به کارگیری غشا‌های کربنی برای تصفیه پساب‌های آبزی‌پرور

مطالعه جدید پژوهشگران دانشگاه تهران نشان می‌دهد فناوری پیشرفته غشاهای کربنی می‌تواند با راندمانی بیش از ۹۰ درصد، آلاینده‌های خطرناک پساب مزارع پرورش ماهی را حذف کرده و گامی بزرگ به سوی صنعتی پایدار بردارد.

کد خبر: ۱۳۰۰۸۴۵

سه‌شنبه - ۱۱ شهريور ۱۴۰۴ / September 02, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، به گزارش روابط‌عمومی دانشگاه تهران، بر اساس این مطالعه، به‌کارگیری غشا‌های کربنی در سیستم‌های اسمز معکوس، می‌تواند به‌طور چشمگیری آلاینده‌های کلیدی پساب این صنعت، از جمله نیترات، فسفات، آمونیاک و شوری را کاهش دهد.

آرش جوانشیر، استاد دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، با اعلام این مطلب گفت: «با افزایش تقاضا برای محصولات آبزی و فشار روزافزون بر اکوسیستم‌های آبی، مدیریت پساب‌های غنی از مواد مغذی به چالشی بزرگ تبدیل شده است. این پژوهش با بررسی انواع مختلفی از غشا‌های کربنی از جمله غربال‌های مولکولی کربنی، غشا‌های کربن فعال، غشا‌های نانولوله کربنی و غشا‌های اکسید گرافن، تأکید می‌کند که این مواد به دلیل ساختار منحصر‌به‌فرد و تخلخل فوق‌العاده، قابلیت فیلتراسیون استثنایی دارند.»

استاد دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی اظهار داشت: «بر طبق این تحقیق، راندمان حذف آلاینده‌های بحرانی توسط این غشا‌ها می‌تواند از مرز ۹۰ درصد فراتر رود. این دستاورد نه تنها کیفیت آب خروجی را به میزان قابل توجهی بهبود می‌بخشد، بلکه امکان بازیابی و استفاده مجدد از آب را نیز فراهم می‌کند که به معنای مصرف کمتر آب شیرین و حفاظت از منابع طبیعی است.»

وی از دیگر یافته‌های کلیدی این پژوهش را توسعه غشا‌های هیبریدی و نانوکامپوزیت‌ها عنوان کرد و افزود: «این نسل جدید از غشا‌ها با تلفیق مزایای مواد مختلف، عملکردی برتر ارائه داده و امکان طراحی راه‌حل‌های سفارشی برای انواع خاصی از پساب را ممکن می‌سازند.»

استاد دانشگاه تهران اظهار داشت: «این تحقیق خاطرنشان می‌کند که عواملی مانند اسیدیته (pH)، دما و ترکیبات آب ورودی، تأثیر مستقیمی بر بازدهی این غشا‌ها دارند. به همین منظور، این پژوهش استفاده از سیستم‌های پایش لحظه‌ای (Real-time Monitoring) را پیشنهاد داده است که با ارائه داده‌های فوری، امکان تنظیم و بهینه‌سازی فرایند تصفیه را برای اپراتور‌ها فراهم می‌کند.»

این مطالعه بر لزوم همکاری نزدیک بین محققان، مهندسان و فعالان صنعت آبزی‌پروری برای تسریع در تجاری‌سازی و به‌کارگیری گسترده این فناوری تأکید می‌کند.

به‌کارگیری غشا‌های کربنی می‌تواند پاسخ علمی و عملی به یکی از بزرگ‌ترین دغدغه‌های زیست‌محیطی این صنعت باشد و آینده‌ای پایدار برای نسل‌های آینده تضمین کند.