پایان دوران زیردریایی‌های نامرئی با نسل جدید هوش مصنوعی

یک سیستم پیشرفته جنگ ضد زیردریایی (ASW) مبتنی بر هوش مصنوعی را نشان می‌دهد که قادر به شناسایی و ردیابی حتی بی‌صداترین زیردریایی‌ها است.

کد خبر: ۱۳۰۵۳۴۲

سه‌شنبه - ۲۵ شهريور ۱۴۰۴ / September 16, 2025

به گزارش گروه دانش و فناوری خبرگزاری دانشجو، طبق گزارش‌ها، دوران زیردریایی‌های رادارگریز ممکن است به پایان خود نزدیک شود، زیرا هوش مصنوعی، جنگ دریایی را تغییر شکل می‌دهد. یک مطالعه اخیر از چین که در ماه اوت در مجله معتبر Electronics Optics & Control منتشر شد، یک سیستم پیشرفته جنگ ضد زیردریایی (ASW) مبتنی بر هوش مصنوعی را نشان می‌دهد که قادر به شناسایی و ردیابی حتی بی‌صداترین زیردریایی‌ها است.

این تحقیق که توسط مهندس ارشد منگ هائو از موسسه تحقیق و توسعه هلیکوپتر چین رهبری می‌شود، نشان می‌دهد که چگونه تصمیم‌گیری هوشمندانه و بلادرنگ می‌تواند شانس فرار زیردریایی از شناسایی را به شدت کاهش دهد.

یافته‌ها نشان می‌دهد که استراتژی‌های سنتی پنهان‌کاری زیردریایی‌ها به زودی می‌توانند در برابر فناوری‌های دریایی ارتقا یافته با هوش مصنوعی، بسیار ناکارآمد شوند.

سیستم ضد زیردریایی مانند فرمانده هوشمند در اقیانوس عمل می‌کند

برخلاف روش‌های جستجوی سنتی، سیستم جدید مانند یک فرمانده هوشمند در دریا عمل می‌کند و داده‌های حاصل از شناور‌های سونار، حسگر‌های زیر آب، رادار و حتی دما و شوری اقیانوس را برای ایجاد یک تصویر جامع و بلادرنگ از فعالیت‌های زیر آب ترکیب می‌کند.

این مطالعه همچنین ادعا می‌کند که سیستم ASW می‌تواند شانس فرار یک زیردریایی را به تنها ۵ درصد کاهش دهد، به این معنی که از هر ۲۰ زیردریایی، تنها یک زیردریایی می‌تواند از شناسایی و حمله فرار کند. به گزارش روزنامه ساوت چاینا مورنینگ پست، این سیستم پس از استقرار، به سرعت تعیین می‌کند که کجا را جست‌و‌جو کند، چگونه حسگر‌های خود را پیکربندی کند و چگونه به مانور‌های فرار یک زیردریایی مانند زیگزاگ رفتن، بی‌صدا رفتن یا استفاده از طعمه‌ها پاسخ دهد.

در شبیه‌سازی‌های کامپیوتری، هوش مصنوعی حدود ۹۵ درصد مواقع با موفقیت زیردریایی‌های دشمن را مکان‌یابی و ردیابی کرد، صرف نظر از اینکه آنها چقدر ماهرانه سعی در پنهان شدن داشتند. حتی زمانی که زیردریایی‌ها از طعمه‌های پیشرفته یا پهپاد‌ها برای گیج کردن جست‌و‌جو استفاده می‌کردند، هوش مصنوعی به تعقیب خود ادامه می‌داد و در زمان واقعی برای ماندن در هدف تطبیق می‌یافت.

به گفته منگ و تیمش، این سیستم نرخ موفقیت کلی حدود ۹۵ درصد را حفظ می‌کند. این سیستم به یک ساختار سه لایه متکی است: ادراک، تصمیم‌گیری و تعامل انسان و ماشین. هوش مصنوعی ابتدا داده‌های سونار، رادار، آشکارساز‌های ناهنجاری مغناطیسی و حسگر‌های اقیانوس‌شناسی را با هم ترکیب می‌کند تا تصویری بلادرنگ از محیط زیر دریا ایجاد کند و متغیر‌هایی مانند دما، شوری و نویز پس‌زمینه را در نظر بگیرد.

زیردریایی‌ها همچنان سلاح نامتقارن کلیدی در استراتژی دریایی هستند

زیردریایی‌ها مدت‌هاست که به عنوان سنگ بنای استراتژی دریایی در نظر گرفته می‌شوند و به دلیل توانایی‌شان در انجام حملات هسته‌ای، جمع‌آوری اطلاعات یا هدف قرار دادن گروه‌های ناو هواپیمابر در عین تقریباً غیرقابل شناسایی بودن، ارزشمند هستند. به عنوان مثال، نیروی دریایی ایالات متحده استدلال می‌کند که ناوگان زیردریایی‌های هسته‌ای آن به عنوان یک عامل بازدارنده حیاتی در برابر نیروی دریایی به سرعت در حال گسترش PLA در هرگونه درگیری احتمالی آینده عمل می‌کند.

منابع آگاه می‌گویند که تا اواسط سال ۲۰۲۵، ایالات متحده حدود ۷۰ زیردریایی هسته‌ای در اختیار دارد. این زیردریایی‌ها می‌توانند در نویز پس‌زمینه اقیانوس گم شوند و پهپاد‌های پیشرفته‌ای را که برای گیج کردن و منحرف کردن سیستم‌های ردیابی دشمن طراحی شده‌اند، به کار گیرند.

با این حال، فناوری مقابله با چنین استراتژی‌های سنتی زیردریایی می‌تواند پیچیده‌تر هم شود، زیرا تیم پروژه چینی پیش از این رابط‌های مبتنی بر مدل زبان بزرگ را توسعه داده است که به اپراتور‌های انسانی کمک می‌کند تا چندین عامل هوش مصنوعی را مدیریت کنند.

به گفته محققان، این دستیار‌ها داده‌های پیچیده حسگر و استراتژی‌های الگوریتمی را به توصیه‌های ساده تبدیل می‌کنند و بار شناختی را در طول ماموریت‌های پرفشار به شدت کاهش می‌دهند. آنها می‌افزایند که تکرار‌های آینده می‌توانند با پهپاد‌های هوایی، کشتی‌های سطحی و وسایل نقلیه بدون سرنشین زیر آب جفت شوند تا یک شبکه شکار سه‌بعدی کاملاً یکپارچه تشکیل دهند.