گزارش|

چماق بدون هویج: اروپا و آمریکا در بن‌بست فشار علیه ایران

اروپا و آمریکا با فعال کردن مکانیزم ماشه علیه ایران، تلاش می‌کنند فشار بیاورند، اما وعده‌های اقتصادی عملی نشده و سیاست چماق‌داری بدون هویج، نشان می‌دهد این فشارها بی‌اثر مانده است.

کد خبر: ۱۲۹۹۶۱۱

شنبه - ۰۸ شهريور ۱۴۰۴ / August 30, 2025

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری  دانشجو، فعال شدن مکانیزم ماشه «بازگشت فوری تحریم‌ها» (snapback) تحت قطعنامه ۲۲۳۱ سازمان ملل توسط سه کشور اروپایی – بریتانیا، فرانسه و آلمان – نشان‌دهنده ادامه سیاست‌های فشار یک‌جانبه غرب علیه ایران است. این اقدام، با وجود ادعای اروپایی‌ها درباره جلوگیری از توسعه برنامه هسته‌ای ایران، بیشتر به نمادی از ناکامی دیپلماتیک و تلاش برای سلطه سیاسی شباهت دارد تا راه‌حلی واقعی. آمریکا و متحدانش طی سال‌های گذشته ثابت کرده‌اند که به جای مذاکره و تعامل سازنده، سیاست تحریم و فشار اقتصادی را به ابزاری برای باج‌خواهی و محدود کردن حقوق قانونی ایران تبدیل کرده‌اند.

ضعف مشروعیت غرب و اروپا

اروپا مدعی است که با فعال کردن اسنپ بک می‌تواند ایران را وادار به رعایت توافق هسته‌ای ۲۰۱۵ کند، اما واقعیت حقوقی کاملاً متفاوت است. خروج یک‌جانبه آمریکا از برجام در سال ۲۰۱۸ وعده‌های اقتصادی اروپا را کاملاً بی‌اعتبار کرد و حالا تلاش اروپا برای بازگرداندن تحریم‌ها تنها «چماق» بدون «هویج» است. از نگاه تهران، چنین مکانیزمی بدون رعایت حقوق ایران فاقد هرگونه مشروعیت است و به‌عنوان ابزاری برای فشار سیاسی یک‌جانبه شناخته می‌شود.

ناکامی تحریم‌ها در عمل

تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که حتی بازگشت کامل تحریم‌های سازمان ملل اثر عملی محدودی بر اقتصاد ایران دارد. ایران با استفاده از شبکه‌های مالی جایگزین، تجارت منطقه‌ای و روابط نزدیک با چین و شرکای آسیایی، فشار اقتصادی را خنثی کرده است. صادرات نفت ایران به چین در ماه‌های اخیر به رکورد بی‌سابقه‌ای رسیده و بیش از ۱.۸ میلیون بشکه در روز بوده است، که نشان می‌دهد آمریکا و اروپا در اجرای واقعی تحریم‌ها ناتوان هستند. این واقعیت بیانگر این است که تحریم‌ها بیشتر ابزاری نمادین و روانی برای تضعیف روحیه داخلی ایران و اثرگذاری تبلیغاتی علیه آن هستند تا محدودیت عملی واقعی.

اروپا و آمریکا: از سیاست تا تضاد داخلی

اعلام فعال‌سازی اسنپ بک بدون هیچ هماهنگی با تهران، نه تنها راه‌حل دیپلماتیک را کاهش داده بلکه اعتبار اروپا و آمریکا در عرصه بین‌المللی را نیز تضعیف کرده است. اروپایی‌ها بیشتر به دنبال اثبات خود به واشینگتن هستند تا حل مشکل واقعی، و این سیاست تنها به تقویت روحیه مقاومت مشروع ایران کمک می‌کند. ایران با درک محدودیت‌های اروپا و آمریکا، نشان داده است که فشار تحریم‌ها نمی‌تواند کشور را وادار به تسلیم کند، بلکه تنها قدرت چانه‌زنی و انعطاف دیپلماتیک تهران را افزایش می‌دهد.

گزینه های ایران از مقاومت تا دیپلماسی مرحله‌ای

در مقابل این فشارها، ایران همواره به دنبال حفظ حقوق قانونی و منافع ملی خود بوده است. پیشنهادات اصلاح‌طلبان مبنی بر اجرای گام‌های محدود و قابل بازگشت برای بازگرداندن نظارت آژانس، نشان‌دهنده عقلانیت و آمادگی تهران برای تعامل مرحله‌ای است. تهران با آگاهی از محدودیت‌های اروپا و آمریکا، می‌داند که تحریم‌ها نمی‌توانند کشور را وادار به امتیازدهی کنند، بلکه تنها به تقویت خوداتکایی اقتصادی و سیاسی ایران کمک می‌کنند. این رفتار، شفاف‌ترین پاسخ به سیاست یک‌جانبه و فشار خارجی است.

بحران‌های داخلی و مدیریت تحریم‌ها

ایران در عین مقاومت در برابر فشار‌های خارجی، با چالش‌های داخلی از جمله مشکلات اقتصادی، کم‌آبی و نارضایتی عمومی روبه‌روست. با این حال، حکومت ایران با ترکیبی از مدیریت هوشمند اقتصادی، استفاده از شبکه‌های مالی جایگزین، تجارت منطقه‌ای و کنترل امنیتی، توانسته فشار‌ها را مدیریت و مانع تبدیل نارضایتی عمومی به بحران سیاسی شود. توانایی ایران در عبور از تحریم‌ها و مدیریت بحران‌های داخلی، نشان‌دهنده انعطاف و ظرفیت بالای کشور برای مقابله با فشار‌های یک‌جانبه غرب است.

غرب گرفتار سیاست‌های ناکارآمد

فعال شدن مکانیزم ماشه بیش از آنکه قدرت اروپا و آمریکا را نشان دهد، ضعف استراتژیک آنها را آشکار می‌کند. ایران با تکیه بر راهبرد مقاومت مشروع و دیپلماسی مرحله‌ای، توانسته فشار‌های خارجی را مدیریت کند و هم‌زمان گزینه تعامل سازنده را برای آینده حفظ کند. این وضعیت به روشنی نشان می‌دهد که سیاست‌های یک‌جانبه و مبتنی بر تهدید، نه تنها نمی‌تواند تهران را وادار به امتیازدهی کند، بلکه مشروعیت بین‌المللی غرب را نیز کاهش می‌دهد و ایران را در موقعیتی مستحکم‌تر از گذشته قرار می‌دهد.