کشف سنگی با علائم احتمالی حیات در مریخ؛ «دره یاقوت» چشم‌انداز زیست‌پذیری دیرهنگام سیاره سرخ

دانشمندان با بررسی نمونه‌ای سنگی از «دره یاقوت» مریخ، نشانه‌هایی از عناصر و الگوهای معدنی مرتبط با زندگی میکروبی مشاهده کرده‌اند؛ کشفی که نشان می‌دهد سیاره سرخ دیرتر از آنچه تصور می‌شد، همچنان می‌توانسته زیست‌پذیر باشد.

کد خبر: ۱۳۰۴۱۷۳

جمعه - ۲۱ شهريور ۱۴۰۴ / September 12, 2025

به گزارش گروه ورزشی خبرگزاری دانشجو، نمونه سنگی که به نام «دره یاقوت» (Sapphire Canyon) شناخته می‌شود، تابستان ۲۰۲۴ از سازند سنگی «Cheyava Falls» مریخ جمع‌آوری شد و نتایج بررسی آن در مجله معتبر Nature منتشر شده است. محل کشف این سنگ، دره خشک‌شده «نرتوا ولیس» در نزدیکی دهانه «جزرو» است؛ جایی که زمانی رودخانه‌ای پرآب در سطح مریخ جریان داشته است.

مطالعات نشان می‌دهد سنگ‌های این منطقه عمدتاً از رسوبات رُس و سیلت تشکیل شده‌اند؛ موادی که روی زمین توانایی خوبی در حفظ بقایای میکروسکوپی حیات دارند. علاوه بر این، عناصر کلیدی برای زندگی مانند کربن آلی، فسفر، سولفور و آهن اکسیدشده نیز در ترکیب سنگ یافت شده‌اند.

ابزار‌های پیشرفته مریخ‌نورد Perseverance، از جمله PIXL و SHERLOC، لکه‌های معدنی رنگی روی سطح سنگ را آشکار کرده‌اند که در الگو‌هایی موسوم به «جبهه‌های واکنشی» شکل گرفته‌اند. این لکه‌ها شامل کانی‌هایی مانند ویویانیت و گریگایت هستند که در زمین اغلب با فعالیت‌های زیستی مرتبط‌اند. ویویانیت معمولاً در تالاب‌ها و محیط‌های غنی از مواد آلی دیده می‌شود و گریگایت می‌تواند محصول فرآیند‌های میکروبی باشد.

هرچند این شواهد هنوز مدرکی قطعی برای وجود حیات به حساب نمی‌آیند و احتمال شکل‌گیری غیرزیستی آنها نیز وجود دارد، اما نبود شرایط سخت و نامناسب، مانند دما‌های بسیار بالا یا محیط‌های اسیدی، احتمال منشأ زیستی آنها را تقویت می‌کند.

دانشمندان بر این باورند که این کشف نشان می‌دهد مریخ ممکن است دیرتر از آنچه پیش‌تر تصور می‌شد، زیست‌پذیر باقی مانده باشد. «دره یاقوت» تنها یکی از ۲۷ هسته سنگی است که مریخ‌نورد Perseverance از زمان فرود خود در فوریه ۲۰۲۱ جمع‌آوری کرده و قرار است در آینده طی مأموریت «بازگشت نمونه‌های مریخ» به زمین منتقل شوند تا بررسی‌های دقیق‌تری روی آنها انجام شود.