گفت‌وگوي «خبرگزاري ‌دانشجو» با پژوهشگر نمونه؛

دغدغه امرار معاش جاي انگيزه توليد علم را مي گيرد

پژوهشگر نمونه كشورمان معتقد است كه در شرايط كنوني يك نخبه‏ براي عملياتي كردن ايده‏هاي علمي بيش از آنكه تمركز خود را به سمت توليد علم سوق دهد، به دغدغه‏هاي مادي جهت انجام پژوهش موردنياز كشور و حتي دغدغه‏ امرار معاش زندگي مي‌پردازد.

کد خبر: ۱۲۹۷۷۳

دوشنبه - ۱۶ خرداد ۱۳۹۰ / June 06, 2011

گروه علمي «خبرگزاري دانشجو»؛ چه بسيارند مسئولاني كه تحقق شعار تبديل علم به ثروت را از مهمترين برنامه ها و اولويت هاي خود عنوان مي كنند اما اينكه اين شعار تا كنون تا چه حد عملياتي شده، جاي بسي تامل دارد، در همين راستا با علي آهنگر، يكي از مخترعان جوان كشور به گفت و گو نشسته ايم:

خبرگزاري دانشجو: ارزیابی شما در خصوص اهمیت تبدیل علم به ثروت در دنیای امروز چیست؟

يكي از پارامترهاي اساسي كه امروزه بيش از گذشته در عرصه‏ رقابت جهاني مطرح مي‏شود، قدرت توليد علم با رويكرد فن‏بازار و توليد ثروت و تجاري‏سازي نوآوری هاست که اين مهم در بيانات مقام معظم رهبری به عنوان یكی از دستور العمل‌های اجرایی برای تحقق جهاد اقتصادی مطرح شده است؛ چرا که از این طریق می‌توان به تجاری‏سازی‏ايده‏هاي علمي دست یافت كه نتیجه طبیعی آن تولید ثروت و رشد و شكوفايي اقتصادی خواهد بود.

خبرگزاري دانشجو: نقش تبدیل علم به ثروت در تحقق شعار جهاد اقتصادی چیست؟

اهميت توليد ثروت ناشي از توليد علم و تبديل آن به فن‏آوري در سال جهاد اقتصادي چندين‏برابر است؛ چرا که جهاد اقتصادي در حقیقت حداكثر بهره‏مندي و استفاده از تمامي ظرفيت‌های فكري، تصميم‌گيري، مادي و فيزيكي (منابع انساني؛ نيروهاي متخصص و كارآمد و امكانات و تسهيلات لازم) است و در اين راستا توليد علم و تبديل آن به فن‏آوري و ثروت مي‌تواند از راه‌هاي تحقق جهاد اقتصادي باشد.

خبرگزاري دانشجو: روند تبدیل علم به ثروت چگونه است؟

توليد ثروت از علم قطعاً در زمان كوتاه قابل دستيابي نيست؛ چرا که تولید علم باید در قالب یک زنجیره صورت گیرد و در شکل‏گیری این زنجیره بايد پازل‏هایی در تمامي مراحل فكري، برنامه‏ريزي و تصميم‏گيري در ابعاد مختلف مادي و معنوي به درستی شناخته شده و به کار گرفته شود؛ زنجيره ای متشكل از استادان، پژوهشگران و نخبگان دانشگاهي در بخش دولتي و خصوصي، مسئولان و حتي مردم و این امر نیز نياز به برنامه استراتژيك درازمدت و با برنامه‏هاي ‏عملياتي كارآمد و مناسب در حوزه‏ سلامت و صنعت دارد.

خبرگزاري دانشجو: تبدیل علم به ثروت و تجاری سازی نوآوری ها وظیفه چه کسانی است؟

توجه به مقوله‏ توليد علم و تبديل آن به فناوری و ثروت به معناي واقعي نماد بارز تحقق جهاد اقتصادی است و در اين بين نقش نخبگان، استادان و محققان دانشگاهي بيش از ساير اقشار جامعه است كه این نشان دهنده وظیفه سنگین این افراد در جهت دهی برای تولید ثروت است و در اين مسير دانشگاه‌ها مي‌توانند نقش پيشتاز داشته باشند.

با توجه به وجود ظرفیت منابع بالقوه‏ و بالفعل انسانی متخصص و كارآمد ايراني در کشور تبدیل علم به ثروت می تواند با ایجاد برنامه‏ هدفمند مانند نقشه جامه علمي كشور تحقق یابد.

خبرگزاري دانشجو: آیا تلاش نخبگان و خلاقیت و نوآوری آنها برای تبدیل علم به ثروت کافی است؟

وجود ظرفيت‏هاي بالفعل و بالقوه فكري شامل نخبگان، استادان، پژوهشگران و دانشجويان دانشگاهي در بخش دولتي و خصوصي به تنهایی براي تحقق چنين امر مهمي كافي نيست، بلكه نياز به بسترهاي مناسب حمايتي و مشاركت‏پذيري نخبگان از مرحله‏ سياستگذاري، برنامه‏ريزي، تصميم‏گيري، اجرا و در نهايت ارزيابي و ارزشيابي از سوي سياستگذاران، مسئولان و دست‏اندركاران بويژه دولتي دارد تا با فراهم‏سازي بسترها و تسهيل سازوكارهاي اجرايي و حمايتي از محققان و نخبگان علمي كشور، اعتماد كردن و فرصت دادن به اين پتانسيل‏هاي فكري دانشگاهي، مرتفع كردن موانع، عملياتي كردن ايده‏هاي نو، ابداعات و اختراعات منطبق با اولويت‏هاي موردنياز كشور، تبديل آنها از سطح توليد آزمايشگاهي به سطح توليدفن‏آوري ملي و حتي در سطح جهاني و در نهايت زنجيره‏ تجاري‏سازي ايده‏هاي علمي و توليد ثروت، جامه عمل يابد.

خبرگزاري دانشجو: با توجه با اينكه امروز شعار تبديل علم به ثروت توسط بسياري از مسئولان دستگاه هاي مختلف به عنوان يك اولويت مطرح مهم مي شود، شما به عنوان يك مخترع و پژوهشگر چه ارزيابي از روند اجرايي شدن اين شعار داريد؟

با گذشت مدت زماني از مطرح‏ شدن شعار «توليد علم و تبديل آن به ثروت و تجاري‏سازي نوآوری ها» نمي‏توان گفت كه هيچ تلاشي انجام نگرفته است، امّا اين تلاش‏ها بسيار كم رنگ بوده و به زعم بسياري از نخبگان علمي و محققان دانشگاهي به نظر مي‏رسد آن‏گونه كه بايد از سوي مسئولان، تصميم‏گيران و دست‏اندركاران در مرحله‏ فراهم‏‏سازي بسترها و تسهيل سازوكارهاي اجرايي مناسب و سرمايه‏گذاري بخش دولتي و خصوصي بر روي پژوهش‏هاي بنيادي و كاربردي محققان فراهم نشده است.

خبرگزاري دانشجو: عملكرد دستگاه هاي ذيربط مانند وزارت علوم، بنياد ملي نخبگان و معاونت علمي و فناوري رئيس جمهور و... را چطور ارزيابي مي كنيد؟

تقريبا مي توان گفت كه اين شعار از سوي متوليان امر در وزارتخانه هاي علوم و بهداشت، معاونت علمي رياست جمهوري و نيز بوي‍ژه بنياد ملي نخبگان در حد پاييني جنبه‏ عملياتي پيدا كرده است؛ لذا اين مسائل باعث مي‏شود يك نخبه‏ و محقق دانشگاهي براي عملياتي كردن ايده‏هاي علمي موردنياز كشور بيش از آنكه تمامي تمركز و دغدغه‏ فكري خود را به سمت ‏و سوي توليد علم و تبديل آن به ‏فناوري سوق دهد، به دغدغه‏هاي مادي جهت انجام پژوهش موردنياز كشور و بعضآ حتي دغدغه‏ امرار معاش زندگي بپردازند.

اين امر باعث اتلاف و هدررفت سرمايه‏ فكري گرانبها و غيرقابل جبران كشور مي‏شود؛ لذا بايد تمامي دستگاه هاي ذيربط از برخورد صرف شعاري با اين امر مهم خارج شده و با درك عميق و پذيرش اقدام متعهدانه و مسئولانه براي عملياتي كردن اين جريان و رفع موانع به طور بنيادي‌تر نسبت به توليد علم و تبديل آن به فن‏آوري و در نهايت توليد ثروت مبادرت كنند.

خبرگزاري دانشجو: چه راهكارهايي را براي تبديل علم به ثروت به عنوان يكي از تاكيدات رهبر معظم انقلاب پيشنهاد مي كنيد؟

در راستاي تحقق زنجيره‏ تبديل علم به ثروت كه زمينه‏ تحقق جهاد اقتصادي را فراهم مي‏كند بايد اقداماتي چون؛ اصلاح نظام آموزشي با تكيه بر محور پژوهش، هدفمند كردن موضوعات پژوهشي، تاسيس پارك‏هاي علم و فناوري، راه‏اندازي‏ قطب‌هاي علمي در پارك‌هاي علم و فناوري كشور و استمرار روبه رشد فعاليت‏هاي پژوهشي در راستاي اولويت‏هاي موردنياز كشور مورد توجه ويژه قرار گيرد.

همچنين لزوم ارزش نهادن به ابتكار و خلاقيت، اصلاح قوانين و آيين‏نامه‏هاي قديمي و بروز كردن آنها بر اساس معيارهاي كيفي، حذف بروكراسي‏هاي غيرضروري اداري سازمان‏ها و مراكز مرتبط از جمله بنياد ملي نخبگان، اعطاي امتيازات و حمايت‏هاي مادي جهت عملياتي كردن ايده‏‏ها و نوآوري‏ها و تبديل آنها از سطح توليد آزمايشگاهي به توليد صنعتي و فناوري از ديگر اقداماتي است كه بايد مورد توجه ويژه قرار گيرد.

خبرگزاري دانشجو: دانشگاه ها چگونه مي توانند در تحقق شعار تبديل علم به ثروت ايفاي نقش كنند؟

تقويت روابط دانشگاه‌هاي كشور با موسسات و دانشگاه‌هاي خارجي در راستاي اولويت‏هاي پژوهشي موردنياز كشور و در جهت دستيابي و تحقق عملياتي اولويت‏هاي مورد نياز نقشه جامع علمي كشور، تقويت ارتباط دانشگاه و صنعت در بحث‌هاي فني مهندسي، علوم انساني، علوم پزشكي و سلامت و برقراری ارتباط سازنده میان پژوهشگران و فناوران دستگاه‌های اجرایی و خریداران دستاوردها با تقویت ارتباط دانشگاه و جامعه بايد مورد توجه ويژه دانشگاه ها قرار گيرد.

خبرگزاري دانشجو: تصويب قوانيني چون لايحه حمايت از شركت هاي دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها چه تاثيري در تحقق اين امر دارند؟

با توجه به اينكه در لايحه حمايت از شركت هاي دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها، شركت‌هاي دانش‌بنيان مورد هدف بوده و اين شركت‏ها با حضور فارغ‌التحصيلان دانشگاهي با ايده‌هاي محوري جهت توليد محصول و يا عملياتي و سپس تجاري‏كردن ايده‏هاي نوآورانه فعاليت خواهند كرد، به نظر مي‏رسد تصويب چنين قوانيني مي‏تواند گام نخست در راستاي تحقق امر مهم «تجاري سازي نوآوري و توليد ثروت از علم» بويژه در سال جهاد اقتصادي باشد، امّا قوانين تا زماني كه در مرحله‏ عمل به معناي واقعي كلمه به لحاظ بسترها و سازوكارهاي اجرايي و فرهنگي نهادينه نشود گامي در جهت تحقق اين امر برداشته نمي‏شود و هرگز نتايج اثربخش و كارا را در پي نخواهد داشت.

لازم به ذكراست، علي آهنگر، پژوهشگر نمونه و دانشجوي رشته مديرت خدمات بهداشتي و درماني دانشگاه علوم پزشكي تهران و عضو بنیاد ملی نخبگان کشور است كه كسب عنوان دانشجوي نمونه دانشگاه علوم پزشکی تهران، دانشجوي ممتاز تحصیلی مقطع کارشناسی ارشد در نخستين و دومین جشنواره  کشوري علم پژوهان آرمان خواه، دانشجوي نمونه کشوري در دوازدهمین دوره انتخاب دانشجوي نمونه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در سال 1386، رتبه‌ي اول طرح پژوهشی در گروه علوم پزشکی در هشتمین جشنواره دانشجویان ممتاز، مبتکرو نوآور بسيجي مقطع کارشناسی ارشد سال 1389 و رتبه دوم تألیف کتاب در گروه علوم پزشکی در نهمین جشنواره دانشجویان ممتاز،مبتکرو نوآور بسيجي، سال .1390 از جمله افتخارات وي  است./انتهاي پيام/