشان کرد: «امروز به‌وضوح می‌بینیم که پایه و اساس بسیاری از رقابت‌ها و حتی درگیری‌ها، جنگ نرم‌افزاری است. نمونه آن در همین جنگ ۱۲ روزه اخیر نمایان شد که ماهیت آن بیش از هر چیز به جنگ نرم‌افزار و فناوری‌های نوین گره خورده بود.»