آغاز عصر جهش؛ پردیس نوآوری ایران میزبان آینده فناوری‌های پیشرفته

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان در اجلاس سالیانه پارک فناوری پردیس تاکید کرد: زمان آزمایش گذشته و اکنون دوره جهش است. از هوش مصنوعی و کوانتوم تا زیست‌فناوری و انرژی‌های پاک، ایران در مسیر تبدیل شدن به قطب فناوری‌های راهبردی غرب آسیا گام برمی‌دارد.

کد خبر: ۱۳۰۵۷۵۰

سه‌شنبه - ۲۵ شهريور ۱۴۰۴ / September 16, 2025

به گزارش گروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو، امروز در منطقه‌ای ایستاده‌ایم که زمانی یک پارک بود، اما اکنون نه فقط یک مکان بلکه یک "جهت" است. پارک فناوری پردیس اکنون به منطقه بین‌المللی نوآوری ایران تبدیل شده است؛ تغییری که تنها بر تابلو‌ها دیده نمی‌شود، بلکه در ذهن و عمل کسانی است که در دل این زیست‌بوم شبانه‌روز تلاش کرده‌اند، مسئله‌ها را حل کرده‌اند، شکست خورده‌اند، دوباره برخاسته‌اند و اثر گذاشته‌اند.

اینجا دیگر فقط یک ساختمان اداری نیست؛ یک "اقلیم نوآوری" ساخته شده است. جایی که در آن، دانش به کالا، ایده به صنعت و انگیزه به ثروت و سرمایه بدل می‌شود. مسیری متفاوت رقم خورده است؛ نه از بیرون به درون، بلکه از دل همین زمین تا فراسوی مرزها.

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری، حسین افشین در سخنرانی خود در بیست‌وسومین اجلاس سالیانه پارک علم و فناوری پردیس، با اشاره به این تحول گفت: نخبگان، مهندسان و کارآفرینان در دل این منطقه تنها شرکت تاسیس نکردند، بلکه "اعتماد" ساخته‌اند؛ اعتماد به اینکه می‌توان فناوری را نه فقط به تولید، بلکه به اقتصاد تبدیل کرد؛ نه فقط محصول ساخت، بلکه سهم گرفت؛ در بازار، در سیاست‌گذاری و در آینده.»

وی شرکت‌های فعال در این منطقه را نماد واقعی "خودباوری" دانست و افزود: «این شرکت‌ها تنها در داخل ایران نقش‌آفرین نیستند بلکه در تعامل جهانی نیز اثرگذارند؛ از صادرات تا استانداردسازی، از مسئولیت اجتماعی تا همکاری‌های دانشگاهی. آنان نشان دادند که یک زیست‌بوم زمانی زنده است که زنجیره ارزش آن کامل باشد: از دانش تا فناوری، از دانشگاه تا شرکت‌های دانش‌بنیان.»

دولت، تسهیلگر نوآوری

افشین با تاکید بر بازتعریف نقش دولت در این عرصه اظهار کرد: ما نقش خود را نه به‌عنوان یک متولی بلکه به‌عنوان یک تسهیلگر بازتعریف کردیم. تلاش ما این بوده که بدون هیاهو موانع را برداریم، نه اینکه مسیر را تعیین کنیم. از اصلاحات و حمایت‌های مالیاتی گرفته تا تضمین خرید محصولات دانش‌بنیان، از روش‌های نوین تامین مالی تا ورود به بورس و تاسیس صندوق‌های سرمایه‌گذاری، همه در همین راستا بوده است.»

او از طراحی سکوی پرتاب برای شرکت‌های نوپا و استارتاپی خبر داد و گفت: هدف این است که این شرکت‌ها بتوانند مقیاس خود را بزرگ کنند. اکنون دیگر زمان آزمایش نیست؛ زمان جهش است.»

حرکت به سوی دیپلماسی فناورانه

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان با اشاره به مصوبه هیئت وزیران درباره استقرار مرکز ارتباطات فناورانه جهانی در این منطقه گفت: این مرکز، منطقه نوآوری پردیس را به نقطه تلاقی بازیگران فناوری بین‌المللی تبدیل خواهد کرد؛ نه فقط برای گفت‌و‌گو ـ که بسیار ضروری است ـ بلکه برای ساختن زنجیره‌های ارزش جهانی از روی خاک ایران.»

او تاکید کرد: هدف روشن ما تبدیل این منطقه به قطب فناوری‌های پیشرفته در غرب آسیاست؛ با تمرکز بر حوزه‌هایی که آینده جهان را رقم می‌زنند: هوش مصنوعی، کوانتوم، متریال، الکترونیک، کرایوژنیک، زیست‌فناوری، فناوری‌های مالی نوین و انرژی‌های پاک. این حوزه‌ها را ما انتخاب نکردیم؛ آینده ما را به سمت آنها کشانده است.»

عدالت فناورانه و تمرکز بر استان‌ها

افشین استراتژی ملی نوآوری را عدالت فناورانه دانست و توضیح داد: هرجا ایده هست، توان هست و نیروی انسانی بااستعداد حضور دارد، باید زیرساخت هم باشد. هرجا مسئله وجود دارد و نیروی پرتوان و انگیزه دیده می‌شود، باید اکوسیستم حل مسئله هم فعال شود.»

وی تاکید کرد: به دنبال آن هستیم که زیست‌بوم فناوری را به‌صورت منطقه‌ای گسترش دهیم؛ یعنی استعداد‌ها در استان‌ها بمانند، رشد کنند و اثر بگذارند. برای همین، برنامه جذب نخبگان در استان‌ها به‌طور فعال پیگیری می‌شود. بنیاد‌های استانی به‌شدت فعال شده‌اند و باشگاه نخبگان ایران تاسیس شده است؛ همه با هدفی مشترک: اینکه استعداد دیگر مجبور به مهاجرت نباشد، بلکه حق انتخاب داشته باشد.»

بازگشت متخصصان و برنامه "کانکت"

افشین بازگشت متخصصان خارج از کشور و بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان غیرمقیم ایرانی را یکی از اولویت‌های راهبردی دولت دانست و افزود: برنامه "کانکت" پل ما با جهان است؛ پلی برای اتصال نخبگان ایرانی به ریشه‌ها. تا ایران برای نخبگانش دوباره مقصد شود، نه خاطره.»

تمرکز بر فناوری‌های راهبردی

وی در ادامه گفت: در سیاست‌گذاری نوآوری، ما به سراغ فناوری‌های راهبردی رفته‌ایم. منابع و زمان خود را بر حوزه‌هایی متمرکز می‌کنیم که اثر ضرب‌کننده دارند؛ هوش مصنوعی، کوانتوم، زیست‌دارو‌های نو، ترکیب سلول‌های بنیادی، پزشکی بازساختی، نانو، فناوری پایش محیط‌زیست و کربن‌زدایی.»

به گفته او، برای هر فناوری، ستاد‌ها و کارگروه‌های تخصصی با حضور دولت، دانشگاه و فعالان زیست‌بوم تشکیل شده است تا تصمیم‌گیری‌ها نه پشت در‌های بسته، بلکه در حلقه بازیگران اصلی اتفاق بیفتد.

علم زنده است وقتی سفر می‌کند

معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان با تاکید بر ضرورت تعامل جهانی گفت: مسیر ما بدون تعامل با جهان ممکن نیست. ما به دنبال دیپلماسی فناورانه هوشمند هستیم؛ ساخت پل‌های نوآوری با کشور‌های منطقه، صدور خدمات و محصولات دانش‌بنیان به سایر کشورها، جذب سرمایه‌گذاری خارجی در فناوری و تبدیل ایران به میدان واقعی سرمایه‌گذاری جسورانه. علم وقتی زنده است که به سفر برود و ما آمده‌ایم تا دانش ایران نه فقط در داخل، بلکه در منطقه و جهان شنیده و دیده شود.»

دعوت به هم‌افزایی

افشین در پایان خطاب به حاضران گفت: در این مسیر، شما فقط مخاطب صحبت‌ها نیستید؛ شما بخشی از حل مسئله‌اید. شما بخشی از معادله‌اید؛ نقش دارید، سهم دارید، اثر دارید؛ و در پایان اگر با هم بدویم و زودتر ببینیم، با هم خواهیم ساخت؛ و اگر با هم بسازیم، با هم هم دل خواهیم بود.»