شورای عالی صادرات تاثیری روی تجارت کشور نداشته است

عضو اندیشکده حکمرانی عصر پویا گفت: طبق قانون تصمیمات شورای عالی صادرات باید در حکم تصمیمات هیئت دولت و رئیس جمهور باشد ولی می‌بینیم که در عمل چنین رویه‌ای وجود ندارد.

کد خبر: ۱۲۹۶۰۲۹

دوشنبه - ۲۷ مرداد ۱۴۰۴ / August 18, 2025

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری دانشجو، در دومین پیش نشست تخصصی همایش ملی راهبرد‌های همایش ملی راهبرد‌های توسعه تجارت خارجی ایران، محسن کریمی معاون بین‌الملل سابق بانک مرکزی در خصوص شرایط خاص اقتصاد ایران اظهار کرد: اقتصاد ایران شرایط خاصی دارد که این موضوع در نهاد‌های مهمی به ویژه بانک مرکزی درک نشده است.

وی افزود: عده‌ای در بانک مرکزی گمان می‌کنند که ما استثنائاً در شرایط تحریم و فشار‌های همه جانبه قرار گرفتیم که این موضوع قرار است برطرف شود ولی شرایط کلی نشان می‌دهد که این موضوع موقتی نیست و به طور دائم قرار است با مشکلات این چنینی دست و پنجه نرم کنیم بنابراین نیاز است تا آماده شرایط خاص همیشگی در مدیریت بازار ارز یا مسائل تجاری باشیم.

وی در خصوص پیمان‌های پولی دوجانبه اظهار کرد وقتی قصد داشتیم برای پیمان‌های پولی دوجانبه اقدام کنیم متوجه شدیم که اصلاً وظایف در بانک مرکزی در بخش‌های مختلف بر مبنای پیمان‌های پولی دوجانبه شکل نگرفته است به عنوان مثال معاونت ارزی بانک مرکزی فقط در راستای تخصیص ارز برای واردات ایجاد شده یا نهادی دیگر مانند بانک توسعه صادرات بیشتر بانک توسعه واردات است و نگاهش در تسهیل‌گری در جهت واردات است این یعنی در شرایطی که ما به راحتی نفت بفروشیم و عرض آن را در اختیار داشته باشیم و بتوانیم واردات کنیم.

این مقام سابق بانک مرکزی در مثالی دیگر به سازمان سرمایه گذاری خارجی اشاره کرد و گفت که یکی از مدیران سابق اقتصاد کشور اذعان می‌کرد که نهادی مانند سازمان سرمایه گذاری خارجی اصلا در جهت جذب سرمایه و اف دی آی ایجاد نشده و از زمان قبل از پیروزی انقلاب اسلامی بیشتر به دنبال سرمایه گذاری در اقتصاد دنیا است.

کریمی در بخش دیگری از سخنان خود با انتقاد از رویه بانک مرکزی در عملیات‌های مستقیم مالی اظهار کرد: در هیچ جای دنیا بانک مرکزی مستقیما عملیات مالی انجام نمی‌دهد و بیشتر نقش رگولیشن را دارد. معمولا بانک‌های مرکزی با بانک‌های مرکزی دیگر یا بانک‌های تاپ دنیا مراودات مالی دارد. ولی شان بانک مرکزی در کشور ما پایین آمده است.

وی به صادرات ریالی اشاره کرد و گفت: صادرات ریالی در صورتی ایجاد می‌شود که بتواند مسائل ارزی کشور را بالانس کند به عنوان مثال ما با کشوری مانند عراق می‌توانیم با اندکی واردات کالایی مانند وکیوم باتوم یا قیر شرایطی را ایجاد کنیم که بالانس ارزی ایجاد کنیم.

وی در خصوص سیاست‌های ارزی و تجاری گفت: بهتر است هماهنگی در سیاست‌های ارزی و تجاری ایجاد شود و در کشوری تحریمی مثل کشور ما اگر سیاست‌های ارزی و تجاری با هم هماهنگ نباشد مسائل حل نمی‌شود ما از لحاظ ارزی با کشور‌هایی مانند چین و افغانستان بالانس هستیم ولی با روسیه عراق و امارات بالانس نیستیم. پیمان‌های پولی می‌توانند شرایطی را ایجاد کند که با کشوری مانند امارات شرایط بالانس پیدا کنیم و از وابستگی به این کشور فاصله بگیریم.

این مقام سابق بانک مرکزی تصریح کرد: ما هیچ وقت در شرایط نرمال قرار نخواهیم گرفت و انتظار برای عادی شدن شرایط و نرمال شدن آن یک بازی دو سر باخت است.

در ادامه دکتر احسان قمری عضو اندیشکده حکمرانی عصر پویا با اشاره به مسئله صادرات ریالی گفت: بانک مرکزی باید در مورد ارز گزارش شفافی بدهد ما از سال ۱۴۰۰ یک گزارش در خصوص بازگشت ارز از سوی بانک مرکزی ندیده‌ایم چیزی به نام صادرات ریالی وجود ندارد و بانک مرکزی باید در این زمینه به طور شفاف و آشکار مواضع خود را اعلام کند.

وی افزود: متاسفانه شورای عالی صادرات آن مرکزیت لازم برای تجارت خارجی را ایجاد نکرده طبق قانون تصمیمات شورای عالی صادرات باید در حکم تصمیمات هیئت دولت و رئیس جمهور باشد ولی می‌بینیم که در عمل چنین رویه‌ای وجود ندارد و بهتر است برای افزایش بازدارندگی در شرایط تحریم بتوانیم شورای عالی صادرات را به نحوی صحیح احیا کنیم.