تب داغ بستنی‌ها؛ هشدار درباره شیوع مالت در ایلام

تب مالت یا «بروسلوز» بیماری خاموشی که از طریق شیر خام و فرآورده‌های آلوده به انسان منتقل می‌شود، این‌بار سه بستنی‌فروشی سنتی ایلام را به تعطیلی کشاند؛ در پی تشدید نظارت‌های دامپزشکی بر ۱۵۰ واحد تولید و عرضه بستنی، میکروب این بیماری در این سه واحد شناسایی و فعالیت آنها تعلیق شد.

کد خبر: ۱۳۰۳۵۳۲

سه‌شنبه - ۱۸ شهريور ۱۴۰۴ / September 09, 2025

به گزارش گروه استان های خبرگزاری دانشجو، بوی شیرین زعفران و گلاب، عطر هل و خامه تازه، در هوای گرم آخرین روز‌های تابستان شهریور، خیابان‌های ایلام را پر کرده است؛ کودکان با نگاه‌های مشتاق، لیوان‌های رنگارنگ بستنی را دنبال می‌کنند و بزرگ‌ترها، با لبخندی بر لب، جرعه‌ای از خنکای حس خاطره‌انگیز سال‌های دور را می‌نوشند.

اما پشت این صحنه دلنشین، مهمانی ناخوانده در کمین است؛ میکروبی کوچک و موذی که سال‌هاست در دامداری‌ها و فرآورده‌های لبنی به دنبال فرصتی برای یورش به سلامت انسان‌هاست، این بار نامش با سه بستنی‌فروشی سنتی ایلام گره خورده؛ مراکزی که ناخواسته، محل عبور میکروب تب مالت یا بروسلوز شدند.

سه واحد از میان صد‌ها واحد تولید و عرضه بستنی سنتی در این شهر، حالا زیر مُهر قرمز تعلیق رفته‌اند، نه به خاطر بی‌مهری مشتریان، که به دلیل بی‌رحمی بیماری که با یک جرعه شیر خام آلوده آغاز می‌شود و می‌تواند با تب، درد مفاصل و روز‌های طولانی درمان ادامه پیدا کند.

دامپزشکی ایلام، در طرحی گسترده، بازرسی از ۱۵۰ واحد را آغاز کرده است، بازرسان، نه‌تنها کیفیت شیر خام را زیر میکروسکوپ دقت می‌برند، بلکه با نگاه به ظروف نگهداری، دمای سردخانه و حتی شیوه شست‌وشوی همزن‌ها، به دنبال کوچک‌ترین رد پای آلودگی هستند، چون در این‌جا، هر ذره میکروب، خط قرمز سلامت عمومی است.

تب مالت یا «بروسلوز» به‌عنوان یکی از بیماری‌های مشترک میان انسان و دام، می‌تواند از طریق مصرف فرآورده‌های آلوده، به‌ویژه شیر خام، به انسان منتقل شود.

این روز‌ها بستنی‌فروشی‌های سنتی، با وجود طعم دلنشین و خاطره‌برانگیزشان، زیر ذره‌بین جدی نظارت‌های دامپزشکی قرار گرفته‌اند و به گفته مدیرکل دامپزشکی ایلام، میکروب تب مالت در سه واحد بستنی‌فروشی این استان شناسایی شده است.

در هیاهوی زندگی روزمره و لذت‌های کوچک، گاه خطراتی پنهان، سلامت جامعه را تهدید می‌کنند، ابتلا به بیماری تب مالت یا بروسلوز یکی از همین تهدید‌های خاموش است که همواره سایه‌ای سنگین بر صنعت دامداری و به تبع آن، بر سفره غذایی مردم انداخته است.

شیر خام، ماده اصلی بسیاری از محصولات پرطرفدار همچون بستنی سنتی است، اما آیا می‌توان تضمین کرد که این بستنی‌ها از سلامت و بهداشت کافی برخوردارند یا این احتمال وجود دارد که ناخواسته به منبعی برای انتقال یک بیماری آزاردهنده تبدیل شوند؟

همین پرسش، انگیزه‌ای جدی برای اجرای طرح‌های پیشگیرانه و تشدید نظارت بر واحد‌های تولید و عرضه بستنی سنتی توسط دامپزشکی شده است تا سلامت عمومی جامعه تضمین شود.

تشدید نظارت‌ها و نتایج بازرسی‌ها

مدیرکل دامپزشکی استان ایلام، روز سه‌شنبه در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایرنا با تأکید بر اهمیت سلامت تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان شیر خام، از بازرسی گسترده ۱۵۰ واحد تولید و عرضه بستنی سنتی استان خبر داد.

یونس احمدی گفت: این بازرسی‌ها شامل بررسی کیفیت شیر خام، رعایت شرایط بهداشتی تولید و نگهداری بستنی، و ارائه آموزش‌های لازم به متصدیان واحد‌ها است تا اطمینان حاصل شود محصول نهایی سالم و ایمن به دست مردم می‌رسد.

وی با اشاره به نتایج نگران‌کننده برخی بازرسی‌ها افزود: از ۱۰۰ مورد بازرسی انجام‌شده، سه واحد به دلیل استفاده از شیر آلوده به میکروب تب مالت، با حکم تعلیق فعالیت مواجه شدند و منشأ تهیه شیر‌های آلوده نیز شناسایی و پیگیری شده است که این موضوع ضرورت دقت و هوشیاری بیشتر در مصرف شیر خام و محصولات وابسته را نشان می‌دهد.

اقدامات پیشگیرانه و آموزشی

مدیرکل دامپزشکی ایلام یادآور شد که علاوه بر اقدامات قانونی، آموزش‌های مستمر برای افرادی که به‌طور مستقیم با شیر خام در ارتباط هستند ـ شامل دامداران، حمل‌کنندگان شیر، بستنی‌فروشی‌ها و عرضه‌کنندگان ـ ارائه می‌شود.

وی آگاهی‌بخشی را عاملی کلیدی در پیشگیری از بیماری‌ها و ارتقای بهداشت عمومی دانست.

به گفته احمدی، علاوه بر مایه‌کوبی گسترده احشام و ضدعفونی مستمر محل نگهداری دام، نظارت دقیقی بر همه مراحل تولید، حمل‌ونقل و عرضه شیر خام انجام می‌شود تا زنجیره سلامت این محصول کامل بماند.

وی افزود: با اجرای اقدامات پیشگیرانه در سه سال گذشته، بار میکروبی شیر خام استان ۵۰ درصد کاهش یافته است. هدف ما رساندن این رقم به صفر درصد است تا هیچ خطری متوجه سلامت جامعه نباشد.

ظرفیت‌های دامداری ایلام

احمدی با اشاره به نقاط قوت دامداری‌های استان گفت: محصول شیر برخی دامداری‌های نمونه ایلام با دقت به استاندارد‌های جهانی تولید می‌شود و حتی به کارخانه‌های لبنی سایر استان‌ها فرستاده می‌شود.

وی اظهار کرد: در سال ۱۴۰۳ و نیمه نخست امسال، ۱۰ رأس دام مبتلا به تب مالت در استان شناسایی و بلافاصله از چرخه مصرف حذف و معدوم شده‌اند.

این آمار نشان‌دهنده لزوم تداوم تشدید نظارت‌ها و هوشیاری تمامی بخش‌های مرتبط با چرخه تولید شیر خام است.

در حال حاضر، ۶۲ گاوداری شیری صنعتی با ظرفیت ۲ هزار و ۹۵۵ رأس دام در استان فعالیت دارند.

داستان این سه بستنی‌فروشی، تنها هشداری است برای صاحبان دیگر فروشگاه‌ها که بدانند طعم خوش محصولشان تنها زمانی ماندگار و خاطره‌ساز خواهد بود که زیر سایه اطمینان از سلامت، سرو شود و گرنه، خاطره‌ای که شیرینی‌اش به تلخی بیماری آمیخته شود، در ذهن هیچ‌کس خوش نمی‌ماند.

نظارت دقیق بر تولید، حمل و عرضه شیر خام و محصولات وابسته، از جمله بستنی سنتی، نشان‌دهنده عزم جدی دامپزشکی ایلام برای حفظ سلامت عمومی و پیشگیری از بیماری‌های ناشی از مصرف فرآورده‌های آلوده است.

ادامه این روند می‌تواند نویدبخش آینده‌ای سالم‌تر برای شهروندان باشد.