مکانیزم ماشه؛ تهدید یا فرصت؟

در حالی که فعال‌سازی مکانیزم ماشه از سوی برخی قدرت‌ها به عنوان تهدیدی جدی برای ایران مطرح می‌شود، بررسی دقیق‌تر این سازوکار نشان می‌دهد که با رویکردی هوشمندانه و اتحاد داخلی، می‌توان این ابزار را به فرصتی برای تثبیت گفتمان مقاومت، تقویت اقتدار ملی و ناکارآمدسازی تحریم‌ها تبدیل کرد.

کد خبر: ۱۳۰۱۲۴۹

چهارشنبه - ۱۲ شهريور ۱۴۰۴ / September 03, 2025

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی استان اردبیل با انتشار یادداشتی، نسبت به تحرکات رسانه‌ای و سیاسی پیرامون موضوع «مکانیزم ماشه» واکنش نشان داد و آن را نه تهدیدی برای کشور، بلکه فرصتی برای تقویت انسجام ملی و تثبیت گفتمان مقاومت توصیف کرد.

در این یادداشت آمده است:

مکانیزم ماشه (snapback)

در این روزها که مباحث مربوط به مکانیزم ماشه و بازگشت خودکار تحریم‌ها در فضای عمومی مطرح شده، برخی جریانات سیاسی با فضاسازی‌ های رسانه‌ای تلاش می‌کنند تا این ابزار حقوقی را به عنوان یک تهدید مطلق و پایان‌بخش معرفی کنند. در مقابل، یک تحلیل عمیق‌تر نشان می‌دهد که این مکانیزم، نه تنها تهدیدی برای اقتدار کشور نیست، بلکه می‌تواند ابزاری برای تثبیت قدرت و ترویج گفتمان مقاومت باشد.

فهم دقیق مکانیزم:

مکانیزم ماشه در حقیقت، سازوکاری است که در برجام (برنامه جامع اقدام مشترک) گنجانده شد تا در صورت نقض تعهدات از سوی ایران، تحریم‌های سازمان ملل متحد به صورت خودکار بازگردند. این مکانیزم با عنوان Snapback شناخته می‌شود و به هر یک از طرفین برجام (از جمله آمریکا، حتی پس از خروج از آن) این حق را می‌دهد که در صورت ادعای نقض برجام توسط طرف مقابل، فعال‌سازی مجدد تحریم‌ها را به جریان بیندازند.

اما نکته کلیدی اینجاست که این مکانیزم به تنهایی و بدون پشتوانه سیاسی و حقوقی قدرتمند، نمی‌تواند مؤثر باشد. در شرایط فعلی، مقاومت فعال ایران و توسعه توانمندی‌های هسته‌ای و دفاعی در چارچوب قوانین و نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، دست دشمنان را برای استفاده از این ابزار بسته است. چرا که هر اقدامی از سوی آن‌ها در فعال‌سازی مکانیزم ماشه، به معنای نادیده گرفتن تعهدات آن‌ها و زیر پا گذاشتن اصول حقوق بین‌الملل است. این امر، اعتبار آن‌ها را در مجامع جهانی بیش از پیش تضعیف می‌کند.

فرصت‌هایی که مکانیزم ماشه ایجاد می‌کند:

مکانیزم ماشه نباید موجب دلهره و واگرایی شود، بلکه باید به یک فرصت برای اتحاد و انسجام داخلی تبدیل شود.

وحدت ملی و همگرایی سیاسی:

در برابر فشار خارجی، باید با کنار گذاشتن اختلافات سلیقه‌ای، بر سر یک هدف واحد و ملی یعنی حفظ اقتدار و منافع کشور متحد شویم. هر جریان سیاسی باید به این درک برسد که حفظ نظام و عزت مردم، بالاتر از هر ملاحظه جناحی است.

فرصتی برای نمایش اقتدار:

فعال شدن مکانیزم ماشه توسط دشمنان، فرصتی است برای اثبات این حقیقت که تحریم‌ها دیگر ابزار فشار علیه ما نیستند. جمهوری اسلامی در طول سال‌های گذشته نشان داده که تحریم‌ها نمی‌توانند مانع پیشرفت و رشد کشور شوند. ما با اتکا به ظرفیت‌های داخلی و اقتصاد مقاومتی، توانسته‌ایم از گردنه‌های سخت عبور کنیم و حتی به پیشرفت‌های خیره‌کننده‌ای در عرصه‌های علمی و نظامی برسیم.

تثبیت گفتمان مقاومت:

این اتفاق، بهترین فرصت است تا به جهانیان نشان دهیم که جمهوری اسلامی ایران در مقابل زورگویی و قلدری تسلیم نخواهد شد. این مقاومت، نه تنها برای ملت ایران، بلکه برای همه ملت‌های آزاده جهان الهام‌بخش خواهد بود و باعث تثبیت جایگاه ایران به عنوان یک قدرت منطقه‌ای و جهانی خواهد شد.

مکانیزم ماشه نه یک بن بست سیاسی، بلکه یک نقطه عطف است. نقطه‌ای که در آن، با درک درست از شرایط، می‌توانیم با اتحاد و همبستگی، این ابزار دشمن را به فرصتی برای نمایش قدرت و اقتدار ملی تبدیل کنیم. ما به فضل الهی، از این مرحله نیز سربلند بیرون خواهیم آمد و دشمنان ما در محاسبات خود بار دیگر اشتباه خواهند کرد.

شورای تبیین مواضع ناحیه بسیج دانشجویی استان اردبیل