تغییر رنگ شگفت‌انگیز میان‌ستاره‌ای ۳I/ATLAS؛ درخششی سبز در میان دنیای قرمز

میان‌ستاره‌ای ۳I/ATLAS که از اوایل ۲۰۲۵ رصد می‌شود، در تازه‌ترین تصاویر، درخششی سبز از خود نشان داد؛ پدیده‌ای که احتمالاً ناشی از افزایش گازهای سیانید و ترکیبات شیمیایی غیرمعمول است و نگاه اخترشناسان را دوباره به این جرم مرموز جلب کرده است.

کد خبر: ۱۳۰۴۱۷۱

جمعه - ۲۱ شهريور ۱۴۰۴ / September 12, 2025

به گزارش گروه ورزشی خبرگزاری دانشجو، جرم میان‌ستاره‌ای ۳ I/ATLAS که از ابتدای سال جاری میلادی مورد رصد دقیق قرار گرفته، در تازه‌ترین تصاویر گرفته‌شده در ۷ سپتامبر ۲۰۲۵، رنگی سبز از خود نشان داد؛ در حالی که مشاهدات پیشین این جرم همگی رنگی متمایل به قرمز را ثبت کرده بودند. کارشناسان احتمال می‌دهند این تغییر رنگ، به افزایش چشمگیر گاز‌های سیانید و برخی ترکیبات دیگر در اطراف جرم مرتبط باشد.

اخترعکاسان برجسته اروپایی، مایکل یگر و جرالد رهمان، گزارش کردند که تصاویر ۷ سپتامبر تغییر رنگ واضح هاله ۳ I/ATLAS را نشان می‌دهد؛ پدیده‌ای که پیش‌تر در هیچ داده طیفی ثبت نشده بود. مشاهدات تلسکوپ بسیار بزرگ (VLT) در ۲۵ اوت نیز از افزایش تولید سیانید خبر داده بود، عاملی که احتمالاً منشأ این تغییر رنگ است. علاوه بر سیانید، مقادیر غیرمعمول نیکل بدون آهن نیز شناسایی شده است که رفتار این جرم را از دنباله‌دار‌های معمولی متمایز می‌کند.

داده‌های تیم تلسکوپ اطلس (ATLAS) نشان می‌دهد از اواخر مارس ۲۰۲۵ پراکندگی نور اطراف این جرم روندی غیرمعمول داشته است؛ ابتدا تحت تأثیر گرد و غبار قرمز سطحی و سپس با آزاد شدن دانه‌های یخی کوچک و درخشان که کدر بودن هاله را دگرگون کرده‌اند.

تصاویر هابل در ژوئیه و داده‌های تلسکوپ جیمز وب و مأموریت SPHEREx در آگوست حاکی از آن است که گاز‌های اطراف این جرم عمدتاً دی‌اکسیدکربن (۸۷ درصد) به همراه مقادیری منوکسیدکربن و آب هستند. این ترکیب شیمیایی همراه با مدار منحصر‌به‌فرد ۳ I/ATLAS، آن را به جرمی غیرمعمول در مقایسه با دنباله‌دار‌های شناخته‌شده تبدیل کرده است.

۳ I/ATLAS سومین جرم میان‌ستاره‌ای شناخته‌شده پس از اوموآموآ (۲۰۱۷) و بوریسوف (۲۰۱۹) است. برخلاف اوموآموآ که دنباله‌ای نداشت و بوریسوف که رفتار دنباله‌دار‌های عادی را نشان داد، ۳ I/ATLAS ترکیبی از ویژگی‌های عجیب و ناشناخته را ارائه می‌کند.

اخترشناسان تأکید دارند که مطالعه این نوع اجرام می‌تواند سرنخ‌های تازه‌ای درباره ترکیب مواد میان‌ستاره‌ای و تاریخچه شکل‌گیری منظومه‌های سیاره‌ای ارائه کند. تغییر رنگ اخیر، پرسش‌های جدیدی درباره ماهیت این جرم مرموز پیش روی جامعه علمی قرار داده است.