حرکت جهان اسلام به سوی نوآوری؛ تشکیل کارگروه‌های تخصصی در بنیاد مصطفی

پژوهشگران علمی جهان اسلام در دانشگاه صنعتی امیرکبیر گردهم آمدند تا در نشست کمیته بررسی بنیاد مصطفی(ص)، راه‌های گسترش همکاری‌های علمی، شناسایی‌ها و ارائه راهکارهای نوآورانه برای ارتقای جایگاه جهان اسلام در حوزه علم و فناوری را بررسی کنند.

کد خبر: ۱۳۰۲۰۱۸

شنبه - ۱۵ شهريور ۱۴۰۴ / September 06, 2025

به گزارش خبرنگار گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، مدیر کل همکاری‌های بین‌المللی دانشگاه صنعتی امیرکبیر با اشاره به برنامه‌های بنیاد مصطفی (ص) برای توسعه همکاری‌های علمی بین دانشمندان کشور‌های اسلامی، گفت: در این برنامه‌ها اساتید ایرانی و بین‌المللی فرصت خواهند داشت تا با محوریت بنیاد مصطفی (ص)، همکاری‌های علمی را آغاز کنند و راهکار‌های مناسب برای ایجاد ارتباط بین دانشمندان این حوزه را شناسایی کنند.

روح الله باقرزاده در نشست مشورتی جایزه مصطفی (ص) که صبح امروز در دانشگاه صنعتی امیرکبیر برگزار شد در جمع خبرنگاران با اشاره به برگزاری نشست کمیته مشورتی بنیاد مصطفی (ص) در دانشگاه صنعتی امیرکبیر گفت: این نشست با هدف بررسی چالش‌ها و مسائل کلان همکاری‌های علمی در حوزه علم و فناوری برای جهان اسلام برگزار شد.

وی اظهار کرد: ما امروز میزبان نشست کمیته مشورتی بنیاد مصطفی (ص) با حضور دانشمندان و صاحب نظران کشور‌های اسلامی در دانشگاه صنعتی امیرکبیر هستیم. هدف این نشست، بررسی چالش‌ها و مسائل اساسی کلان در حوزه همکاری‌های علمی در بخش علم و فناوری است که برای جهان اسلام اهمیت زیادی دارد.

باقرزاده یادآور شد: فردا یکشنبه ۱۶ شهریور برنامه مفصلی با محوریت همکاری‌های علمی بین اساتید ایرانی و مدعوین خارجی برگزار می‌شود. در این برنامه، اساتید ایرانی و بین‌المللی فرصت خواهند داشت تا با محوریت بنیاد مصطفی (ص)، همکاری‌های علمی را آغاز کنند و راهکار‌های مناسب برای ایجاد ارتباط بین دانشمندان این حوزه را شناسایی کنند.

مدیر کل همکاری‌های بین‌المللی دانشگاه صنعتی امیرکبیر تصریح کرد: یکی از اهداف امروز شناسایی مکانیزم‌های موفق است تا بتوانیم همکاری‌های علمی را با محوریت دانشگاه تسریع کنیم.

رسول دیناروند، رئیس کمیته مشورتی بنیاد مصطفی، در حاشیه جلسه امروز که با حضور ۲۰ نفر از دانشمندان مطرح جهان اسلام از کشور‌های مختلف برگزار شد، درباره اهداف و دستاورد‌های این نشست گفت: اعضای کمیته مشورتی بنیاد مصطفی برای یک دوره دو ساله انتخاب می‌شوند و در این مدت به شناسایی مشکلات حوزه علم، فناوری و نوآوری در کشور‌های اسلامی پرداخته و راهکار‌هایی برای توسعه آن ارائه می‌کنند. جلسه امروز که حدود سه ساعت به طول انجامید نیز به همین موضوع اختصاص داشت و نتیجه آن ان‌شاءالله تشکیل کارگروه‌هایی در حوزه‌های تخصصی مختلف خواهد بود تا راهکار‌های عملی برای پیشرفت ارائه شود.»

دیناروند افزود: «این راهکار‌ها هم در بنیاد مصطفی و همکاری‌های بین‌المللی آن در جهان اسلام مورد استفاده قرار می‌گیرد و هم اعضای کمیته که مسئولیت‌های علمی در کشور‌های خود و همچنین سازمان همکاری اسلامی دارند، این مباحث را پیگیری خواهند کرد. اسناد تولید شده در این نشست‌ها حتی به سازمان کنفرانس اسلامی نیز ارائه می‌شود تا بتوان سیاست‌های متناسبی در حوزه فناوری اتخاذ کرد و جهان اسلام جایگاه شایسته خود را در علم و فناوری به دست آورد.»

رئیس کمیته مشورتی بنیاد مصطفی با اشاره به نقش مهم **جایزه مصطفی** گفت: «این جایزه علمی که توسط بنیاد علم و فناوری مصطفی و بدون اتکا به بودجه دولتی برگزار می‌شود، تاکنون پنج دوره اجرا شده و ارزش آن حدود ۵۰۰ هزار دلار است. این جایزه به دانشمندان برجسته کشور‌های اسلامی و نیز دانشمندان مسلمان مقیم کشور‌های دیگر اعطا می‌شود و آنان به الگو‌هایی برای نسل جوان و فعالان علمی جهان اسلام تبدیل شده‌اند. خوشبختانه بعضی از برندگان حتی جایزه خود را برای حمایت از دانشمندان جوان به بنیاد اهدا کرده‌اند و برخی نیز دوره‌های کوتاه‌مدت آموزشی و پژوهشی در آزمایشگاه‌های پیشرفته خود برای جوانان مسلمان برگزار کرده‌اند. این شبکه‌سازی علمی دقیقاً همان هدفی است که بنیاد مصطفی دنبال می‌کند.»

او ادامه داد: در برنامه امسال نزدیک به ۱۰۰ دانشمند مطرح جهان اسلام شرکت کردند که از این میان ۲۰ نفر عضو کمیته مشورتی هستند. با وجود جمعیت ۱.۸ میلیاردی مسلمانان که حدود ۲۰ درصد جمعیت جهان را تشکیل می‌دهند، سهم کشور‌های اسلامی در اقتصاد جهانی، تولید علم و ثبت اختراعات بسیار کمتر از این میزان است. در جلسه امروز حدود ۲۰ تا ۳۰ دلیل برای این عقب‌ماندگی مطرح شد که از مهم‌ترین آنها می‌توان به مدیریت ناکارآمد دولتی، اولویت ندادن به علم و فناوری، سرمایه‌گذاری اندک در تحقیق و توسعه و عدم دسترسی بخشی از جامعه به آموزش اشاره کرد.

دیناروند تصریح کرد: «برای جبران این عقب‌ماندگی باید سرمایه‌گذاری بیشتری در تحقیق و توسعه انجام شود. به عنوان مثال، دشمن صهیونیستی حدود ۴ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به تحقیق و توسعه اختصاص داده، در حالی که این رقم در بیشتر کشور‌های اسلامی کمتر از یک درصد است. کشور ما با وجود جایگاه مناسب در جهان اسلام همچنان با کشور‌های پیشرفته فاصله دارد و باید سرمایه‌گذاری بیشتری در این بخش انجام دهد.»

وی در پایان درباره معیار‌های داوری جایزه مصطفی توضیح داد: «این جایزه به آثاری تعلق می‌گیرد که اثرگذاری ملموسی در جامعه داشته‌اند. صرف انتشار یک مقاله علمی کافی نیست؛ بلکه اثر باید به بهبود سلامت مردم، تولید فرآورده‌های جدید یا اصلاح سیاست‌ها منجر شده باشد؛ بنابراین جایزه مصطفی صرفاً به پژوهش‌های علمی اعطا نمی‌شود بلکه به دستاورد‌هایی تعلق می‌گیرد که تأثیر واقعی بر زندگی و پیشرفت جوامع اسلامی داشته باشند.»